Быццё 14 разьдзел

 

 

І сталася ў той час, што Амрафэл, цар Сэнаара, і Арыёх, цар Эласара, і Кедар-Лагамэр, цар Элама, і Тадал, цар паганаў,

 

И сталося естъ в ты часы, иже Амрафель, царь Сеннарский, и Ариот, царь Понтъский, и Фадаль, царь Странъ,

выйшлі з вайною супраць Бэры, цара Садома, і супраць Біршы, цара Гаморы, і супраць Сенааба, цара Адамы, і супраць Шэмэбэра, цара Себаіма, і супраць цара Бэлы, або Сэгора.

 

сниидошеся к бою напротиву Барахови, царю Содомеску, и противу Берсови, царю Гомореску, и противу Сеннарови, царю Адамеску, и противу Семмеберови, царю Севоимску, и противу царю Валескому, Валя пакъ иным именемъ прозывашеся — Сегоръ.

Гэтыя цары пагадніліся між сабой у даліне Сідзім, дзе сёння Салёнае мора.

 

Вси тии собралися были до долины лесное, еже ныне словеть море Соляное.

Дванаццаць гадоў служылі яны Кедар-Лагамэру, а ў трынаццатым годзе паднялі бунт супраць яго.

 

Дванадесеть убо летъ служили были Ходорляморови, и тринадесятого лета отступиша от него.

А ў чатырнаццатым годзе прыйшоў Кедар-Лагамэр і цары, якія былі з ім разам, і пабілі рэфаімаў у Астарот-Карнаіме, і зузімаў у Хаме, і эмімаў у Савэ-Карыятаіме,

 

Сего для четыренадесятого лета пришолъ естъ Ходорляморъ и цари, иже беша с ним, и поразили суть Рафаима и Астарофа и людей Карнаимских и Зузимских, и Емимскихъ на ровнинах Кириатаимских,a

і харэяў у гарах Сэір аж да Эль-Парана, што ў пустыні.

 

и людей Хоримских на горах Сеирских даже до ровнин Фарамских, иже ест в пустыни.

І, вярнуўшыся адтуль, яны прыйшлі да крыніцы Мішпат, значыць Кадэс, і пабілі амалекцаў на ўсёй іх зямлі, а таксама амарэяў, якія жылі ў Асасон-Тамары.

 

И навратившися, приидоша даже до кладезя Масфы, онже словеть Кадис, и погубили суть всю страну Амалехитскихъ и Аморейскихъ, ониже живяху во Асасон-Фамаре.

І выступілі цар Садома і цар Гаморы, цар Адамы і цар Себаіма, і цар Бэлы, якая ёсць Сэгор, і ўладкаваліся ў лагчыне Сідзім да бою

 

И вышли суть противу имъ царь Содомескъ, и царь Гоморескъ, и царь Адамескъ, и царь Севоимескъ, и царь Валескъ, еже словеть Сегоръ, и справовали полки своя в долине лесной

з Кедар-Лагамэрам, царом Элама, і Тадалам, царом паганаў, і Амрафэлам, царом Сэнаара, і Арыёхам, царом Эласара; чатыры цары супраць пяці.

 

на Ходорлямора, царя Елямеска, и на Фадала, царя Странъ, и на Амрафеля, царя Сеннарска, и на Ариота, царя Понтъска: четыре царя быша противу пяти.

Даліна ж Сідзім мела многа смаляных ям. І вось жа, цары Садома і Гаморы кінуліся ўцякаць і зваліліся туды; а тыя, хто засталіся, уцяклі ў горы.

 

Долина же Лесная имела в собе множество кладезевъ тиновыхъ. Тогда царь Содомский и царь Гоморский, втекающе з битвы, въпадоша в ня; и оставшии бегоша на гору.

І ўзялі яны ўсю маёмасць Садома і Гаморы, і ўсё, што тычыцца харчоў, і пайшлі.

 

И побрали суть все имение Содомскихъ и Гоморскихъ и всю пищу ихъ, и от[ъ]идоша.

Захапілі яны таксама Лота, сына брата Абрама, які жыў у Садоме, і маёмасць яго.

 

Взяли суть теже и Лота, братанича Аврамова, и все имение его, он убо живяше в Содоме.

І вось, адзін з тых, хто ўцёк, паведаміў Абраму, гебраю, які жыў каля дубровы амарэя, на імя Мамрэ, брата Эскола і брата Анэра: яны заключылі пагадненне з Абрамам.

 

И се единъ, онъже утече з битвы, возвести Аврамови Евреанину, иже пребываше в долине Маврине, Аморейскаго, брата Ешколева и брата Анерова, сие бо были суть друзи слюбныи Аврамови.

Калі пачуў Абрам, што яго брат Лот у палоне, сабраў сярод паслугачоў сваіх трыста васемнаццаць найбольш спраўных мужчын і пусціўся ў пагоню аж пад Дан.

 

Услышав же тое Аврамъ, яко поимаша Лота, братанича его, сочте устроеныхъ к бою слугъ своих домашних триста и осмънадесеть, и гонилъ естъ ихъ даже до Дана.

І, падзяліўшы сваіх людзей, ноччу напаў на іх, і разбіў іх, і гнаў іх аж да Гобы, што налева ад Дамаска.

 

И розделивши дружину, наскочилъ на нихъ нощию и поразилъ ихъ, и гонилъ е даже до Сива и до Феникии, еже естъ на левую страну Дамаску.

І вярнуў ён усю маёмасць, а таксама брата свайго Лота з яго маёмасцю, жанчын і народ.

 

И наврати вес пленъ мужевъ и женъ и Лота, братанца своего, и все имение ихъ.

Калі ж ён вяртаўся па перамозе над Кедар-Лагамэрам і царамі, якія з ім былі, то цар Садома пераняў яго ў лагчыне Савэ, або Царскай.

 

Тогда вышолъ естъ царь Содомский во стретение Авраму, внегда навращашеся, поразивъ Ходорламора и царей, иже беша с нимъ, до долины ровное, еже слыла Долина Царева.

А Мэльхісэдэх, цар Салема, прынёс хлеб і віно, бо быў святаром Бога Найвышэйшага,

 

bИ Мельхиседек, царь Салимескъ, изнесе хлебъ и вино, былъ убо естъ воистинну жрець Бога Превышнего,

дабраславіў яго і сказаў: «Дабраславёны Абрам Богам Узвышнім, Які стварыў неба і зямлю,

 

благослави его и рече: «Благославенъ Аврамъ Богу Превышнему, Сътвори телю неба и земли,

і дабраславёны Бог Узвышні, Які аддаў у рукі твае ворагаў тваіх». І даў яму [Абрам] дзесятую частку з усяго.

 

и благославенъ Богъ Превышний, Онже далъ естъ обрану от враговъ руками твои ми!» И далъ ему десятину всего.

А цар Садома сказаў Абраму: «Аддай мне людзей, а маёмасць вазьмі сабе».

 

И рече царь Содомский ко Авраму, глаголя: «Дай ми толико люди, а иные вси речи возми собе».

Той адказаў яму: «Падымаю руку сваю да Госпада, Бога Узвышняга, Творцы неба і зямлі,

 

Отвеща ему Аврамъ: «Воздвигаю руце мое к Господу, Богу Вышнему, владеющему небомъ и землею,

што ані ніткі пражы, ані раменьчыка ад сандаляў, нічога не вазьму з усяго таго, што табе належыць, каб ты пасля не казаў: “Гэта я ўзбагаціў Абрама”,

 

яко от нити, еже с челнока выходить, и даже до ременя сапожнаго не возму от всихъ, еже твоя суть, да бы не реклъ есь напотомъ, глаголя: “Азъ обогатихъ Аврама”,

за выключэннем таго, што пайшло на пракармленне юнакоў, ды апроч долі мужоў, якія хадзілі са мною, — Анэра, Эскола і Мамрэ; хай яны возьмуць сваю долю».

 

кроме толико того, еже суть изъели отроци мои, и частей мужевъ сихъ, ониже ходили со мною, — Анера, Ешкола и Мамврия; тии да возмуть доли свое».