Лукаша 1 разьдзел
Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Чарняўскага 1999
Як ужо многія пачалі складаць аповесьці пра добра вядомыя сярод нас падзеі,
Многія ўжо спрабавалі ўдакладніць падзеі, якія ў нас адбыліся,
як пераказалі нам тое ўсе, хто з самага пачатку быў сьведкамі і слугамі Слова, —
як пераказалі нам тыя, што ад пачатку былі вачавідцамі і слугамі Слова.
дык надумаўся і я, рупліва дасьледаваўшы ўсё з пачатку, па парадку апісаць табе, глыбокашаноўны Феафіле,
Таксама і я, старана разгледзеўшы ўсё ад пачатку, рашыўся па парадку апісаць табе, дастойны Тэафілю,
каб ты ўведаў цьвёрдую аснову таго вучэньня, у якім быў настаўлены.
каб ты пераканаўся ў праўдзівасьці словаў, у якіх ты быў навучаны.
У дні Ірада, цара Юдэйскага, быў сьвятар з Авіевай чаргі, імем Захар, і жонка ягоная з роду Ааронавага, імя ейнае Элізабэта.
У дні Герода, караля Юдэі, жыў адзін сьвятар на імя Захарыя з Абіявае чаргі. Ён меў жонку, з дачок Ааронавых, імя яе Альжбета.
Абое яны былі праведныя перад Богам, жывучы паводле ўсіх запаведзяў і ўстанаўленьняў Гасподніх беспахібна.
Яны абое былі справядлівымі перад Богам, беззаганна спаўняючы ўсе прыказаньні і пастановы Госпадавы.
У іх ня было дзяцей, бо Элізабэта была няплодная, і абое былі ўжо ў сталым веку.
Ды ня мелі сына, бо Альжбета была няплоднай, а абое былі ўжо ў пажылым веку.
Аднаго разу, калі ён у парадку сваёй чаргі служыў перад Богам,
І сталася, калі ён адбываў службу сьвятарскую перад Богам у сваёй чарзе,
па жэрабі, як заведзена было ў сьвятароў, прыпала яму ўвайсьці ў храм Гасподні кадзіць,
па жэрабю, як быў звычай у сьвятароў, выпала яму ўвайсьці ў сьвятыню Госпадаву для каджэньня,
а ўсё мноства людзей малілася звонку ў часе каджэньня, —
а ўсё мноства народу ў час каджэньня малілася навонкі.
тады зьявіўся яму анёл Гасподні, стоячы па правы бок да ахвярніка кадзільнага,
І зьявіўся перад ім анёл Госпадаў, стоячы па правым баку аўтара каджэньня,
і Захар, убачыўшы яго, сумеўся, і страх агарнуў яго.
дык Захарыя стрывожыўся, бачачы гэта, ды вялікі страх ахапіў яго.
Анёл жа сказаў яму: ня бойся, Захар, бо пачута малітва твая, і жонка твая Элізабэта народзіць табе сына, і дасі яму імя Ян;
Тады анёл прамовіў да яго: "Ня бойся, Захарыя, бо выслухана маленьне тваё, вось жа жана твая Альжбета народзіць табе сына, і назавеш яго імем Ян.
і будзе табе радасьць і весялосьць, і многія нараджэньню ягонаму ўзрадуюцца;
Ён будзе табе радасьцяй і пацехай, ды многія будуць радавацца з яго нараджэньня.
бо ён вялікі будзе перад Госпадам; ня будзе піць віна і сікеру, і Духам Сьвятым прасякнецца яшчэ ад улоньня маці сваёй;
Ён будзе вялікім на віду Госпада, і ня будзе піць віна і сікеры, ды ад улоньня маці будзе напоўнены Духам Сьвятым,
і многіх з-паміж сыноў Ізраілевых наверне да Госпада Бога іхняга;
і многіх сыноў Ізраэля наверне да Госпада, Бога іхняга.
і пройдзе перад імі ў духу і ў сіле Ільлі, каб вярнуць сэрцы бацькоў дзецям, і непакорлівым лад думак праведнікаў, каб зьявіць Госпаду народ падрыхтаваны.
І пройдзе перад Ім у духу і моцы Гальяша, каб вярнуць сэрцы бацькоў да дзяцей, а няверучых — да мудрасьці справядлівых, каб прырыхтаваць Госпаду народ дасканалы".
І сказаў Захар анёлу: па чым я пазнаю гэта? бо я стары, і жонка мая ў сталым веку.
І сказаў Захарыя анёлу: "З чаго я магу гэта ведаць? Я бо стары, і жонка мая пажылая ў гадах сваіх".
Анёл сказаў яму ў адказ: я Гаўрыіл, стаю перад Богам, і пасланы гаварыць з табою і паведаміць табе гэта;
У адказ сказаў яму анёл: "Я — Габрыель, каторы стаю перад Богам, і пасланы Ім гаварыць з табою, і абвясьціць табе радасную вестку.
і вось ты будзеш маўчаць і ня зможаш гаварыць да таго дня, калі гэта збудзецца, за тое, што ты не паверыў словам маім, якія спраўдзяцца ў свой час.
І вось станешся нямым ды ня будзеш магчы гаварыць аж да дня, у які гэта зьдзейсьніцца, таму што ты не паверыў словам маім, якія споўняцца ў свой час".
Тым часам люд чакаў Захара і зьдзіўляўся, што ён марудзіў у храме.
І народ чакаў Захарыю, і дзівіліся, што ён так доўга прабывае ў сьвятыні.
А ён, выйшаўшы, ня мог гаварыць да іх; і яны зразумелі, што ён бачыў уяву ў храме; і ён рабіў ім знакі і заставаўся нямы.
Выйшаўшы, ён ня мог да іх гаварыць, дык пазналі, што ён бачыў зьяву ў сьвятыні. А ён даваў ім знакі і застаўся нямым.
А як скончыліся дні службы ягонай, вярнуўся ў дом свой.
І сталася, калі скончыліся дні службы ягонай, ён вярнуўся ў дом свой.
Пасьля гэтых дзён зачала Элізабэта, жонка ягоная, і таілася пяць месяцаў, і казала:
Па нейкім часе жонка яго, Альжбета, пачала дзіця і праз пяць месяцаў скрывалася, кажучы:
так учыніў мне Гасподзь у дні тыя, калі паглядзеў на мяне, каб зьняць зь мяне ганьбу сярод людзей.
"Так учыніў мне Госпад ў дні, у якія ўзглянуў на мяне, каб зьняць ганьбу маю на віду ў людзей".
А на шостым месяцы пасланы быў анёл Гаўрыіл ад Бога ў горад Галілейскі, які называўся Назарэт,
А ў шосты месяц быў пасланы Богам анёл Габрыель у горад у Галілеі, званы Назарэт,
да Дзевы, заручанай з мужам, імем Язэп, з дому Давідавага; а імя ў Дзевы: Марыя.
да Дзевы, заручанай мужу, які меў імя Язэп, з дому Давіда, а імя Дзевы — Марыя.
Анёл, увайшоўшы да Яе, сказаў: радуйся, Дабрадатная! Гасподзь з Табою; дабраславёная Ты сярод жанчын.
Увайшоўшы да яе, анёл прывітаў: "Вітай, поўная ласкі, Госпад з табою".
А Яна, угледзеўшы яго, сумелася ад словаў ягоных і разважала, што б гэта было за вітаньне.
А яна ж стрывожылася дзеля словаў ягоных ды думала сабе, што гэта за прывітаньне такое?
І сказаў Ёй анёл: ня бойся, Марыя, бо Ты здабыла мілату ў Бога;
І сказаў ёй анёл: "Ня бойся, Марыя, бо знайшла Ты ласку ў Бога.
і вось, зачнеш ва ўлоньні, і народзіш Сына, і дасі Яму імя: Ісус;
Вось жа пачнеш ва ўлоньні і народзіш Сына, і дасі Яму імя Езус.
Ён будзе вялікі і будзе названы Сынам Усявышняга; і дасьць Яму Гасподзь Бог пасад Давіда, бацькі Ягонага;
Ён будзе вялікім і Сынам Узвышняга будзе названы. І дасьць Яму Госпад Бог пасад Давіда, бацькі Ягонага;
і будзе валадарыць над домам Якава вечна, і Царству Ягонаму ня будзе канца.
і будзе Ён валадарыць над домам Якуба вечна, і валадарству Ягонаму ня будзе канца".
А Марыя сказала анёлу: як будзе гэта, калі Я мужа ня знаю?
Марыя ж сказала анёлу: "Як жа гэта можа стацца, калі я мужа ня знаю?"
Анёл сказаў Ёй у адказ: Дух Сьвяты сыйдзе на Цябе, і сіла Усявышняга ахіне Цябе; таму і народжанае Сьвятое назавецца Сынам Божым;
У адказ анёл сказаў ёй: "Дух Сьвяты зыйдзе на Цябе, і моц Узвышняга агарне Цябе. Таму, што народзіцца сьвятое, Сынам Божым назавецца.
вось, і Элізабэта, сваячка Твая, называная няплоднаю, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і ёй ужо шосты месяц;
Вось сваячка Твая Альжбета, і яна пачала дзіця ў сваёй старасьці, і ўжо шосты месяц у той, каторую завуць бясплоднай,
бо ў Бога не застанецца бясьсілым ніякае слова.
бо ў Бога ня будзе немагчымым ніводнае слова".
Тады Марыя сказала: вось, раба Гасподняя; хай будзе Мне паводле слова твайго. І адыйшоў ад Яе анёл.
Марыя ж сказала: "Вось жа Я — служанка Госпадава, хай Мне станецца паводле Твайго слова". І анёл адыйшоў ад Яе.
І ўстаўшы, Марыя ў дні тыя, пасьпяшалася ў нагорную краіну, у горад Юдаў,
У тыя дні Марыя, устаўшы, пайшла з пасьпехам у горы, у горад (пакаленьня) Юды.
і ўвайшла ў дом Захара, і прывітала Элізабэту.
І ўвайшла ў дом Захарыі, і прывітала Альжбету.
Калі Элізабэта пачула вітаньне Марыіна, варухнулася дзіцятка ў чэраве ў яе; і Элізабэта напоўнілася Духам Сьвятым,
І калі Альжбета пачула прывітаньне Марыі, падскочыла дзіцятка ў ейным улоньні, і Дух Сьвяты напоўніў Альжбету,
і ўсклікнула моцным голасам, і сказала: Дабраславёная Ты сярод жанчын, і дабраславёны плод улоньня Твайго!
і загаманіла яна моцным голасам, кажучы: "Багаслаўленая Ты між жанчынаў, і багаслаўлены плод улоньня Твайго.
І адкуль гэта мне, што прыйшла Маці Госпада майго да мяне?
А скуль жа мне гэта ласка, што Маці Госпада майго прыйшла да мяне?
Бо калі голас вітаньня Твайго дайшоў да слыху майго, варухнулася дзіцятка радасна ў чэраве маім.
Бо як толькі загучэў голас прывітаньня Твайго ў вушах маіх, падскочыла з радасьцяй дзіцятка ў маім улоньні.
і дабрашчасная Тая, Якая паверыла, бо збудзецца сказанае Ёй ад Госпада.
І шчасьлівая тая, што ўверыла, бо споўніцца сказанае Ёй ад Госпада".
І сказала Марыя: праслаўляе душа Мая Госпада,
І сказала Марыя: "Узьвялічвае душа Мая Госпада,
і ўзрадаваўся дух мой у Богу, Збаўцу Маім,
і ўзрадаваўся дух Мой у Богу, Збаўцы Маім,
што дагледзеў Ён пакорлівасьць рабы Сваёй; бо ад сёньня будуць шчасьціць Мяне ўсе роды,
бо ўзглянуў Ён на пакорнасьць служанкі сваёй. Вось адгэтуль шчасьлівай называць Мяне будуць усе роды,
бо ўчыніў Мне веліч Магутны і сьвятое імя Ягонае,
бо зрабіў Мне вялікія рэчы Магутны, і сьвятое імя Яго,
і ласка Ягоная ў роды родаў да тых, што баяцца Яго;
і міласэрдзе Ягонае з пакаленьня ў пакаленьне тым, што баяцца Яго.
зьявіў сілу рукі Сваёй; расьсеяў тых, што заносяцца думкамі сэрца свайго;
Выявіў магутнасьць пляча свайго, разагнаў пыхлівых у намерах сэрцаў сваіх,
скінуў моцных з тронаў, і ўзвысіў пакорлівых;
спіхнуў моцных з пасадаў і ўзвысіў пакорных.
галодных напоўніў дабром, а багатых пусьціў ані з чым;
Галодных насыціў даброцьцем, а багатых адправіў ні з чым.
прыгарнуў Ізраіля, слугу Свайго, памятаючы пра міласэрнасьць;
Прытуліў Ізраэля, слугу свайго, памятаючы на міласэрдзе,
як казаў бацькам нашым, Абрагаму і семені ягонаму давеку.
як прадказаў бацькам нашым, Абрагаму і нашчадкам ягоным навекі".
А Марыя прабыла зь ёю каля трох месяцаў і вярнулася ў дом Свой.
Ды заставалася з ёю Марыя каля трох месяцаў, і вярнулася ў свой дом.
А Элізабэце прысьпеў час радзіць, і яна нарадзіла сына.
А Альжбеце настаў час радзіць, і яна нарадзіла сына.
І пачулі суседзі і родзічы ейныя, што прасьцёр Гасподзь ласку Сваю над ёю, і радаваліся зь ёю.
Яе суседзі і сваякі, пачуўшы, што Госпад аказаў ёй сваё вялікае міласэрдзе, радаваліся разам з ёю.
На восьмы дзень прыйшлі абрэзаць дзіця, і хацелі назваць яго імем бацькі ягонага, Захарам.
У восьмы дзень сабраліся яны абрэзаць хлапчука ды назваць яго імем бацькі ягонага, Захарыям.
На гэта маці ягоная сказала: не; а назваць яго Янам.
І, запытаная, маці яго адказала: "Ніякім чынам, але будзе названы Ян".
І сказалі ёй: нікога няма ў радзіне тваёй, хто б называўся гэтым імем.
Сказалі ёй: "У родзе тваім няма нікога, хто б называўся гэтым імем".
І пыталіся знакамі ў бацькі ягонага, як бы ён хацеў назваць яго.
Дык пыталі на мігі ў бацькі яго, як ён хацеў бы назваць яго.
Ён папрасіў дошчачку і напісаў: Ян імя яму. І ўсе зьдзівіліся.
А той запатрабаваў табліцы і напісаў словамі: "Ян імя яго". Дык зьдзівіліся ўсе.
І адразу разамкнуліся вусны ягоныя і язык ягоны, і ён загаварыў, славячы Бога.
А ў гэты момант расчыніліся вусны яго ды язык яго і стаў гаварыць, багаславячы Бога.
І быў страх на ўсіх, што жылі вакол іх; і расказвалі пра ўсё гэта па ўсёй нагорнай краіне Юдэйскай.
Дык ахапіў страх усіх іхніх суседзяў, і па ўсіх гарах Юдэі разьнеслася вестка пра гэта здарэньне.
Усе, хто чуў, паклалі гэта ў сэрца сваё і казалі: што будзе зь дзіцятка гэтага? І рука Гасподняя была зь ім.
А ўсе, што пра гэта пачулі, разважалі ў сэрцы сваім, кажучы: "Кім жа будзе гэта дзіця?" Бо рука Госпадава была з ім.
І Захар, бацька Ягоны, напоўніўся Духам Сьвятым і прарочыў, кажучы:
І Захарыя, бацька яго, напоўнены Духам Сьвятым, праракаваў у гэтыя словы:
Дабраславёны Гасподзь Бог Ізраілеў, што наведаў народ Свой і даў ратунак яму,
"Багаслаўлены Госпад, Бог Ізраэля, бо наведаў і адкупіў народ свой,
і паслаў моцнага выратавальніка нам, нашчадка Давіда, слугі Свайго,
і падняў рог збаўленьня нашага ў доме Давіда, слугі свайго,
як узьвясьціў вуснамі былых ад веку сьвятых прарокаў Сваіх,
як прадказаў вуснамі сьвятых прарокаў сваіх, якія жылі ад вякоў,
што ўратуе нас ад ворагаў нашых; і ад рукі ўсіх ненавісьнікаў нашых;
збаўленьне ад ворагаў нашых, ды з рук тых, што ненавідзяць нас;
учыніць міласэрнасьць бацькам нашым і ўспомніць сьвятую дамову Сваю,
каб аказаць міласэрдзе бацькам нашым, помнячы на сьвяты запавет свой,
прысягу, якою прысягаў Ён Абрагаму, бацьку нашаму, даць нам,
і на прысягу, якую даў Абрагаму, бацьку нашаму, даць нам,
каб бяз страху, пасьля збавеньня ад рук ворагаў нашых,
каб без страху, асвабоджаныя з рук непрыяцеляў, служылі Яму
мы служылі Яму ў сьвятасьці і праўдзе перад Ім ва ўсе дні жыцьця нашага.
ў сьвятасьці і справядлівасьці перад Ім у-ва ўсе дні нашыя.
А ты, дзіця, назавешся прарокам Усявышняга, бо ідзеш перад абліччам Госпада — падрыхтаваць шляхі Яму,
І ты, юнача, названы будзеш прарокам Узвышняга, бо пойдзеш перад воблікам Госпада, правячы дарогі Ягоныя,
каб разумеў народ Ягоны ратунак у дараваньні грахоў іхніх,
каб даць народу Ягонаму навуку збаўленьня для адпушчэньня грахоў іхніх,
праз шчырую міласэрнасьць Бога нашага, якой наведаў нас Усход з вышыні,
праз міласэрдзе бязмежнае Бога нашага, каторы наведаў нас, зыходзячы з вышыняў,
прасьвятліць тых, што сядзяць у цемры і цяні сьмяротным, скіраваць ногі нашыя на шлях міру.
каб асьвяціць тых, што сядзяць ў поцемках ды ў засеню сьмерці, каб накіраваць ногі нашыя на шлях супакою".
А дзіця расло і мацавалася духам, і заставалася ў пустынях да дня зьяўленьня свайго Ізраілю.
А дзіця расло і ўзмацоўвалася у духу, ды прабывала ў пустыні аж да дня свайго паяўленьня перад Ізраэлем.
