Быццё 35 разьдзел

 

 

І сказаў Бог Якубу: «Устань і ідзі ў Бэтэль, і там жыві. І зрабі ахвярнік Богу, Які з’явіўся табе, калі ўцякаў ты ад Эзава, брата твайго».

 

По сем же рече Богъ ко Якову: «Востани и възыйди на гору Вефиль и живи ту, и вчини требникъ Господу, явльшемуся тобе, егда бежалъ еси от Ісава, брата своего».

І Якуб, склікаўшы ўсіх хатніх сваіх, сказаў: «Кіньце багоў чужых, якія знаходзяцца пасярод вас, і ачысціцеся, і змяніце адзенне вашае.

 

Тогда Яковъ созвалъ весь домъ свой и рече: «Отверзите вси боги чуждие, еже суть посреди васъ,a и очиститеся, и измените ризы ваше;

Устанем і ўвойдзем у Бэтэль, каб зрабіць там ахвярнік Богу, Які выслухаў мяне ў дзень гора майго і спадарожнікам быў у дарозе маёй».

 

и востанте, а възойдемъ на гору Вефиль и вделаемъ тамъ требникъ Господеви, Онже услышалъ мене въ день скорбей моихъ и сохранил мя на пути моемъ».

І аддалі яму ўсіх багоў чужых, якіх мелі, і завушніцы, якія былі ў вушах іх, і ён закапаў тое пад дубам, недалёка ад якога — горад Сіхэм.

 

И дали суть ему вси боги чуждии, еже имеаху, и серязи, иже беху во ушию их. Тогда Яковъ закопалъ е подъ древомъ смырковымъ, еже естъ за градомъ Сихемъ.

А калі выбраліся яны ў дарогу, страх Божы ахапіў усе навакольныя гарады, і не адважыліся яны нападаць на сыноў Якуба.

 

И внегда идоша, страхъ Божий нападе на вси грады околичные, и не смели гнатися за ними.

І так Якуб прыбыў у Луз, які ў зямлі Ханаан, значыць у Бэтэль, ён сам ды ўвесь народ з ім.

 

И тако пришолъ ест Яковъ в Лузу, иже естъ в земли Ханаонстей, еже иначей прозывашеся Вефиль, самъ и вси людие его с нимъ.

І пабудаваў ён там ахвярнік, і назваў тое месца Эль-Бэтэль. Там, вось, з’явіўся яму Бог, калі ўцякаў ён ад брата свайго.

 

И вделалъ ту требникъ, и назвалъ имя места того — Дом Божий,b ту бо воистинну явился ему Богъ, внегда бежаше от брата своего Ісава.

У той час памерла Дэбора, карміцелька Рэбэкі, і пахавана была пад дубам каля падножжа Бэтэля, і месца тое назвалі Дуб Плачу.

 

В то время умре Делвора, кормилица Ревечина, и погребоша ю при самой горе Вефиль, подъ дубомъ, и названо естъ место то «Дубъ Плачу».

І другі раз з’явіўся Бог Якубу, калі ён вярнуўся з Падан-Арама, і дабраславіў яго,

 

Яви же ся Господь опять Якову вторицею, внегда навратился былъ з Межиречия Сирскаго и пришолъ до Вефиля, и благославилъ его,

кажучы: «Не будзеш больш называцца Якуб, але Ізраэль будзе імя тваё», і назваў яго Ізраэлем.

 

глаголя: «Не будеши прозыватися к тому Яковъ, но Ізраиль будеть имя твое». И назвалъ его Ізраилемъ,

І сказаў яму: «Я — Бог Усемагутны. Расці і размнажайся. Народ і мноства народаў з цябе будзе, валадары са сцёгнаў тваіх выйдуць.

 

и рече к нему: «Азъ есмъ Богъ Всемогий! Рости жъ и множися, народове людей многыхъ с тебе будуть, и цари з бедръ твоихъ выйдут.

І зямлю, якую Я даў Абрагаму і Ізааку, дам табе, і нашчадкам тваім па табе дам гэтую зямлю».

 

И землю, юже дахъ Авраамови а Ісаакови, тобе дамъ и семени твоему по тобе».

І адышоў ад яго Бог.

 

И от[ъ]иде от него.

Ён жа паставіў слуп каменны на тым месцы, дзе Бог да яго прамаўляў, складаючы ахвяру вадкую і выліваючы алей.

 

Яковъ же постави столпъ каменъ на месте томъ, на немже глагола к нему Богъ, и облия и виномъ и елеомъ,

І назваў Якуб тое месца Бэтэль.

 

и назвал имя месту тому — Вефиль.

І выйшлі яны з Бэтэля. І адсюль быў яшчэ кавалак дарогі да Эфраты, як раптам Ракель пачала нараджаць.

 

И вышедъ оттуду, прииде во время вешнее до земли, еже ведеть до Ефраты. И ту внегда ражаше Рахиль

А калі нараджала ў вялікіх болях і жыццю яе пагражала небяспека, павітуха сказала ёй: «Не бойся, бо і на гэты раз ты будзеш мець сына!»

 

и возбеднова при порожении, тогда рече ей баба: «Не бойся, се убо сына имети будешъ».

І яна, паколькі душа выходзіла з яе і набліжалася смерць, назвала сына свайго Бэноніa. А бацька назваў яго Бэньямінb.

 

И внегда душа ея выступоваше болести деля и ко смерти приближашеся, назвала имя сына своего — Веннони, то естъ «сынъ болести моея»; отець пакъ прозвалъ и Вениаминъ, то естъ «сынъ десници».

І памерла Ракель, і пахавана была ля дарогі, якая вядзе ў Эфрату, гэта Бэтлехэм.

 

В то время умре Рахиль, и погребоша ю на пути, иже ведет до Ефраты, сий естъ Вифлеомъ.

І Якуб паставіў помнік на яе магіле. Помнік гэты стаіць на магіле Ракель па сённяшні дзень.

 

И вчинилъ естъ Яковъ могилу надъ гробомъ ея, еже словеть «Могила гробу Рахилина» даж и до днешнего дня.

І выбраўся Ізраэль адтуль, і паставіў палатку за Магдал-Эдэрамс.

 

И отшед оттоле, розбилъ шатры своя за Столпомъ стаднымъ.c

І калі яны жылі ў той мясцовасці, Рубэн пайшоў і спаў з Більгаю, наложніцай бацькі свайго, і ён пра гэта даведаўся. Сыноў Якуба было дванаццаць.

 

И внегда живяше во стране той, отшедъ Рувимъ и лежа с Валою, меншицею отца своего; и не было естъ сее тайно пред нимъ. Было пакъ сыновъ Якововыхъ дванадесеть.

Сыны Ліі: першародны сын Якуба Рубэн, і Сімяон, і Леві, і Юда, і Ісахар, і Забулон.

 

Сынове Лиины: первороженный Рувимъ и Симеонъ, и Леввий, Іуда, Ізахаръ и Зевулонъ.

Сыны Ракелі: Язэп і Бэньямін.

 

Сынове Рахилины: Іосифъ а Вениаминъ.

Сыны Більгі, паслугачкі Ракелі: Дан і Нэфталі.

 

Сынове Валины, рабы Рахилины: Данъ и Нефталимъ.

Сыны Зільпы, нявольніцы Ліі: Гад і Асэр. Гэта сыны Якуба, якія яму нарадзіліся ў Падан-Араме.

 

Сынове Зелфины, рабы Лиины: Гадъ и Асеръ. Сие суть сынове Яковлевы, иже родишеся ему в Межиречии Сирскомъ.

Прыбыў Якуб да Ізаака, бацькі свайго, у Мамрэ, у Карыят-Арбу, значыць у Геброн, дзе калісьці качавалі Абрагам і Ізаак.

 

И пришолъ естъ Яковъ ко Ісааку, отцу своему, до долины Мавврии,d во градъ Арвей, то естъ Хевронъ, в земли Ханаонстей, идеже живяше Авраамъ а Ісаакъ.

І споўнілася дзён Ізаака сто восемдзесят гадоў.

 

И наполънилося дней Ісааковыхъ сто и осмъдесятъ летъ,

І, скончыўшы свой век, Ізаак памёр, і далучаны быў да народа свайго, стары і насычаны жыццём. І пахавалі яго Эзаў і Якуб, сыны яго.

 

и состаревся, умре и приложися к людемъ своимъ, старъ сый и полонъ дней. И погребоша и Ісавъ и Яковъ, сынове его.