Быццё 32 разьдзел

 

 

Якуб таксама адышоў дарогаю, якую распачаў, — і перанялі яго анёлы Божыя.

 

Яковъ же, идяше путемъ своимъ, имже началъ былъ ити, и стретоша его ангели Божии,

Калі ён убачыў іх, сказаў: «Гэта лагер Божы», і гэтае месца назваў Маханаімa.

 

ихже внегда узрелъ ест, и рече: «Полки Божии суть сие». И прозвал имя места того — Манаимъ, то естъ «полки».

І выправіў ён перад сабой пасланцоў да Эзава, брата свайго, у зямлю Сэір, у мясцовасць Эдом.

 

В той часъ послал теже Яковъ послы предъ собою ко брату своему Ісаву до земли Сеиръ, во страну Едомлю,

І загадаў ён ім, кажучы: «Так скажыце гаспадару майму Эзаву: “Гэта кажа паслугач твой Якуб: “Як вандроўнік, заставаўся я аж да сённяшняга дня ў Лабана.

 

и заповедал имъ, глаголя: «Тако рцете господину моему Ісаву: “Сице глаголет братъ твой Яковъ: В Лавана пребывах и жихъ в него даже до сего дня;

Маю валоў і аслоў, авечак, паслугачоў і паслугачак. І выпраўляю цяпер пасольства да гаспадара майго, каб знайсці ласку перад абліччам тваім”».

 

и маю волы и ослы, и овце, рабы и рабыне; и се посылаю посолство к господину моему, да быхъ знашол ласку предъ очима твоима”».

І вярнуліся пасланцы да Якуба, і сказалі: «Прыбылі мы да Эзава, брата твайго, а вось жа ён спяшаецца насустрач табе з чатырмастамі людзьмі».

 

И возвратишеся послы къ Якову, глаголюще: «Ходи хомъ ко брату твоему Ісаву. И се едеть во стретение тобе и четыриста мужевъ с ним».

Спалохаўся вельмі Якуб і, напужаны, падзяліў народ, які з ім быў, і статкі таксама, і авечак, і валоў, і вярблюдаў на два лагеры.

 

И влекнулся естъ Яковъ велми, и боязнию пораженъ сый, розделилъ челядь свою, стада теже, овцы и волы, и велъбуды на два полка,

І казаў: «Калі Эзаў прыйдзе да аднаго лагера і паб’е яго, то другі лагер, які застанецца, будзе ўратаваны».

 

глаголя: «Приидет ли Ісавъ ко единому полку и побиеть ли ихъ, тогда иный полкъ, иже остатний естъ, соблюденъ будеть».

І сказаў Якуб: «Бог бацькі майго Абрагама і Бог бацькі майго Ізаака, Госпад, Які сказаў мне: “Вярніся ў зямлю сваю і ў месца нараджэння свайго, і Я буду апекавацца табою!”

 

И рече паки Яковъ: «Боже деда моего Авраама и Боже отца моего Ісаака! Господи, глаголавый ко мне: “Навратися до земли своея и на место рожения своего, и добро вчиню тобе”!

Я не настолькі варты ўсякай міласцівасці і вернасці ўсякай, якою забяспечваеш Ты паслугача Свайго. З палкаю сваёй я перайшоў Ярдан гэты, а цяпер вяртаюся з двума лагерамі.

 

Менший есмъ всехъ милосердией твоихъ и правды твоея, юже наполнил еси рабу своему; съ жезломъ убо симъ прейдохъ прежде Іоръданъ сей, ныне ж со двема полки навращаюся.

Вырві мяне ад рукі брата майго, ад рукі Эзава, бо я вельмі баюся яго; каб часам, прыйшоўшы, не забіў ён маці з дзецьмі.

 

Избави мя, молю Ти ся, из руку брата моего Ісава, яко велми боюся его: еда пришедъ, побиеть матери ис чады?

А Ты казаў, што будзеш аказваць мне дабро і пашырыш патомства маё, як пясок марскі, які дзеля вялікасці не можа быць палічаны».

 

Ты убо глаголалъ ко мне, иже добре вчиниши мне и розмножиши племя мое, яко песокъ морский, онже для множества не можеть сочтенъ быти».

І прачакаў ён там тую ноч, і ўзяў з таго, што меў, падарункі Эзаву, брату свайму:

 

И внегда спалъ на месте том нощъ тую, назавтрей отдели дары от всего имения своего, иже имеаше Ісаву, брату своему:

дзвесце коз, дваццаць казлоў, дзвесце авечак і дваццаць бараноў,

 

козъ двесте, козловъ двадцетъ, овець двесте, барановъ двадцет,

трыццаць вярблюдзіц дойных разам з вярблюдзянятамі, сорак кароў і дзесяць быкоў, дваццаць асліц і дзесяць іх аслянят,

 

велбудиць дойныхъ с теляты их тридцеть, кравъ четырдесятъ, быковъ двадцеть, ослиць двадцет, а ослятъ десеть.

і перадаў у рукі паслугачоў сваіх кожны статак паасобку, і сказаў рабам сваім: «Ідзіце перада мною, і хай будзе прамежак паміж кожным статкам».

 

И послалъ их рабы своими, кажъдое стадо особно, и рече имъ: «Идите напредъ, и стадо за стадомъ да идеть поодаль».

І загадаў ён тым, што ішлі наперадзе, кажучы: «Калі спаткаеш брата майго Эзава, і ён запытае цябе: “Чый ты і куды ідзеш?” і “Чыё гэта, за якім ты ідзеш?”,

 

И заповеда переднему, глаголя: «Стретит ли тебе братъ мой Ісавъ и воспросит тя, рекий: “Чий еси?” и: “Камо идешъ?” или: “Чия суть сия, еже женешъ?”,

то ты адкажаш: “Паслугача твайго Якуба. Ён паслаў дары гаспадару свайму Эзаву. І сам ён ідзе за намі”».

 

отвещаеши ему: “Раба твоего Якова есмъ; дары послалъ естъ господину своему Ісаву и се самъ за нами идеть”».

Падобны загад даў ён другому, і трэцяму, ды ўсім, якія ішлі са статкамі, кажучы: «Падобнымі словамі кажыце Эзаву, калі спаткаеце яго,

 

По тому жъ повелелъ молвити другому рабу своему, и третиему, и всемъ инымъ, ониже гнали суть стада, глаголя тыми словы: «Отвещайте Ісаву, естъли же споткаете его,

і дадасцё: “І ён, паслугач твой Якуб, ідзе дарогаю за намі”». І сказаў ён: «Улагоджу яго дарамі, якія мне папярэднічаюць, а потым убачу аблічча яго; можа, будзе ласкавы да мяне».

 

и приложите к тому, глаголюще: “Самъ теже рабъ твой Яковъ за нами путемъ приближается”, совеща убо в собе: “Укрочю его дарми, ихже предышлю, и потомъ узрю его, еда како слютуется надо мною”».

Так вось папярэдзілі яго дары, а ён сам застаўся ў тую ноч у лагеры.

 

И предыдяху дары пред нимъ, сам же осталъ естъ тое нощи на месте томъ, еже прозвалъ былъ Полки.

А калі ўстаў раніцай, узяў дзвюх жонак сваіх і дзвюх іх нявольніц з адзінаццаццю дзецьмі і перайшоў бродам Ябок.

 

И порану тымъ раней воставши, поя обе жене свое и обе меншице, и одиннадесеть сыновъ своихъ и переплавливался чересъ реку Явотъ.

І, узяўшы і пераправіўшы іх і ўсё, што яму належала, праз ручай,

 

Перевезши пакъ все имение свое,

застаўся ён сам адзін. І вось, Нехта дужаўся з ім аж да раніцы.

 

осталъ самъ единъ. И се муж боряшеся с нимъ даже до утра.

І калі Той убачыў, што не можа яго перамагчы, дакрануўся да сустава сцягна яго, і тут жа быў вывіхнуты сустаў сцягна ў Якуба, калі ён дужаўся з Ім.

 

И видя, яко не можаше одолети ему, образилъ жилу въ лядвяхъ его, и скоро увяла.

І сказаў Той: «Пусці Мяне, бо ўжо ўзышла зараніца». Адказаў: «Не пушчу Цябе, пакуль не дабраславіш мяне».

 

И рече к нему: «Пусти Мя, се бо вже усходить зоряница». Отвещалъ ему: «Не пущу Тебе, даже благославиши мене».

Той кажа яму: «Якое імя тваё?» Адказаў: «Якуб».

 

Сего для рече: «Како тобе имя естъ?» Отповедилъ к нему: «Яковъ».

А Той кажа: «Ніколі ўжо больш не будзе называцца імя тваё Якуб, але Ізраэль, бо змагаўся ты з Богам і людзей перамагаць будзеш!»

 

Тогда Он рече: «Николи жъ к тому прозовется имя твое Яковъ, но Ізраиль, понеже аще крепокъ былъ еси з Богомъ, более сего людемъ крепокъ будеши».

І запытаўся ў Яго Якуб: «Скажы мне, якім імем называешся?» Адказаў: «Чаму пытаешся пра імя Маё?» І дабраславіў яго ў тым самым месцы.

 

И спыталъ его Яковъ, глаголя: «Поведь мне, яко естъ имя Твое?» Той же отвещалъ ему: «Почто пытаешися о имени Моемъ, еже дивно естъ?» И благослави его на месте томъ.

І Якуб назваў тое месца імем Пэнуэль, кажучы: «Бачыў я Бога тварам у твар, і збераглася душа мая».

 

Назвал же ест Яковъ имя месту тому Фануиль, глаголя: «Видехъ Господа лицемъ в лице, и спасена будеть душа моя».

І паднялося над ім сонца, калі ён праходзіў Пэнуэль. А ён накульгваў на сцягно сваё.

 

И възышло естъ ему скоро солнъце, егъда поминулъ место Фануиль; и охромел ест Яковъ на ногу от того часу.

З гэтае прычыны сыны Ізраэля не ядуць жылу, якая на сцягне, аж да сённяшняга дня, таму што закрануў [Ён] жылу сцягна Якуба.

 

Сего деля не ядуть сынове Ізраилевы жилы, еже усхла естъ на лядвяхъ Якововых, даже и до нинейшего дня, понеже образилъ былъ жилу лядвей его и зъмертвела естъ.