Лукаша 1 разьдзел

Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Анатоля Клышкi → Пераклад Чарняўскага 2012

 
 

Як ўжо многія прыклалі руку скласці аповесць пра падзеі, што адбыліся ў нас,
 
Паколькі многія ўжо спрабавалі ўдакладніць аповед пра падзеі, якія ў нас адбыліся,

як перадалі нам тыя, што ад пачатку былі відавочцамі і служкамі Слова,
 
як пераказалі нам тыя, што ад пачатку самі бачылі і былі паслугачамі Слова,

вырашыў і я, дакладна даследаваўшы ўсё ад пачатку, напісаць па парадку пра іх табе, найшаноўнейшы Тэофіле,
 
таксама і я, старанна разгледзеўшы ўсё ад пачатку, рашыўся па парадку апісаць табе, годны Тэафіле,

каб ты пераканаўся ў непарушнасці тых слоў, у якіх ты быў настаўлены.
 
каб ты пераканаўся ў праўдзівасці слоў, у якіх ты быў навучаны.

Быў у дні Ірада, іудзейскага цара, адзін святар імем Захарыя з Авіявай чарады, а жонка ў яго была з дачок Ааронавых. І імя ёй — Елісавета.
 
У дні Ірада, цара Юдэі, жыў адзін святар на імя Захарыя, з Абіявай чаргі. Ён меў жонку, з дачок Ааронавых, імя яе Лізавета.

Былі ж яны абое праведныя перад Богам, ходзячы беззаганна паводле ўсіх запаведзяў і правілаў Гасподніх.
 
Яны абое былі справядлівымі перад Богам, беззаганна спаўняючы ўсе пастановы і прыказанні Госпадавы.

І не мелі дзіцяці, бо Елісавета была бясплодная, і абое яны былі на схіле сваіх гадоў.
 
Ды не мелі сына, бо Лізавета была няплоднай, а абое былі ўжо на схіле дзён сваіх.

І сталася: калі ў парадку свае чарады ён служыў перад Богам,
 
І сталася, калі ён адбываў службу святарскую перад Богам у сваёй чарзе,

паводле звычаю святарства выпаў яму жэраб кадзіць, увайшоўшы ў храм Гасподні,
 
па жэрабі, як была традыцыя ў святароў, выпала яму ўвайсці ў святыню Госпадаву для каджэння,

а ўсё мноства народу малілася з надворку ў гадзіну каджэння.
 
а ўсё мноства народа ў час каджэння малілася звонку.

І паказаўся яму Анёл Гасподні, стоячы праваруч кадзільнага ахвярніка.
 
І з’явіўся перад ім Анёл Госпадаў, стоячы па правым баку ахвярніка каджэння,

І Захарыя, убачыўшы, уразіўся і страх напаў на яго.
 
дык Захарыя стрывожыўся, бачачы гэта, ды вялікі страх ахапіў яго.

Але Анёл сказаў яму: Не бойся, Захарыя, бо твая просьба пачута. І твая жонка Елісавета народзіць табе сына, і назавеш яго імем Іаан.
 
Тады Анёл прамовіў да яго: «Не бойся, Захарыя, бо пачута маленне тваё, вось жа, жонка твая Лізавета народзіць табе сына, і назавеш яго Янам.

І будзе табе радасць і весялосць, і многія нараджэнню яго ўсцешацца.
 
Ён будзе табе радасцю і пацехай, ды многія будуць радавацца з яго нараджэння.

Бо ён будзе вялікі перад Госпадам, і не будзе піць ні віна, ні сікера і Святым Духам напоўніцца яшчэ ва ўлонні сваёй маці
 
Ён будзе вялікім на віду Госпада, і не будзе піць віна і сіцэры, ды яшчэ ад улоння маці будзе напоўнены Духам Святым,

і многіх з Ізраілевых сыноў далучыць да Госпада, іхняга Бога.
 
і многіх сыноў Ізраэля наверне да Госпада, Бога іх.

І ён будзе ісці перад Ім у духу і сіле Іліі, каб сэрцы бацькоў павярнуць да дзяцей, і непакорных да розуму праведных, каб падрыхтаваць Госпаду народ дасканалы.
 
І пройдзе перад Ім у духу і магутнасці Іллі, каб звярнуць сэрцы бацькоў да дзяцей, а непаслухмяных — да мудрасці справядлівых, каб падгатаваць Госпаду народ падрыхтаваны».

І Захарыя сказаў Анёлу: Па чым я пазнаю гэта? Бо я стары і мая жонка на схіле сваіх дзён.
 
І сказаў Захарыя Анёлу: «З чаго я магу гэта ведаць? Бо я стары, і жонка мая на схіле дзён сваіх».

І ў адказ яму Анёл сказаў: Я Гаўрыіл, што перад Богам стаю, і пасланы гаварыць з табою і дабравесціць табе гэта;
 
І, адказваючы, сказаў яму Анёл: «Я — Габрыэль, што стаю перад Богам, і пасланы гаварыць з табою і абвясціць табе гэтую радасную вестку.

і вось, ты будзеш маўчаць і не змажаш гаварыць да дня, калі збудзецца гэта, за тое, што ты не паверыў маім словам, якія спраўдзяцца ў свой час.
 
І вось, ты будзеш нямым ды не будзеш магчы гаварыць аж да дня, у які гэта здзейсніцца, таму што ты не паверыў словам маім, якія збудуцца ў свой час».

І народ чакаў Захарыю і дзівіўся, што ён марудзіў у храме.
 
І народ чакаў Захарыю, і дзівіліся, што ён так доўга бавіцца ў святыні.

А, выйшаўшы, той не мог гаварыць з імі, і яны зрамзумелі, што ён бачыў з’явенне ў храме; а ён падаваў ім знакі і заставаўся нямы.
 
Выйшаўшы, ён не мог да іх прамаўляць, дык пазналі, што ён бачыў з’яву ў святыні. А ён даваў ім знакі і застаўся нямым.

І сталася: калі скончыліся дні яго службы, ён пайшоў у свой дом.
 
І сталася, калі скончыліся дні службы яго, ён вярнуўся ў дом свой.

Пасля ж гэтых дзён зачала яго жонка Елісавета і таілася пяць месяцаў, кажучы:
 
А праз некалькі дзён жонка яго, Лізавета, пачала дзіця; і пяць месяцаў хавалася, кажучы:

Так мне зрабіў Госпад ў дні, калі ласкава паглядзеў на мяне, каб зняць з мяне ганьбу сярод людзей.
 
«Гэта ўчыніў мне Госпад у дні, у якія зірнуў на мяне, каб зняць ганьбу маю сярод людзей».

А ў шосты месяц быў пасланы ад Бога Анёл Гаўрыіл у Галілейскі горад пад назваю Назарэт,
 
А ў шосты месяц быў пасланы Богам Анёл Габрыэль у горад у Галілеі, званы Назарэт,

да Дзевы, заручанай з чалавекам імем Іосіф, з дому Давідавага; а імя Дзевы — Марыям.
 
да Дзевы, заручанай мужу, які меў імя Язэп, з дому Давіда, а імя Дзевы — Марыя.

І [Анёл], увайшоўшы да Яе, сказаў: Радуйся, ласкаю адораная! Госпад з Табою! [Дабраславёная Ты між жанчын!]
 
Увайшоўшы да Яе, Анёл прывітаў: «Прывітана будзь, ласкі поўная [, дабраславёная Ты між жанчынамі], Госпад з Табою».

Яна ж, [убачыўшы яго], збянтэжылася ад гэтага слова і разважала, што б гэта было за прывітанне.
 
А Яна стрывожылася словам яго і думала, што гэта за прывітанне такое?

І сказаў Ёй Анёл: Не бойся, Марыям, бо знайшла Ты ласку ў Бога.
 
І гаворыць Ёй Анёл: «Не бойся, Марыя, бо знайшла Ты ласку ў Бога.

І вось, Ты зачнеш ва ўлонні і народзіш Сына і назавеш Яго імем Ісус.
 
І вось, пачнеш ва ўлонні і народзіш Сына, і дасі Яму імя Ісус.

Ён будзе вялікі, і Сынам Усявышняга будзе названы, і дасць Яму Госпад Бог трон Давіда, Яго бацькі,
 
Ён будзе вялікім і Сынам Узвышняга будзе названы, і дасць Яму Госпад Бог пасад Давіда, бацькі Яго;

і будзе цараваць Ён над домам Іякава навекі, і Яго Царству не будзе канца.
 
і будзе Ён валадарыць над домам Якуба вечна, і валадарству Яго не будзе канца».

А Марыям сказала Анёлу: Як будзе гэта, калі мужа не знаю?
 
Марыя ж сказала Анёлу: «Як гэта можа стацца, калі Я мужа не спазнала?»

І ў адказ Анёл сказаў Ёй: Святы Дух зыдзе на Цябе, і сіла Усявышняга ахіне цябе; таму і Святое, што народзіцца, будзе названа Сынам Божым.
 
І, адказваючы, Анёл сказаў Ёй: «Дух Святы сыдзе на Цябе, і моц Узвышняга агарне Цябе. Той, што з Цябе народзіцца, Святым назавецца, Сынам Божым.

І вось, Елісавета, Твая сваяка, — і яна зачала сына ў сваёй старасці, і гэта шосты месяц у яе, якую называюць бясплоднай,
 
І вось сваячка Твая, Лізавета, і яна пачала дзіця ў старасці сваёй, і ўжо шосты месяц у той, якую завуць няплоднай,

бо ў Бога няма ніводнага немажлівага слова.
 
бо ў Бога не бывае немагчымым ніводнае слова».

І Марыям сказала: Вось, я — раба Гасподняя; няхай будзе Мне паводле твайго слова. — І Анёл адышоў ад Яе.
 
Марыя ж сказала: «Вось жа, Я — служка Госпадава, хай Мне станецца паводле твайго слова». І Анёл адышоў ад Яе.

І, устаўшы, Марыям у тыя дні пайшла з паспешлівасцю ў горную мясцовасць, у горад Іуды,
 
У тыя дні Марыя, устаўшы, пайшла паспешліва ў горы, у горад Юды.

і ўвайшла ў Захарыеў дом і прывітала Елісавету.
 
І ўвайшла ў дом Захарыі, і прывітала Лізавету.

І сталася: калі пачула Елісавета Марыіна прывітанне, падскочыла дзіцятка ў яе ўлонні, і Елісавета напоўнілася Святым Духам,
 
І, калі Лізавета пачула прывітанне Марыі, зварухнулася дзіцятка ва ўлонні яе, і Дух Святы напоўніў Лізавету,

і ўсклікнула моцным голасам і сказала: Дабраславёная Ты між жанчын і дабраславёны плод Твайго ўлоння!
 
і ўсклікнула яна моцным голасам, кажучы: «Дабраславёная Ты між жанчынамі, і дабраславёны плод улоння Твайго.

І адкуль мне гэта, каб Маці майго Госпада прыйшла да мяне?
 
А скуль жа мне гэта, што Маці Госпада майго прыйшла да мяне?

Бо вось, калі дайшоў голас Твайго прывітання да маіх вушэй, падскочыла ад радасці дзіцятка ў маім ўлонні,
 
Вось, як толькі загучаў голас прывітання Твайго ў вушах маіх, зварухнулася з радасцю дзіцятка ў маім улонні.

і шчаслівая Тая, якая паверыла, што спраўдзіцца сказанае ёй ад Госпада!
 
І шчасная Тая, што ўверыла, бо споўніцца сказанае Ёй ад Госпада».

І Марыям сказала: Мая душа ўзвялічвае Госпада,
 
І сказала Марыя: «Узвялічвае душа Мая Госпада,

і ўзрадаваўся Мой дух у Богу, Майму Збаўцу,
 
і ўзрадаваўся дух Мой у Богу, Збаўцы Маім,

таму што глянуў Ён на паніжэнне Свае Рабы. Бо вось з гэтага часу будуць дабраслаўляць мяне ў се пакаленні;
 
бо зірнуў Ён на пакорлівасць служкі Сваёй. Вось, адгэтуль шчаснай называць Мяне будуць усе роды,

бо Магутны стварыў Мне вялікае. І святое Яго імя;
 
бо зрабіў Мне вялікае Магутны, і святое імя Яго,

і Яго міласэрнасць — на пакаленні і пакаленні тых, што Яго баяцца.
 
і міласэрнасць Яго з пакалення ў пакаленне тым, што баяцца Яго.

Ён стварыў сілу Сваёю рукою; рассеяў ганарлівых думкамі сэрца іх;
 
Выявіў магутнасць рукі Сваёй, разагнаў пыхлівых у намеры сэрца свайго,

скінуў уладароў з тронаў і ўзвысіў пакорлівых,
 
спіхнуў моцных з пасада і ўзвысіў пакорлівых;

галодных насыціў дабром, а багатых адаслаў ні з чым.
 
галодных насыціў даброццем, а багацеяў адправіў ні з чым.

Ён прыйшоў на дапамогу Ізраілю, Свайму слузе, памятаючы пра міласэрнасць, —
 
Прытуліў Ізраэля, паслугача Свайго, памятаючы на міласэрнасць,

як сказаў Ён нашым бацькам, — Аўрааму і яго патомкам.
 
як прадказаў бацькам нашым, Абрагаму і нашчадкам яго навечна».

Заставалася ж Марыям з ёю месяцаў са тры і вярнулася ў Свой дом.
 
Ды заставалася з ёю Марыя каля трох месяцаў, і вярнулася ў Свой дом.

А Елісавеце надышоў час радзіць, і яна нарадзіла сына.
 
А Лізавеце настаў час нарадзіць, і яна нарадзіла сына.

І яе суседзі і сваякі пачулі, што ўзвялічыў Госпад Сваю міласэрнасць да яе, і цешыліся з ёю.
 
Яе суседзі і сваякі, пачуўшы, што ўзвялічыў Госпад у ёй Сваю міласэрнасць, радаваліся разам з ёю.

І сталася: у восьмы дзень прыйшлі абразаць дзіцятка, і хацелі яго назваць імем яго бацькі, Захарыем.
 
І сталася: у восьмы дзень сабраліся яны абрэзаць хлопчыка ды назваць яго імем бацькі яго, Захарыем.

Але яго маці сказала ў адказ: Не, а будзе названы ён Іаанам.
 
І, адказваючы, маці яго сказала: «Ніякім чынам, але будзе названы Ян».

І сказалі ёй: Нікога няма ў тваёй радні, хто называўся б гэтым імем.
 
І сказалі ёй: «У родзе тваім няма нікога, хто б называўся гэтым імем».

І пыталіся знакамі ў яго бацькі, як ён хацеў бы, каб назвалі яго.
 
Дык пыталі на мігі ў бацькі яго, як ён хацеў бы назваць яго.

І ён, папрасіўшы дошчачку, напісаў, паведамляючы: «Яго імя — Іаана». І ўсе здзівіліся..
 
А той запатрабаваў табліцы і напісаў словамі: «Ян імя яго». Дык здзівіліся ўсе.

І зараз жа раскрыліся яго вусны і ажыў язык яго, і ён загаварыў, дабраславячы Бога.
 
А ў гэты момант раскрыліся вусны яго ды развязаўся язык яго і стаў гаварыць, дабраслаўляючы Бога.

І ахапіў страх усіх, што жылі навокал іх, і па ўсёй горнай Іудзеі расказвалі пра ўсё гэта.
 
Дык ахапіў страх усіх іх суседзяў, і па ўсіх гарах Юдэі разнесліся словы пра ўсё гэта.

І ўсе, што чулі, бралі сабе да сэрца, кажучы: Кім жа будзе гэтае дзіцятка? — Бо і рука Гасподняя была з ім.
 
А ўсе, што пра гэта пачулі, разважалі ў сэрцы сваім, кажучы: «Кім жа будзе гэта дзіця?» Бо рука Госпадава была з ім.

І яго бацька Захарыя напоўніўся Святым Духам і прарочыў, кажучы:
 
І Захарыя, бацька яго, напоўнены Духам Святым, праракаваў гэтыя словы:

Дабраславёны Госпад, Бог Ізраілеў, што наведаў Свой народ і даў яму вызваленне,
 
«Дабраславёны Госпад, Бог Ізраэля, бо наведаў і адкупіў народ Свой,

і падняў нам рог выратавання ў доме Давіда, Свайго слугі, —
 
і падняў рог збаўлення нашага ў доме Давіда, паслугача Свайго,

як сказаў ад веку вуснамі Сваіх святых прарокаў, —
 
як прадказаў вуснамі святых прарокаў Сваіх, якія жылі ад [пачатку] вякоў,

што ўратуе нас ад нашых ворагаў і ад рукі ўсіх ненавіснікаў нашых,
 
збаўленне ад ворагаў нашых ды з рук тых, што ненавідзяць нас;

створыць міласэрнасць нашым бацькам і ўспомніць Свой святы запавет,
 
каб учыніць міласэрнасць бацькам нашым, помнячы святы запавет Свой,

клятву, якой пакляўся нашаму бацьку Аўрааму, што дасць нам,
 
і прысягу, якую даў Абрагаму, бацьку нашаму, даць нам,

бясстрашна, выбавіўшы з рукі ворагаў, служыць Яму
 
каб без страху, свабодныя ад рук ворагаў, служылі Яму

ў святасці і праведнасці перад Ім ва ўсе нашы дні1.
 
ў святасці і справядлівасці перад Ім ва ўсе дні нашы.

І ты, дзіцятка, будзеш звацца прарокам Ўсявышняга, бо ты пойдзеш перад [абліччам] Госпада, каб падрыхтаваць Яму дарогі,
 
І ты, дзіця, названы будзеш прарокам Узвышняга, бо пойдзеш перад абліччам Госпада, рыхтаваць дарогі Яму,

каб даць Яго народу пазнаць выратаванее ў адпушчэнні іх грахоў,
 
каб даць народу Яго навуку збаўлення ў адпушчэнні грахоў іх

праз сардэчную міласэрнасць нашага Бога, у якой наведае2 нас Усход з вышыні,
 
праз міласэрнасць бязмежную Бога нашага, у якой Ён наведаў нас, сыходзячы з вышыняў,

каб даць святло тым, што сядзяць у цемры і смяротным цені, і скіраваць нашы ногі на дарогу міру.
 
каб асвяціць тых, што сядзяць у поцемках і ў засені смерці, каб накіраваць ногі нашы на шлях супакою».

Хлопчык жа рос і ўмацоўвася духам, і быў ён у пустэльнях да дня свайго з’яўлення перад Ізраілем.
 
А дзіця расло і ўзмацоўвалася ў духу, і заставалася ў пустыні аж да дня свайго з’яўлення перад Ізраэлем.