Быццё 41 разьдзел

 

 

І сталася, што мінула два гады часу, і сьніў фараон, і вось, ён стаіць каля ракі.

 

І было пры канцу двух год: і Фараон сьніў: і во, ён стаіць ля ручая.

І вось, з ракі выходзяць сем кароваў прыгожых з выгляду і сытых целам; і пасьвіліся на поплаве.

 

І во, з ручая паднялося сем кароваў пазорных выглядам і сытых целам; і пасьціліся на сітнікавай траве.

І вось, сем іншых кароваў выходзяць за імі з ракі, брыдкіх з выгляду і худых целам, і сталі каля тых кароваў на беразе ракі.

 

І во, сем кароваў накшых паднялося просьле іх із ручая, выглядам брыдкіх і худых целам, і сталі ля тых кароваў на беразе ручая.

І пажэрлі каровы брыдкія з выгляду і худыя целам сем кароваў прыгожых з выгляду і сытых. І прачнуўся фараон.

 

І зьелі каровы брыдкія выглядам і худыя целам сем кароваў пазорных выглядам і сытых. І прачхнуўся Фараон,

І ён заснуў, і сьніў другі раз, і вось, сем каласоў вырасьлі на адной сьцябліне, здаровых і добрых.

 

І заснуў, і сьніў ён другі раз: і во, сем каласоў выплылі на сьцябле адным, таўстых і харошых.

І вось, сем каласоў пустых і высушаных усходнім ветрам вырастаюць пасьля іх.

 

І во, сем каласоў ценькіх і высушаных усходнім ветрам растуць просьле іх.

І праглынулі каласы пустыя сем каласоў здаровых і поўных. І прачнуўся фараон, і вось, [гэта] сон.

 

І глынулі каласы ценькія сем каласоў таўстых а поўных. І прачхнуўся Фараон, і вось сон.

І сталася раніцаю, што быў устрывожаны дух ягоны, і ён паслаў, і паклікаў усіх варажбітоў Эгіпту і ўсіх мудрацоў яго, і распавёў ім фараон сон свой; і не было [нікога], хто б патлумачыў яго фараону.

 

І было нараніцы, і стрывожаны быў дух ягоны, і паслаў, і гукнуў усіх чарадзеяў Ягіпту і ўсіх мудрыцоў сваіх, і паведаў Фараонім сон свой; але ня было, хто б зьясьніў іх Фараону.

І прамовіў начальнік чашнікаў фараону, кажучы: «Грахі мае ўзгадваю я сёньня.

 

І гукаў князь чашнікаў Фараону, кажучы: «Грахі свае ўспамінаю я сядні.

Фараон загневаўся на слугаў сваіх і аддаў мяне пад нагляд у дом начальніка варты, мяне і начальніка пекараў.

 

Фараон загневаўся на слугаў сваіх і аддаў мяне пад нагляд да дому начэльніка старожы, мяне а князя пекароў.

І мы сьнілі сон у адну ноч, я і ён, кожны са значэньнем сон свой мы сьнілі.

 

І мы сьнілі сон аднае ночы, я й ён, подле значаньня свайго сну сьнілі мы.

І быў там з намі юнак Гебрай, нявольнік начальніка варты. І мы распавялі яму, і ён патлумачыў нам сны нашыя, кожнаму сон ягоны патлумачыў.

 

І там быў з намі дзяцюк Гэбрэй, нявольнік начэльніка старожы. І паведалі мы яму, і ён зьясьніў нам сны нашыя, кажнаму подле сьненьня ягонага зьясьніў.

І сталася, што як ён патлумачыў нам, так і адбылося: мяне вярнулі на становішча маё, а таго павесілі».

 

І было: як ён зьясьніў нам, так і сталася: мяне зьвярнулі на становішча мае, а таго засілілі».

І паслаў фараон, і паклікаў Язэпа; і хутка вывялі яго з лёху. І ён пагаліўся, і зьмяніў адзеньне сваё, і прыйшоў да фараона.

 

І паслаў Фараон, гукнуў Язэпа; і пасьпешна вывялі яго з уземля. І ён пагаліўся, і зьмяніў адзецьце свае, і прышоў да Фараона.

І сказаў фараон Язэпу: «Я сьніў сон, і няма нікога, хто б патлумачыў яго. І я чуў, што пра цябе кажуць, што ты, выслухаўшы сон, тлумачыш яго».

 

І сказаў Фараон Язэпу: «Я сьніў сон, і няма нікога, хто б зьясьніў яго; а я чуў празь цябе кажучых, што ты, чуючы сон, зьясьніш яго».

І адказаў Язэп фараону, кажучы: «Ня я, але Бог можа казаць на супакой фараону».

 

І адказаў Язэп Фараону, кажучы: «Гэта не ад мяне — Бог можа адказаць супакоям Фараону».

І сказаў фараон Язэпу: «У сьне маім, вось, стаю я на беразе ракі.

 

І сказаў Фараон Язэпу: «У маім сьне: вось, стаю я на беразе ручая.

І вось, з ракі выходзяць сем кароваў сытых целам і прыгожых з выгляду, і пасьвіліся яны на поплаве.

 

І во, з ручая паднялося сем кароваў сытых целам і пазорных выглядам, і пасьціліся яны на сітнікавай траве.

І вось, сем кароваў іншых выходзяць пасьля іх, някшталтныя, вельмі брыдкія з выгляду і худыя целам, я ня бачыў падобных, што да брыдкасьці, у-ва ўсёй зямлі Эгіпецкай.

 

І вось, сем кароваў накшых выходзяць просьле іх, бедныя, вельмі брыдкія выглядам і худыя целам, я ня бачыў падобных, што да брыдчыні, у вусёй зямлі Ягіпецкай.

І пажэрлі каровы худыя і брыдкія першых сем кароваў сытых.

 

І зьелі каровы худыя й брыдкія сем кароваў ранейшых сытых.

І ўвайшлі яны ў чэравы іхныя, і не было пазнаць, што яны ўвайшлі ў чэравы іхныя, і выгляд іхні быў паганы, як і спачатку. І я прачнуўся.

 

І ўвыйшлі ў чэравы іхныя, але ня цямка было, ці яны ўвыйшлі ў нутры іхныя. І іх выгляд брыдкі, як і спачатку. І я прачхнуўся.

І ўбачыў я ў сьне, і вось, сем каласоў вырастаюць на адной сьцябліне, поўных і добрых.

 

І я сьніў: і во, сем каласоў выплываюць на адным сьцябле, поўных і харошых.

І вось, сем каласоў ценькіх, пустых і высушаных усходнім ветрам растуць пасьля іх.

 

І во, сем каласоў схудалых, ценькіх а высушаных усходнім ветрам растуць просьле іх.

І праглынулі каласы пустыя сем каласоў добрых. Я расказаў гэта варажбітам, але няма [нікога, хто б] патлумачыў [гэта] мне».

 

І глынулі каласы ценькія сем каласоў добрых. Я расказаў гэта чарадзеям, але ніхто не расказаў імне значаньня».

І сказаў Язэп фараону: «Сон фараона — адзін ён. Што Бог зробіць, Ён паведаміў фараону.

 

І сказаў Язэп Фараону: «Сон Фараонаў адзін ён: што Бог чыне, тое ён наказаў Фараону.

Сем кароваў добрых — гэта сем гадоў; і сем тых каласоў добрых — гэта сем гадоў. Гэта сон адзін.

 

Сем кароваў добрых — сем год яны; і сем тых каласоў добрых — сем год яны: сон адзін гэта.

І сем кароваў худых і брыдкіх, якія выйшлі пасьля іх — гэта сем гадоў; і сем каласоў пустых, высушаных усходнім ветрам — гэта будзе сем гадоў голаду.

 

І сем кароваў худых і брыдкіх, што вышлі просьле іх сем год яны; і сем каласоў пустых і высушаных усходнім ветрам — будуць сем год галадові.

Гэта слова, якое я прамовіў да фараона. Што Бог зробіць, Ён паказаў фараону.

 

Гэта тое слова, што я казаў Фараону: і што Бог учыне, тое Ён паказаў Фарону.

Вось, прыйдзе сем гадоў вялікага дабрабыту ў-ва ўсёй зямлі Эгіпецкай.

 

Вось, сем год настаець вялікае сыціні ў вусёй зямлі Ягіпецкай.

І настануць пасьля іх сем гадоў голаду; і забудзецца ўвесь той дабрабыт у зямлі Эгіпецкай, і вынішчыць голад гэтую зямлю.

 

І настануць просьле іх сем год галадові; і забудзецца ўвесь тый дабрабыт у зямлі Ягіпецкай, і прывядзець галадоў да канца гэты край.

І ня будзе відно дабрабыту ў зямлі з прычыны голаду, які будзе пасьля, бо будзе ён вельмі цяжкі.

 

І ня будзе пазнаваны дабрабыт у зямлі з прычыны галадові тае, каторая будзе просьле яго, бо яна будзе вельмі вялікая.

А тое, што паўтарыўся гэты сон фараону двойчы, [азначае], што вызначана гэта справа ў Бога і неўзабаве Бог зьдзейсьніць гэта.

 

А што паўтарыўся тый сон Фараону двойчы, знача, што запраўды гэта слова ад Бога і што сьпяшаецца Бог споўніць Яго.

І цяпер няхай прыгледзіць фараон мужа кемлівага і мудрага, і няхай паставіць яго над зямлёю Эгіпецкай.

 

І цяпер няхай выглядзе Фараон мужа кемнага а мудрага, і няхай пастанове яго над зямлёю Ягіпецкай.

Няхай [так] зробіць фараон, і прызначыць наглядчыкаў над краем, і зьбірае пятую частку [ўраджаю] з зямлі Эгіпецкай у сем гадоў дабрабыту.

 

Няхай гэта ўчыне Фараон, і прызнача ўраднікаў па зямлі, і зьбірае часьць пятую ізь зямлі Ягіпецкае за сем год дабрабыту.

І зьбяруць усякае харчаваньне падчас гэтых добрых гадоў, якія надыйдуць, і няхай зьбіраюць збожжа пад руку фараона на харчаваньне ў гарадах, і няхай захоўваюць.

 

І зьбяруць усякую еміну гэтых настаючых добрых год, і няхай назьбіраюць збожжа пад руку Фараонаву на емя ў местах, і няхай хаваюць.

І будзе гэтае харчаваньне на запас зямлі на сем гадоў голаду».

 

І будзе гэта еміна на запас зямлі на сем год галадові».

І добрае было гэтае слова ў вачах фараона і ў вачах усіх слугаў ягоных.

 

І падабалася гэтае слова ў ваччу Фараона і ў вачох усіх слуг ягоных.

І сказаў фараон слугам сваім: «Ці знойдзецца такі чалавек, як гэты, які мае ў сабе Духа Божага?»

 

І сказаў Фараон слугам сваім: «Ці знойдзецца такі, як гэты, чалавек, што Дух Божы ёсьць у ім?»

І сказаў фараон Язэпу: «Пасьля таго, як Бог паведаміў табе ўсё гэта, няма нікога такога кемлівага і мудрага, як ты.

 

І сказаў Фараон Язэпу: «Просьле тога, што Бог паведаміў табе ўсе гэта, дык няма нікога такога кемнага а мудрага, як ты.

Ты будзеш над домам маім, і вуснаў тваіх будзе слухацца ўвесь народ мой; толькі пасадам я буду перавышаць цябе».

 

Ты будзеш над дамоваю маёю, і подле слова твайго ўзброіцца ўвесь народ мой; адно пасадам я буду вялікшым за цябе».

І сказаў фараон Язэпу: «Глядзі, я паставіў цябе над усёй зямлёю Эгіпецкай».

 

І сказаў Фараон Язэпу: «Гля, прызначыў я цябе над усёю зямлёю Ягіпецкаю».

І зьняў фараон пярсьцёнак свой з рукі сваёй, і даў яго на руку Язэпу; і апрануў яго ў адзеньне з вісону, і ўзлажыў ланцуг залаты на шыю ягоную;

 

І зьняў Фараон пярсьцёнак свой з рукі свае, і даў яго на руку Язэпу; і ўбраў яго ў вадзежу зь цянюсенькага палатна, і ўзлажыў ланцуг залаты на шыю ягоную;

і загадаў вазіць яго на другой калясьніцы сваёй, і крычалі перад ім: «Кланяйцеся!» І паставіў яго над усёй зямлёю Эгіпецкай.

 

І загадаў яго павезьці на другіх цялежках сваіх, і прагаласілі перад ім: «Кланяйцеся!» І прызначыў яго над усёй зямлёю Ягіпецкай.

І сказаў фараон Язэпу: «Я — фараон, але без цябе ніхто не падыме рукі сваёй і нагі сваёй у-ва ўсёй зямлі Эгіпецкай».

 

І сказаў Фараон Язэпу: «Я Фараон, і безь цябе ніхто не падыйме рукі свае і нагі свае ў вусёй зямлі Ягіпецкай».

І назваў фараон імя Язэпава Цафнат-Панэах, і даў яму за жонку Аснат, дачку Паты-Пэра, сьвятара з Ону. І ўзьняўся Язэп над зямлёю Эгіпецкаю.

 

І назваў Фараон імя Язэпава: Цафнаф Панеах; і даў яму Асэнеф, дачку Поты-Фераву, сьвятара Она, за жонку. І вышаў Язэп на зямлю Ягіпецкую.

Язэпу было трыццаць гадоў, калі ён стаў перад фараонам, валадаром Эгіпту. І выйшаў Язэп ад аблічча фараона, і прайшоў па ўсёй зямлі Эгіпецкай.

 

Язэпу было трыццаць год, як ён стаў перад відам Фараонавым, караля Ягіпецкага. І вышаў Язэп ад віду Фараонавага, і прайшоў па ўсёй зямлі Ягіпецкай.

І выдала зямля ў сем гадоў дабрабыту поўныя жмені [збожжа].

 

І выдала зямля ў сямёх гадох дабрабыту ізь зярняці кучамі.

І зьбіраў ён усякае харчаваньне тых сямі гадоў, якія былі ў зямлі Эгіпецкай, і разьмясьціў харчаваньне ў гарадах; харчаваньне з вакалічных палёў гораду ён складаў у [кожным з] іх.

 

І зьбер ён усякую еміну сямёх год, каторыя былі ў зямлі Ягіпецкай, і разьмясьціў гэта емя па местах; еміну палёў кажнага места, аколіцы ягонае ён памясьціў у сярэдзіне яго.

І назьбіраў Язэп збожжа, як пяску марскога, так шмат, ажно перасталі лічыць, бо не было [яму] ліку.

 

І пазьбіраў Язэп збожжа, як пяску на тым мору, шмат вельмі, ажно перасталі лічыць, бо ня стала лікаў.

І ў Язэпа нарадзіліся два сыны перш, чым прыйшоў год голаду, якіх нарадзіла яму Аснат, дачка Паты-Пэра, сьвятара з Ону.

 

І ў Язэпа нарадзілася двух сыноў перш, чымся прышлі гады галадові, каторыя нарадзіла яму Асэнеф, дачка Поты-Ферава, сьвятара Она.

І назваў Язэп імя першароднага Манаса, бо [казаў:] «Даў мне Бог забыцца ўсе цяжкасьці мае і ўвесь дом бацькі майго».

 

І назваў Язэп імя першака: Манас, «Бо Бог даў імне забыцца ўсю гароту маю і ўсю дамову айца майго».

А імя другога назваў Эфраім, бо казаў: «Распладзіў мяне Бог у зямлі нядолі маёй».

 

Імя другога назваў: Яхрэм, «Бо распладзіў мяне Бог у зямлі гароты мае».

І мінулі сем гадоў дабрабыту, які быў у зямлі Эгіпецкай.

 

І мінулі сем год дабрабыту, каторы быў у зямлі Ягіпецкай;

І пачалі прыходзіць сем гадоў голаду, як сказаў Язэп. І быў голад у-ва ўсіх краінах, але ў-ва ўсёй зямлі Эгіпецкай быў хлеб.

 

І пачалі сем год галадові прыходзіць, як сказаў Язэп. І была галадоў па ўсіх землях, але ў вусёй зямлі Ягіпецкай быў хлеб.

І галадавала ўся зямля Эгіпецкая, і крычаў народ да фараона пра хлеб, і сказаў фараон усім Эгіпцянам: «Ідзіце да Язэпа і рабіце, што ён вам скажа».

 

І як галадавала ўся зямля Ягіпецкая, і крычэў народ да Фараона хлеба, і сказаў Фараон усім Ягіпцянам: «Пайдзіце да Язэпа і рабіце, што ён вам скажа».

І быў голад на ўсім абліччы зямлі, і адчыніў Язэп усе [гумны], якія былі ў іх, і прадаваў Эгіпцянам. І павялічваўся голад у зямлі Эгіпецкай.

 

І была галадоў па ўсёй зямлі: і адчыніў Язэп усе, што было ў іх, і прадаваў Ягіпцянам. І галадоў павялічылася ў зямлі Ягіпецкай.

І з усёй зямлі прыходзілі ў Эгіпет купляць у Язэпа, бо павялічваўся голад па ўсёй зямлі.

 

І ўся зямля прыходзіла да Ягіпту купляць у Язэпа, бо павялічылася галадоў па ўсёй зямлі.