Mateuša 5 Pawodle Mateuša 5 разьдзел

Каментары ці зноскі:

1 1 — U Nahornaj nawucy Jezus raźwiwaje swaju nawuku ab karaleŭstwie abo waładarstwie Božym: naŭpierad padaje, chto moža da jaho naležać, potym jaki budzie charaktar hetaha waładarstwa i jakija jaho asnowy; pobač z hetym Jezus abwiaščaje relihijna-etyčnuju prahramu Nowaha Zakonu.

3 2 — Ubohija ducham — heta tyja ludzi, katoryja nia prywiazany da bahaćcia hetaha świetu i jakija imknucca da ŭbohaści ŭ dušy i serca swajho.

4 3 — Pad słowam ziamla tut treba razumieć "ščaście", jakoje Boh pryhatowiŭ dla swaich słuhaŭ, a hetym ščaściem jość karaleŭstwa Božaje. Naahuł u kožnym bahasławienstwie Chrystus abiacaje hetaje karaleŭstwa, tolki kožny raz pad inšym wobrazam i ŭ inšaj formie (tut u formie "ziamla").

5 4 — Płač tutaka aznačaje bol dušy z pryčyny swaich ułasnych hrachoŭ abo dziela ciarpieńniaŭ, jakija Boh daje ludziam. Žydy ŭ toj čas dumali, što razam z karaleŭstwam Mesyjaša nastanie zaŭsiodnaja radaść i ŭciecha, a Jezus Chrystus kaža, što budzie i płač, ale hety płač budzie ŭciešany.

6 5 — Jak hałodny choča jeści i ŭśmiahšy pić, tak sapraŭdnyja wučni Chrystowy pawinny imknucca da sprawiadliwaści i jany hetaj sprawiadliwaściaj buduć nasyčany ŭ karaleŭstwie Božym.

10 6 — Žydy dumali, što ŭ karaleŭstwie Chrystowym budzie tolki panawańnie i nia budzie nijakaha praśledu i ciarpieńnia. Chrystus prastuje hety pamyłkowy pahlad i kaža, što praśled budzie i to nawat dziela Jaho i jahonaj nawuki. Ale tolki praśled dziela sprawiadliwaści i Chrysta budzie mieć naharodu ŭ karaleŭstwie niabiesnym.

13 7 — Jak sol baronić ad hnićcia i papraŭlaje ježu, taksama i wučni Chrysta pawinny swaim žyćciom i nawukaj baranić ludziej ad sapsućcia. Kali-ž sol stracić swaju siłu ("źwiatreje"), to ŭžo niama čym jaje nasalić. Hetaksama, kali wučni Chrystowy sapsujucca, to chto ich paprawić?

14 8 — Wučań Chrystusa pawinien być światłom, nawukaj i ciapłynioj dla inšych ludziej.

16 9 — Jak nia moža skrycca horad, pałožany na hare, taksama nia moža skrycca čaławiek, pastaŭleny na wysokim stanowiščy. Jaho žyćcio i čyny zaŭsiody buduć na wačach u ludziej i zatym čyny jahony pawinny być zaŭsiody dobryja.

19 10 — Budzie najmienšym h. zn. zajmie adno z apošnich miascoŭ u niebie, ale nia budzie asudžany na wiečnuju karu ŭ piekle, bo sprawa datyčyć małoha pradpisańnia.

20 11 — Adno tolki źwierchniaje wypaŭnieńnie Zakonu, tak jak heta było ŭ knižnikaŭ i faryzejaŭ, nia budzie mieć u Boha nijakaha značeńnia. Boh wymahaje relihii dušy i serca.

22 12 — Nie ab hniewie prypadkowym i pierachodnym haworyć tut Chrystus, ale ab wialikim i trywałym, jaki pierachodzić u nienawiść i jość pryčynaj roznych hrachoŭ, jak zabojstwa, falšywaje świedčańnie i inšych. Zabaraniajučy takoha hniewu, Jezus stawić pieraškody i inšym hrachom, jakija wypływajuć z hniewu.

Pad słowam "niahodnik" treba razumieć źniawahu abdumanuju, wypływajučuju z hniewu i nienawiści.

Słowa "biazbožnik" aznačaje tut najhoršaha čaławieka, jaki paŭstaje prociŭ Boha i jahonych prawoŭ. Paličyć swajho bližniaha za najhoršaha my nia majem prawa i dziela hetaha Chrystus hrazić takoj wialikaj karaj.

25 13 — U St. Zakonie praciŭnik, h. zn. čaławiek niesprawiadliwa pakryŭdžany, moh źwiarnucca ŭ sud i pakarać kryŭdziciela, dziela hetaha było rečaj karysnaj užo ŭ darozie ŭ sud pahadzicca z im. Daroha aznačaje tut našaje ziamnoje žyćcio. Sudździoju jość Boh.

29 14 — Chrystus tut pawučaje, što treba adkinuć usialakaju reč ci asobu ad siabie, kali taja reč ci asoba ŭwodzić čaławieka ŭ hrech, horšyć, choć-by jana była dla čaławieka takaja darahaja, jak woka abo ruka. Nia wučyć tut Chrystus, kab my sapraŭdy adsiakali sabie ruku abo wyrywali woka, bo kalečyć siabie nia možna.

31 15 — Stary Zakon dazwalaŭ u niekatorych wypadkach na poŭny razwod, ale Chrystus zabaraniaje hetaha. U wypadku čužałostwa z boku adnaho z paženienych, Chrystus dazwalaje na razłučeńnie h. zn. na razychod i addzielnaje žyćcio čužałožnych: žonki abo muža. Dla budučych u razłučeńni (separacyi) druhoje žanimstwa zabaroniena.

32 16 — U hetym radku Chrystus uwažaje čužałostwa žonki za pryčynu da razłučeńnia, a nie razwodu, heta widać jasna, raŭnujučy hety tekst z Mk. 10, 11; Łk. 16, 18; 1 Kar. 7, 10 — 11; Rymł. 7, 23.

34 17 — Chrystus zabaraniaje prysiahać biaz wažnaj pryčyny; kali-ž wažnyja pryčyny wymahajuć śćwierdžańnia praŭdy (napr. u sudzie), to tady prysiaha dazwolena. Prysiaha — heta jość paklikańnie Boha na świedku, što my haworym praŭdu.

37 18 — Mowa našaja pawinna być sprawiadliwaja biaz lišnich słoŭ, prysiahańnia abo bažby.

38 19 — Hetyja słowy Staroha Zakonu (Wychadu 21, 24) byli padadzieny nie jak prawiła pastupańnia dla ŭsich ludziej, ale jak prawiła dla narodnych sudździaŭ, jakija pawodle hetaha prawiła mieli sudzić i addawać "woka za woka i zub za zub". Chrystus kasuje hetaje prawiła i ŭ dalejšych radkoch wobrazna pradstaŭlaje sposaby pastupańnia kožnaho chryścijanina, jaki pawinien wyścierahacca hetaha starazakonnaha prawiła, wiadučaha da pomsty.

39 20 — Chrystus nie zabaraniaje zmahacca sa złom, ale zabaraniaje spračacca z złym čaławiekam i spahaniać na im złość abo, inakš kažučy, šukać akazii da starazakonnaj pomsty. Naadwarot, chryścijanie pawinny być sprawiadliwymi da ŭsich i nawat adpłačwać dabrom za zło. U hetym značeńni i treba tut razumieć nastaŭlańnie druhoje ščaki. Bo i Chrystus, kali pierad Annašam byŭ uderany pa ščace (Jan 18, 23) to spytaŭsia "našto mianie bješ?" Hetak rabiŭ i św. Pawał (Ap. Dz. 23, 3).

40 21 — Dziela zhody i supakoju Chrystus zahadywaje ŭstupać bližnim z swaich prawoŭ, adnak nie zabaraniaje całkom dachadzić hetych prawoŭ pierad sudom. Zabaraniaje tolki starazakonnaje pomsty, jakaja wiała nawat da pralićcia krywi i niepatrebnaj ciahaniny pa sudoch.

41 22 — Tut hutarka ab wiedamych tahačasnych uradawych hancoch, jakich wysyłali persidzkija i rymskija ŭłady i jakija prymušali iści z imi i spaŭniać roznyja zahady.

43 23 — Zahad, kab nienawidzieć woraha, uwiali rabiny, apirajučysia na tych miascoch St. Zakonu, u katorych haworycca ab inšych adnosinach da žyda, a inšych da čužynca.