Быццё 3 разьдзел

 

 

А змей быў хітрэйшы з усіх жывуноў палявых, якіх стварыў Госпад Бог. Ён сказаў жанчыне: «Ці гэта праўда, што Бог забараніў вам, каб вы не елі з кожнага дрэва райскага?»

 

Змия же бе хитрейши всехъ зверей земли, ихже сотвори Господь Богъ;a она же рече к жене: «Почто заповедалъ вамъ Богъ не ести от кажного древа райскаго?»

Жанчына адказала яму: «З плода дрэў, якія знаходзяцца ў раі, ямо;

 

И рече жена ко змии: «От плоду древъ, еже суть в раи, емы,

з плода ж дрэва, якое сярод раю, забараніў нам Бог, каб не елі і не дакраналіся да яго, каб не памерлі».

 

толико от плоду древа, еже естъ посреди раю, заповеда намъ Богъ не ясти и ни дотыкатися его, да не помремо».

Дык сказаў змей жанчыне: «Ніякім чынам не памраце!

 

Тогда рече змия к жене: «Никако смертию умрете,

Бо ведае Бог, што ў дзень, у які будзеце есці з яго, адкрыюцца вочы вашы і будзеце, як багі, ведаць дабро і зло».

 

весть убо Богъ, яко в который жъ когда день ести будете от него, отоврутся очи ваше и будете, яко богове, ведяще добро и зло».

Дык убачыла жанчына, што дрэва добрае для ежы і мілае вачам, і прывабнае ёсць дрэва для здабыцця ведаў; і сарвала [адзін] з пладоў яго, і з’ела, і дала таксама мужу свайму, і ён з’еў.

 

Сиа же егда видела жена, иже добро бе древо ко вкушению и красно к погледению, и вгодно очима видети, и взяла от плоду его и ела, и дала мужу своему, онже елъ с нею.b

І адкрыліся вочы ў абодвух. І калі пазналі, што яны голыя, дык сплялі лісты фігавыя і зрабілі сабе перапаяскі.

 

И отоврешеся очиc обема, и егда познаша, яко нази беша, навезали суть листия смоковнаго и наделали собе вениковъ.

І калі пачулі голас Госпада Бога, Які хадзіў па раі апоўдні, схаваўся чалавек і жонка яго ад аблічча Госпада Бога сярод дрэў райскіх.

 

И егда услышали гласъ Господа Бога, ходящего в раи, к ветру по полудни, съкрился естъ Адамъ и жена его от лица Господа Бога посреди древъ райскихъ.

І паклікаў Госпад Бог чалавека і сказаў яму: «Дзе ты?»

 

И возва Господь Богъ Адама и рече ему: «Игде есь?»

Ён кажа: «Пачуў голас Твой у раі і спалохаўся, таму што голы я, і схаваўся».

 

Онже отвеща: «Гласъ Твой, Господи, слышахъ в раи и убояхся, яко нагъ есмъ, и скрихся».

І сказаў яму: «Хто ж табе паказаў, што ты голы, хіба што з дрэва, з якога Я забараніў табе есці, ты ўсё ж такі еў?»

 

К нему же рече Господь: «И кто возвестилъ тобе, яко наг есь? Ащебы от древа, егоже заповедах тобе не ести, от него елъ есь?»

І сказаў чалавек: «Жанчына, якую Ты мне даў, сама дала мне з дрэва, і я еў».

 

Рече Адам: «Жена, юже дал ми еси помощницу, дала мне, и ядох».

Дык сказаў Госпад Бог жанчыне: «Што ты гэта зрабіла?» Яна сказала: «Змей звёў мяне, і я з’ела».

 

И рече Господь Бог к жене: «Почто учинила есь сее?» Отвеща жена: «Змия прелъстила мя, и ела есмъ».

Тады кажа Госпад Бог змею: «За тое, што ты зрабіў гэта, пракляты будзеш між усіх жывёл і ўсіх звяроў палявых! На жываце сваім поўзаць будзеш і будзеш пыл есці ва ўсе дні жыцця свайго.

 

И рече Господь ко змии: «Понеже учинила есь сее, проклята буди межи всеми животными и звери земли, на персехъ своихъ ходити будеши и землю да яси по все дни живота твоего.

Пакладу варожасць між табой і жанчынай, і нашчадкамі тваімі і яе нашчадкам; ён сатрэ галаву тваю, а ты будзеш джаліць пяту яго».

 

Вражду положу посреди тебе и жены и посреди семенемъ твоимъ и семенемъ тое; она сотретъ главу твою,d а ты льститися будеши к пяте ея».

Жанчыне ж сказаў: «Памножу мучэнні твае ў родах тваіх: у пакутах будзеш нараджаць дзяцей, і да мужа твайго будзе пажада твая, ён жа будзе панаваць над табою».

 

И жене рече: «Умножу печали твое и починания твоя, в болестехъ породиши чада; и под моцью мужа будеши, и той тобою владети будет».e

Чалавеку вось што сказаў: «За тое, што ты паслухаў голасу жонкі сваёй і еў з дрэва, з якога Я табе забараніў есці, будзе праклятая зямля дзеля цябе. У цяжкай працы будзеш жывіцца з яе ва ўсе дні жыцця твайго.

 

Адаму же рече: «Понеже послухалъ еси гласу жены своея и елъ есь от древа, с негоже заповедахъ тобе не ести, проклята земля в делехъ твоихъ, во трудехъ будеши от нея ести по вся дни живота твоего,

Пустазелле і бадзякі будзе радзіць яна табе, і будзеш карміцца раслінамі зямлі.

 

терние и осотъ возрастит тобе и снеси былие земли;

У поце твару твайго будзеш есці хлеб, аж пакуль не вернешся ў зямлю, з якой ты ўзяты, бо ты пыл і ў пыл вернешся».

 

в поте лица своего ести будешъ хлебъ свой, дондеже возвратишися в землю, от неяже взятъ есь, понеже прах еси и в прахъ обратишися!»f

Чалавек даў імя сваёй жонцы Ева, таму што яна была маці ўсіх жывых.

 

И нарече Адамъ имя жене своей — Евга, яко мати естъ всехъ живущихъ.

І зрабіў Госпад Бог чалавеку, а таксама і жонцы яго адзенне са скуры і адзеў іх.

 

И учини Господь Адаму и жене его ризы кожаны и облече ихъ,

Потым сказаў Госпад Бог: «Вось жа, чалавек стаўся, як адзін з Нас, што ведае дабро і зло. Дык цяпер хай не выцягне рукі сваёй і не возьме таксама плода з дрэва жыцця, не з’есць яго і не будзе жыць вечна».

 

и рече: «Се, Адамъ бысть яко единъ от насъ, зная добро и зло; ныне же да некогда простреть руку свою и возмет от древа живота и снесть, и будет живъ во веки».

Выдаліў яго Госпад Бог з раю Эдэн, каб абрабляў ён зямлю, з якой быў узяты.

 

И выведе и Господь Богъ з рая кохания, да бы делалъ землю, от неяже взятъ естъ,

І выгнаў чалавека, і паставіў перад раем Эдэн херубіна з агністым мечам, які верціцца, каб сцерагчы дарогу да дрэва жыцця.

 

и выгналъ ест Адама. И поставилъ предъ раемъ кохания херувима и пламенное оружие обращающееся, да бы сохранен былъ путь древа живота.