Быццё 21 разьдзел

 

 

І ГОСПАД наведаў Сару, як сказаў; і ўчыніў ГОСПАД Сары, як гаварыў.

 

Наведилъ пакъ естъ Господь Сарру, якоже обещалъ былъ, и наполнилъ, елика же глаголал.a

І зачала Сара, і нарадзіла сына Абрагаму ў старасьці ягонай, у час, пра які казаў яму Бог.

 

И почала естъ, и породила сына въ старости своей во время, якоже преды поведал ей Бог.

І назваў Абрагам сына свайго, які нарадзіўся яму, якога нарадзіла яму Сара, Ісаак.

 

И назвалъ естъ Авраам имя сына своего, егоже породила есму Сарра, — Ісаакъ.b

І абрэзаў Абрагам Ісаака, сына свайго, на восьмы дзень, як загадаў яму Бог.

 

И обрезал его во осмый день, якоже приказал ему Богъ,

І было Абрагаму сто гадоў, калі нарадзіўся ў яго Ісаак, сын ягоны.

 

егда былъ ест во сту летехъ, в томъ бо веку отца своего народился Ісаакъ.

І сказала Сара: «Сьмех учыніў з мяне Бог. Кожны, хто пачуе, будзе сьмяяцца з мяне».

 

И рече Сарра: «По те шение вчинилъ мне Богъ, и кто услышит, потешится со мною».

І сказала: «Хто сказаў бы Абрагаму: “Сара будзе карміць грудзьмі сыноў”, бо я нарадзіла сына ў старасьці ягонай».

 

И паки рече: «Кто, слыша, уверить, иже бы Авраамови Сарра кормила сына, егоже породила ему во старости?»

І вырасла дзіцятка, і было аднятае ад грудзей, і ўчыніў Абрагам вялікую гасьціну ў той дзень, калі Ісаак быў адняты ад грудзей.

 

Тогда росло отроча, и оставлено естъ. И вделалъ ест Авраамъ пиръ великий въ день оставления его.

І ўбачыла Сара сына Агар Эгіпцянкі, якога тая нарадзіла Абрагаму, што ён насьміхаецца,

 

Егда же узрела Сарра, ано сын Агары Египтянки поигрываеть со Ісаакомъ, сыномъ ея,

і сказала Абрагаму: «Выгані гэтую нявольніцу і сына ейнага, бо ня будзе мець спадчыну сын нявольніцы гэтай з сынам маім Ісаакам».

 

рекла Аврааму: «Выжени рабу сию и сына ее, яко не будеть дедичити сын рабыни с сыномъ моимъ Ісаакомъ».

І было гэта ліхім у вачах Абрагама адносна сына ягонага.

 

И тяжко тое было ест слышети Аврааму о сыне своем.

І сказаў Бог Абрагаму: «Няхай ня будзе гэта ліхім у вачах тваіх адносна хлопчыка і адносна нявольніцы тваёй. У-ва ўсім, што скажа табе Сара, слухай голасу ейнага, бо ў Ісааку будзе названа насеньне тваё.

 

И рече к нему Бог: «Да не будеть тобе тяжко о отрочати и о рабе твоей: все, еже ти глаголеть Сарра, послушай гласу ея, яко во Ісааце тобе назовется семя.

Таксама сына нявольніцы Я зраблю народам, бо ён — насеньне тваё».

 

Сына же рабы сея учиню в народъ великий, понеже семя твое естъ».

І ўстаў Абрагам раніцаю, і ўзяў хлеб і мех вады, і даў Агар, і палажыў ёй на плечы, і выслаў яе разам з дзіцём. І яна пайшла, і блукала ў пустыні Бээр-Шэва.

 

Востав же Авраамъ рано, взялъ хлебъ и лагвицу воды и возложил на плечи Агаре, и дал ей отроча, и отпустил ю. Она же, егда отошла, блудила по пустыни Версавейской.

І скончылася вада ў мяху, і яна пакінула дзіця пад адным з кустоў,

 

И егда была выпита вода з лагвице, поверже отроча под древомъ единымъ, иже бе ту,

і пайшла, і села насупраць так далёка, як стрэліць з луку, бо яна сказала: «Няхай ня буду глядзець на сьмерць дзіцяці». І сядзела насупраць, і ўзьняла голас свой, і плакала.

 

и от[ъ]иде и сяде прямо ему подале, якоже дострелити можеть с луку, глаголя: «Да не увижу дитяти своего, егда умирати будеть!» И седячи напротиву, воздвиже гласъ свой и плакася.

І пачуў Бог голас хлопчыка. І паклікаў анёл Божы да Агар з неба, і сказаў ёй: «Што з табою, Агар? Ня бойся, бо пачуў Бог голас хлопчыка з месца, дзе Ён ёсьць.

 

И услышал Богъ гласъ отрочати, и возва ангелъ Господень Агару с небеси, глаголя: «Что чиниши, Агаръ? Не бойся, услышалъ убо Богъ гласъ отрочати на месте, игдеже ест.

Устань, падымі хлопца і трымай яго моцна рукою сваёю, бо Я зраблю яго народам вялікім».

 

Въстани и поими отроча, и держи за руку его, в люди бо велики вчиню и».

І адчыніў Бог вочы ейныя, і яна ўбачыла студню з вадою, і пайшла, і напоўніла мех вады, і дала піць хлопцу.

 

И отверзе Бог очи ее, она же узрела кладезь воды, шла и наполнила лагвицу и дала отрочати пити, и пребыла с нимъ.

І быў Бог з хлопцам; і ён вырас, і жыў у пустыні, і быў стралец з луку.

 

Той же ростяше и живяше въ пустыни; и бысть с молодъца стрелець.

І ён жыў у пустыні Паран; і ўзяла яму маці ягоная жонку з зямлі Эгіпецкай.

 

И вселися на пустыни Фарани; и поняла ему мати жену из земли Египетское.

І сталася ў той час, і сказаў Абімэлех і Піколь, гетман ягоны, Абрагаму, кажучы: «Бог з табою ў-ва ўсім, што ты робіш.

 

В ты часы молвилъ естъ Авимелехъ, и Фиколъ, воевода силы его, ко Аврааму, глаголюще: «Богъ с тобою естъ во всем, еже чиниши.

І цяпер прысягні мне Богам тут, што ты ня здрадзіш ані мне, ані нашчадку майму, ані ўнуку майму, і як я чыніў міласэрнасьць табе, так ты будзеш рабіць са мною і з зямлёю, у якой ты жывеш».

 

Ныне же кленися намъ Богомъ, да не вредиши насъ, и потомковъ нашихъ, и роду нашего, но по милосердию, якоже уделахомъ тобе, тако и вчини намъ и земли нашей, в нейже пребывалъ еси пришельцемъ».

І сказаў Абрагам: «Прысягаю».

 

И рече Авраамъ: «Азъ кленуся».

І дакараў Абрагам Абімэлеха з прычыны студні вады, якую забралі слугі Абімэлеха.

 

И примолъвялъ естъ Авимелехови о кладезь водный, иже насилием были отняли раби его.

І сказаў Абімэлех: «Я ня ведаю, хто ўчыніў гэтую рэч, і ты не расказваў мне, і я ня чуў нічога аж да сёньняшняга дня».

 

Отвеща же Авимелех: «Не ведаю, кто учинил ест дело сее; и не поведелъ ми еси, и ниже слышахъ, кроме днесь».

І ўзяў Абрагам авечак і валоў, і даў Абімэлеху, і заключылі яны абодва запавет.

 

Тогда взялъ Авраамъ овце и волы и далъ Авимелехови, и завещаша оба заветъ.

І паставіў Абрагам сем ягнятаў з чарады асобна.

 

И поставилъ естъ Авраамъ седмъ агниць стадныхъ особно.

І сказаў Абімэлех Абрагаму: «Навошта гэтыя сем ягнятаў, якіх ты паставіў асобна?»

 

К нему же рече Авимелехъ: «Что собе хотять сие седмъ агнець, еже поставилъ еси особно?»

І сказаў [Абрагам]: «Бо сем гэтых ягнятаў возьмеш з рукі маёй, каб яны былі мне сьведчаньнем, што я выкапаў гэтую студню».

 

Тогда рече Авраамъ: «Седмъ сихъ агниць приимеши з руку моихъ, да будуть ми во сведение, еже азъ выкопахъ кладезь сей».

Дзеля таго і названа гэтае месца Бээр-Шэва, бо там яны абодва прысягалі.

 

Сего ради прозвано имя месту тому Кладезь клятвы,c понеже оба кляшеся ту, у кладезя того.

І заключылі запавет у Бээр-Шэве. І ўстаў Абімэлех і Піколь, гетман ягоны, і вярнуліся ў зямлю Філістынскую.

 

Востав же Авимелехъ, и Фиколь, воевода силы его, и навратилися суть до земли Палестынское.

І пасадзіў [Абрагам] гай у Бээр-Шэве, і клікаў там імя ГОСПАДА, Бога вечнага.

 

Авраамъ же насадилъ естъ садъ у Версавии, или у Кладезя клятвы, и призва ту имя Господа, Бога Вышнего,

І жыў Абрагам у зямлі Філістынскай шмат дзён.

 

и живяше пришельцемъ в земли Палестынъской за много дней.