Выслоўяў Саламонавых 14 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Яна Станкевіча

 
 

Мудрая жонка будуе сабе дом, а неразумная руйнуе яго сваімі рукамі.
 
Мудрыя жонкі ладзяць дом, але дурныя бураюць яго рукамі сваімі.

Хто ходзіць проста, той баіцца ГОСПАДА, а хто крывіць шляхі свае, той грэбуе Ім.
 
Хто ходзе пасьціваю дарогаю, тый баіцца СПАДАРА, але крутадушны на дарогах сваіх грэбуе Ім.

У вуснах неразумнага дубец пыхлівасьці, а вусны мудрых захоўваюць іх.
 
У вуснах дурнога атожыла пыхі, але вусны мудрых ахараняюць іх.

Дзе няма скаціны, там ясьлі пустыя, але багата прыбытку ад сілы вала.
 
Ідзе няма валоў, там ясьлі парожныя, але шмат прыбытку ад сілы вала.

Сьведка праўдзівы ня схлусіць, а сьведка фальшывы дыхае няпраўдай.
 
Праўдзівая сьветка ня будзе маніць, але сьветка манлівая нахукае маны.

Насьмешнік шукае мудрасьці, і яе няма, але веданьне лёгкае для разумнага.
 
Скалазуб шукае мудрасьці, і не знаходзе; але веда лягкая таму, хто разумее,

Адыйдзі ад чалавека дурнога, бо ня знойдзеш вуснаў разумных.
 
Прайдзі ля неразумнае людзіны, і ня знойдзеш разумных вуснаў.

Мудрасьць разумнага — у разуменьні шляху свайго, а неразумнасьць дурняў — у ашуканстве.
 
Мудрасьць разважных — знацьцё дарогі свае, дурнота ж дурных — ашука.

Неразумныя сьмяюцца з віны, а пасярод правых — зычлівасьць.
 
Дурныя робяць насьмех ізь віны, але меж справядлівых — зычлівасьць.

Сэрца ведае горыч душы сваёй, і ў радасьць ягоную ня ўвойдзе чужынец.
 
Сэрца знае гарчэль душы свае, і чужнік не падзеле яго радасьці.

Дом бязбожнікаў будзе зьнішчаны, а намёт правых закрасуе.
 
Дом нягодных абурыцца, але будан пасьцівых закрасуе.

Ёсьць шлях, які слушны ў вачах чалавека, але канец яго — шляхі сьмерці.
 
Бывае, дарога людзіне простаю, але канец яе — дарогі сьмерці.

І ў часе сьмеху баліць сэрца, і заканчэньне радасьці — смутак.
 
І ў часе сьмеху баліць сэрца, і канцом самае радасьці бывае смутак.

Падступны сэрцам насыціцца шляхамі сваімі, а добры чалавек — сваімі.
 
Упорлівы сэрцам насыціцца дарогамі сваімі, а добрая людзіна — сваімі.

Неразумны верыць кожнаму слову, а разумны разважае пра крокі свае.
 
Просты вера кажнаму слову, але разважны разумее сьцежку сваю.

Мудры баіцца і адварочваецца ад зла, а дурны гняўлівы і самаўпэўнены.
 
Мудры баіцца й адхінаецца ад ліха, але дурны шалее й пэўны.

Скоры на гнеў робіць дурасьць, а чалавек зламысны зьненавіджаны.
 
Апрысак наробе дурноты, але людзіну нягодных задумаў ненавідзяць.

Неразумныя атрымліваюць у спадчыну дурасьць, а разумныя ўкарануюцца веданьнем.
 
Простым спадзець дурнота, але разважныя каранаваны ведаю.

Ліхія паклоняцца перад добрымі, а бязбожнікі — каля брамаў праведнікаў.
 
Благія паклоняцца добрым, нягодныя — у брамах справядлівага.

Бедны зьненавіджаны нават бліжнім сваім, але шмат тых, хто любіць багатага.
 
Нават прыяцель ненавідзе беднага, але шмат любячых багатага.

Хто цураецца бліжняга свайго, той грашыць, а хто літуецца над бедным, той шчасьлівы.
 
Хто грэбуе прыяцелям сваім, грэша; але шчасьлівы, хто міласэрны да беднага.

Ці ж не заблукалі тыя, якія задумляюць зло? Але міласэрнасьць і праўда будзе тым, якія задумляюць добрае.
 
Ціж ня мыляцца задумляючыя ліха? але міласэрдзе а праўда ў тых, што думаюць праз дабро.

З кожнае працы будзе прыбытак, а ад пустых словаў — толькі нястача.
 
З кажнае працы дастатак, але з пустое гаворкі адно нястача.

Карона мудрых — багацьце іхняе, а вянок дурняў — глупства іхняе.
 
Карона мудрых ё багацьцям іхным, але дурата неразумных — дурнота.

Сьведка праўдзівы ратуе душы, а хлусьлівы дыхае няпраўдай.
 
Вывальняе душу праўдзівая сьветка, але ашуканьнік дзьмухае ашукаю.

У страху перад ГОСПАДАМ моцная пэўнасьць, і для сыноў Сваіх Ён будзе прыстанішчам.
 
У страху Божым моцная пэўнасьць, і дзеці ягоныя будуць мець прытулішча.

Страх перад ГОСПАДАМ — крыніца жыцьця, каб пазьбегнуць пастак сьмерці.
 
Страх СПАДАРОЎ — жарало жыцьця, каб сьцерагчыся пасадак сьмерці.

У мностве народу веліч валадара, а ў малалікасьці людзей — загуба князя.
 
У множасьці люду пазор каралёў, а як мала люду — зьнішчэньне князя.

У павольнага на гнеў багата розуму, а запальчывы выяўляе дурасьць.
 
Памальны да гневу — вялікага розуму, але апрысак павялічае шал.

Лагоднае сэрца — жыцьцё для цела, а зайздрасьць — парахненьне косткам.
 
Здаровае сэрца — жыцьцё целу, але завіднасьць — гніцьцё ў касьцёх.

Хто прыгнятае ўбогага, той зьневажае Творцу ягонага, але шануе Яго той, хто літуецца над бедным.
 
Хто ўціскае беднага, зьневажае Стварыцеля яго; а хто сьціць Яго, мае міласэрдзе да беднага.

Бязбожнік будзе адкінуты за ліхоцьце сваё, а праведнік і пры сьмерці сваёй мае надзею.
 
За ліха свае будзе адпіхнёны нягодны, але справядлівы пры сьмерці сваёй мае надзею.

У сэрцы разумнага жыве мудрасьць, і паміж дурняў яна вядомая.
 
У сэрцу разумнага супачывае мудрасьць і сярод неразумных аказуецца.

Праведнасьць узвышае народ, а грэх — ганьба для народаў.
 
Справядлівасьць павышае народ, а грэх — брыда людам.

Зычлівы валадар да слугі разумнага, але абурэньне ягонае на таго, хто асаромлівае яго.
 
Зычлівасьць каралеўская да мудрага слугі, але гнеў ягоны на тога, што прычыняе сорам.