Дзеі 13 разьдзел

 

 

У Касцёле Антыёхіі прарокамі і настаўнікамі былі: Барнаба і Сымон, якога звалі таксама Нігер, Люцый Кірэнэец і Манаэн, які выхоўваўся разам з тэтрархам Ірадам, і Саўл.

 

(Зачало 31) 25 Варнава же и Саулъ возвратишеся во Ерусалимъ, скон чавши службу, поемши съ собою Іоанна, нарицаемаго Марка.a Были пакъ неціи во Антиохійской церкви пророци и учителе — и Варнава, и Симон, нарицаемый Чорный, и Лукиусъ Киринеанинъ, и Манаінъ, Ірода Четверовласнаго другъ, и Савлъ.

Калі яны служылі Пану і пасцілі, Дух Святы сказаў: «Вылучыце Мне Барнабу і Саўла на справу, да якой Я іх паклікаў».

 

Служащим же имъ Гос подеви и постящимся, рече Духъ Светый: «Отделите ми Варнаву и Савла на дело, на неже изъбрахъ их».

Тады, пасля посту і малітвы, яны ўсклалі на іх рукі і адпусцілі іх.

 

Тогда, постившеся, и помолившеся, и возложивши руце на ня, отпустиша их.

А яны, пасланыя Духам Святым, прыбылі ў Сэлеўкію. Адтуль паплылі на Кіпр.

 

Сіи же, послани бывше от Духа Свята, идоша в Селевкию, оттуду ж отплыша въ Кипръ.

Калі былі ў Саламіне, абвяшчалі Божае слова ў юдэйскіх сінагогах. Мелі таксама Яна памочнікам.

 

И пришедше во Саламин, возвещаху слово Божие на сонмищех Іудейских; имеаху же Іоанна слугу.

Прайшоўшы ўвесь востраў аж да Пафаса, яны знайшлі нейкага чалавека, чарадзея, ілжэпрарока, юдэя, якога звалі Бар-Езус.

 

И внегда прошли весь островъ даже до Пафу, знайдоша некоего мужа — чародейника, лжепророка, — Іудеанина, емуже бе имя Вариісус,

Ён быў разам з праконсулам Сергіем Паўлам, чалавекам разумным. Паклікаўшы Барнабу і Саўла, ён пажадаў пачуць слова Божае.

 

онже былъ съ намесникомъ Сергие-Павломъ, мужемъ разумънымъ. Сей, призвав Варнаву и Савла, жадалъ от них слышати слово Божие.

Але выступіў супраць іх Ялім, гэта значыць «чарадзей», бо так перакладаецца яго імя, і намагаўся адвярнуць праконсула ад веры.

 

Противляшеся же имъ Елимас — чародейникъ той, тако бо сказуется имя его, — хотяй отвратити намесника от веры.

Аднак Саўл, ён жа Павел, напоўнены Духам Святым, паглядзеў на яго

 

Тогда Савулъ, онже словет Павелъ, исполнен сый Духа Свята, возревъ на нь,

і сказаў: «Сын д’ябла, поўны ўсякага подступу і зладзейства, вораг усякай праўды, ці перастанеш ты зводзіць з простых шляхоў Пана?

 

рече: «О исполнене всякия ильсти и всякия зло сти, сыне диаволовъ, враже всякия правды! Не престаеши развращати путіи Господьня правыя.

Вось цяпер рука Пана на табе: будзеш невідушчы і не ўбачыш сонца нейкі час». І адразу ахапіў яго змрок і цемра, і ён пачаў хадзіць наўкола, шукаючы павадыра.

 

И ныне, се, рука Господня на тя, и будеши слепъ, не видя сол[н]ца до времени». И скоро паде на нь мракъ и тма, и осязая, искаше вожда.

Калі ж праконсул убачыў, што адбылося, паверыў, здзіўлены вучэннем Пана.

 

Тогда видевъ намесникъ бывшее верова, дивуяся учению Господню.

Калі Павел і тыя, хто быў з ім, адплылі з Пафаса, прыбылі ў Пэргэ, што ў Памфіліі. Але Ян пакінуў іх і вярнуўся ў Ерузалем.

 

(Зачало 32) Вънегда же везлися от Пафа, Павелъ и еже с ним быша пріидоша во Пергію Памфилійскую. Іоаннъ же, отлучився от нихъ, навратися во Ерусалим.

Яны ж прайшлі Пэргэ і прыбылі ў Антыёхію Пісідыйскую, і ў шабат увайшлі ў сінагогу, і селі.

 

Они пак, прошедше Пергию, пріидоша во Ан тиохию Писидийскую, и вошедъше во сонмище въ день суботъный, седоша.

Пасля чытання Закону і Прарокаў кіраўнікі сінагогі паслалі да іх, кажучы: «Браты, калі маеце нейкае слова заахвочвання для народу, скажыце!»

 

По чтении же закона и пророковъ послаша к нимъ начальници сонмища, глаголюще: «Мужие братия! Естъли же слово в васъ утешенія к людем, поведите».

Тады Павел устаў, даў знак рукою і сказаў: «Мужы ізраэльскія і тыя, хто баіцца Бога, слухайце.

 

Востав же Павелъ и, помахав рукою, рече: «Мужие Ізраильсти и боящеися Бога, услышите!

Бог гэтага ізраэльскага народу выбраў айцоў нашых і ўзвысіў народ падчас знаходжання ў зямлі егіпецкай, і ўзнятаю рукою вывеў іх з яе.

 

Богъ людей сихъ выбралъ ест отцевъ нашихъ и люди вознесе, егда быша пришелци во земли Египе[т]стейb, и мышцею высокою изведе их из нея,

Каля сарака гадоў цярпеў іх звычаі на пустыні.

 

и до четыредесять летъ препита е во пустыниc,

І знішчыўшы сем народаў у зямлі канаанскай, даў ім у спадчыну іхнюю зямлю

 

и погубивъ народовъ седмъ в земли Ханаанстей, жребиемъ розделилъ имъ земли их.

пасля чатырохсот пяцідзесяці гадоў. Потым даў ім суддзяў аж да прарока Самуэля.

 

А потомъ четыреста и пятдесятъ летъ далъ имъ судие даже до Самуила-пророкаd.

Затым яны папрасілі караля, і Бог даў ім Саўла, сына Кіша, мужа з пакалення Бэньяміна, на сорак гадоў.

 

Затымъ просиша царя, и далъ имъ Богъ Саула, сына Кисова, мужа от колена Вениаминова, летъ четырдесятъe.

Адкінуўшы яго, прызначыў Давіда каралём іхнім, пра якога і сказаў, засведчыўшы: “Я знайшоў Давіда, сына Есэя, чалавека па сэрцы Маім, які выканае ўсе Мае жаданні”.

 

И преставив его, воздвиже имъ Давыда царя, емуже сведетелствуя, рече: “Знаідохъ Давыда, сына Іосеева, мужа по серцу Моему, онже чинить вся хотения Моя”f.

З ягонага патомства, паводле абяцання, Бог паслаў для Ізраэля Збаўцу Езуса.

 

От сего семене Богъ по обетованию воздвиже Ізраилю.

Перад Ягоным прыйсцем Ян прапаведаваў хрост пакаяння ўсяму ізраэльскаму народу.

 

Проповедавшу Іоанну пред лицемъ внития Его крещение покаяния всем людем Ізраилевымg.

Пад канец сваёй дзейнасці Ян сказаў: “Я не з’яўляюся тым, кім вы лічыце мяне; але вось за мною ідзе той, каму я не варты развязаць сандалі на нагах”.

 

(Зачало 33) Якоже скончал Іоаннъ течение свое и рече: “Кого мя мните быти, несмъ азъ, но, се, грядеть по мне, Емуже несмъ достоинъ раздрешити ремень сапогу Его”h.

Браты, сыны роду Абрагама і тыя з вас, хто баіцца Бога. Нам паслана слова гэтага збаўлення,

 

Мужи братия, сынове рода Авраамля и иже в васъ боящиеся Бога! Вамъ слово спасения сего послася,

бо жыхары Ерузалема і іх кіраўнікі не пазналі Езуса і, калі асудзілі Яго, споўнілі словы прарокаў, што чыталіся кожны шабат.

 

живущіе бо во Ерусалиме и князи их сего не разумевше, и глас пророческих, иже по вся суботы чтомых, судивше, скончаша,

І хоць не знайшлі ніякай прычыны для смерці, прасілі Пілата забіць Яго.

 

и ни едины вины смертны обретше на Нь, просиша у Пилата убити Егоi.

А калі выканалі ўсё напісанае пра Яго, знялі Яго з крыжа і паклалі ў магілу.

 

Якож скончаша вся, яже о Нем писана быша, снемша со древа, положиша и во гробе.

Але Бог уваскрасіў Яго.

 

Бог же воскреси Его от мертвых,

Шмат дзён з’яўляўся Ён тым, хто разам з Ім прыйшоў з Галілеі ў Ерузалем, якія цяпер сведчаць пра Яго перад народам.

 

Онъже явися на дни многы съшедшимъ с Ним от Галилея во Ерусалимъ, иже ныне суть сведетели к людемъ.

Мы таксама абвяшчаем вам Евангелле, што абяцанне, дадзенае айцам нашым,

 

И мы жъ вамъ благовестуемъ, еже ко отцемъ обетование бывшее, яко сие сконча Богъ нам, чадомъ их, воздвигъ Ісуса,

Бог выканаў для нас, дзяцей іхніх, калі ўваскрасіў Езуса, як і напісана ў другім псальме: “Ты Сын Мой, Я Цябе сёння нарадзіў”.

 

якоже во псалме вто ромъ пишеть: “Сынъ Мой еси Ты, Азъ днесь родих Тя”j.

А пра тое, што ўваскрасіў Яго, каб Ён больш не вярнуўся да тлення, так сказаў: “Я верна выканаю абяцанні, дадзеныя Давіду”.

 

А еже воскреси Его от мертвых, да не к тому возвратит и во истьление, сице рече, яко: “Дамъ вам препо добна Давыдова верна”.

Таму ў іншым месцы кажа: “Ты не дасі свайму святому ўбачыць тлення”.

 

Темже и во другомъ гла го леть: “Не даси преподобному Твоему видети исътле ния”k.

Давід, які ў свой час паслужыў Божай волі, спачыў і, далучыўся да сваіх айцоў, убачыў тленне.

 

Давыдъ убо, своему роду послуживъ, Бо жіимъ советомъ успе и приложися ко отцемъ своимъ и виде исътление,

А той, каго ўваскрасіў Бог, не ўбачыў тлення.

 

а Егоже Богъ воздвиже, не виде исътления.

Таму, браты, няхай вам будзе вядома, што праз Яго абвяшчаецца вам адпушчэнне грахоў, і ва ўсім, у чым вы не апраўдаліся ў Законе Майсея,

 

Ведомо убо да будеть всем, мужие братия, яко сего ради вамъ оставление грехомъ проповедается.

кожны веруючы апраўдаецца праз Яго.

 

И от всех, от нихже не могосте в законе Мои сеове оправдатися, о Нем всякъ, веруя, оправдается.

Сцеражыцеся, каб з вамі не здарылася тое, што сказана ў Прарокаў:

 

Блюдитеся ж, да не придеть на васъ реченое во пророцех:

“Глядзіце, насмешнікі,здзіўляйцеся і згіньце,бо Я раблю справу ў дні вашыя,справу, у якую вы не паверыце, калі б хто і распавёў вам!”».

 

“Видьте, нерадивіи, и чудитеся, и исчезньте, понеже дело соделаю Азъ во днехъ ваших, емуже не имаете веровати, аще кто повесть вамъ”»l.

Калі ж яны выходзілі, прасілі іх расказаць у наступны шабат пра гэтыя рэчы.

 

Исходящим же имъ из сонмища іудейска, моляхуся народи, да бы во другую суботу молвили ко нимъ слова тые.

Калі сабраныя разышліся, многія юдэі і пабожныя празеліты пайшлі следам за Паўлам і Барнабам, якія ў размове пераконвалі іх заставацца ў ласцы Божай.

 

Разшедшу же ся собору, последовали мнози Іудеи и богобойніи пришелци Павла и Варнаву, ониже напоминали их, абы пребывали в милости Божией.

У наступны шабат сабраўся амаль увесь горад слухаць слова Пана.

 

Въ другую пакъ суботу мало не весь градъ собрался послушати слова Божия.

Калі юдэі ўбачылі такі натоўп, напоўніліся зайздрасцю і пярэчылі таму, што казаў Павел, і блюзнерылі.

 

Видевши же Іудеи народы, исполнишеся зависти и вопреки глаголаху глаголемымъ от Павла, противящеся и хуляще их.

Тады Павел і Барнаба з адвагаю сказалі: «Вам першым трэба было абвяшчаць слова Божае. Але паколькі вы адкідваеце яго і лічыце саміх сябе нявартымі вечнага жыцця, таму мы звяртаемся да язычнікаў.

 

Тогда с смелостью Павелъ и Варнава рекоста: «Вамъ было годно первее глаголати слово Божие, а понеж отвергосте е и негодни сами себе чините вечному жівоту, се, обращаемся ку языкомъ,

Бо так нам загадаў Пан: “Я зрабіў цябе святлом народаў,каб ты быў збаўленнем аж да межаў зямлі”».

 

тако убо заповеда нам Господь: “Положих тя во свет языкомъ, и да будеши во спасение даже до последнихъ земли”m».

Калі пачулі гэта язычнікі, узрадаваліся і славілі слова Пана, і ўсе, пакліканыя да вечнага жыцця, паверылі.

 

Слышавше же сия, языци радовахуся, и славяху слово Господьне, и вероваша, елици презрени быша в живот вечный,

А слова Пана пашыралася па ўсёй краіне.

 

и проношашеся слово Господьне по всей стране той.

Юдэі ж падбухторылі пабожных і дастойных жанчын, уплывовых у горадзе людзей і пачалі пераследаваць Паўла і Барнабу, і выгналі іх са сваіх межаў.

 

Іудеи же наустиша жены учьтивыя и благообразныя и мещаны старейшия, и воздвигоша гонение великое на Павла и на Варнаву, и изъгнаша их от предел своих.

Яны ж абтрэслі пыл з ног і пайшлі ў Іконію.

 

Они же оттрясши прах с ног своих на не,n придоша во Иконію.

А вучні напаўняліся радасцю і Духам Святым.

 

Ученици же исполняхуся радости и Духа Свята.