Выслоўяў Саламонавых 12 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Чарняўскага 2017

 
 

Хто любіць настаўленьне, той любіць веды; а хто ненавідзіць засьцярогі, той невук.
 
Хто любіць настаўленне — любіць веды; а хто ненавідзіць папрокі, той неразумны.

Добры здабывае ласку ў Госпада; а чалавека падступнага Ён асудзіць.
 
Хто добры — знойдзе ласку ад Госпада; а чалавека хітрага Сам Ён асудзіць.

Ня сьцьвердзіць сябе чалавек беззаконьнем; а корань праведнікаў непахісны.
 
Не ўзмацніцца чалавек з бязбожнасці, а корань справядлівых не пахіснецца.

Дабрачынная жонка — вянок мужу свайму; а ганебная — як гнілізна ў касьцях у яго.
 
Дабрадзейная жонка — вянец для свайго мужа; і быццам гніенне ў касцях яго — тая, што несумленная.

Помыслы праведных — праўда, а намыслы бязбожных — падступнасьць.
 
Думкі справядлівых — разважлівасць; а парады бязбожнікаў — мана.

Словы бязбожных — засада на кроў, а вусны праведных ратуюць іх.
 
Словы бязбожнікаў учыняюць засаду дзеля забойства, а вусны справядлівых вызваляюць іх.

Як кранецца бязбожных няшчасьце — і няма іх, а дом праведных стаіць.
 
Знішчаюцца бязбожнікі — і ўжо няма іх, а дом справядлівых застанецца.

Хваляць чалавека паводле меры розуму ягонага, а распусны сэрцам будзе ў пагардзе.
 
Пахваляць чалавека за яго веды; а той, хто дрэнны ў сэрцы, будзе занядбаны.

Лепей быць простым, але мець працу, чым быць ганарыстым, але ня мець хлеба.
 
Лепей быць бедным, але працаваць на сябе, чым фанабэрыстым і не мець хлеба.

Праведны дбае і пра жыцьцё быдла свайго, а сэрца бязбожных жорсткае.
 
Справядлівы рупіцца аб жыцці жывёлы сваёй; а нутро бязбожнікаў — лютае.

Хто ўрабляе зямлю сваю, насыціцца хлебам; а хто ідзе па сьлядах гультаёў, той розумам бедны.
 
Хто сваю зямлю апрацоўвае — насыціцца хлебам, а хто ганяецца за прывідамі — неразумны.

Бязбожны хоча злавіць яго ў сетку зла; а корань праведных цьвёрды.
 
Бязбожнік жадае пасткі найгоршых, а корань справядлівых палепшыцца.

Бязбожны ловіцца грахамі вуснаў сваіх; а праведны выйдзе зь бяды.
 
Ліхі чалавек трапляе ў пастку з-за грахоў сваіх вуснаў, а справядлівы пазбегне няшчасця.

Ад плоду вуснаў сваіх чалавек насычаецца дабром, і плата чалавеку — паводле дзеяў рук ягоных.
 
З плода вуснаў сваіх кожны напоўніцца дабром, і паводле ўчынкаў рук яго адплоціцца яму.

Дарога немысьля простая ў вачах ягоных; а хто слухае рады, той мудры.
 
Шлях бязглуздага — роўны ў вачах яго, а хто мудры — слухае парады.

У немысьля адразу выяўляецца гнеў ягоны, а разумны тоіць абразу.
 
Неразумны адразу выяўляе гнеў свой, а разумны ўтойвае гнеў.

Хто кажа тое, што ведае, той кажа праўду: а ў сьведкі ілжывага — ашуканства.
 
Хто гаворыць праўду, той — вяшчун справядлівасці, а лжэсведка — маны.

Сёй-той пустаслоў б’е як мечам, а язык мудрых — ацаляе.
 
Ёсць той, што гаворыць неабдумана, і ён, быццам мечам, ударае, а язык мудрых — здароўе.

Вусны праўдзівыя вечна жывуць, а ілжывы язык — хвіліну.
 
Вусны праўды будуць трывалымі ў вечнасці, а язык хлуслівы — у моманце.

Хітрына — у сэрцы ў зламысьнікаў, радасьць — у міратворцаў.
 
Хітрасць у сэрцы тых, хто задумвае ліха; а хто абдумвае мірныя парады, за тымі следам ідзе радасць.

Ня станецца праведніку ніякага ліха, а бязбожныя будуць напоўнены злом.
 
Ніякая загуба не здарыцца са справядлівымі, а бязбожнікі напоўняцца ліхам.

Агіда Госпаду — вусны ілжывыя, а хто гаворыць праўду, даспадобы Яму.
 
Агіднасць для Госпада — вусны лжывыя, а тыя, што робяць сумленна, — падабаюцца Яму.

Чалавек разважлівы ўтойвае веды, а сэрца немысьляў выказвае дурасьць.
 
Разумны чалавек свае веды хавае, а сэрца неразумных падбухторвае да бязглуздасці.

Рука руплівая здабудзе ўладу, а гультайская пад данінай будзе.
 
Рука моцных будзе ўладарыць, а тая, што апусцілася, будзе ў паслушэнстве.

Смутак на сэрцы падаўляе чалавека, а добрае слова разьвесяляе яго.
 
Сум у сэрцы чалавека будзе прыгнятаць яго, а развесяліць яго добрая размова.

Праведнік паказвае блізкаму свайму дарогу, а дарога бязбожных уводзіць іх у згубу.
 
Справядлівы вядзе сябра да праўды, а шлях бязбожнікаў падмане іх.

Гультай ня смажыць сваёй дзічыны; а чалавек руплівы мецьме каштоўны набытак.
 
Не засмажыць лянота здабычу сваю, а ў чалавека руплівага будзе каштоўная маёмасць.

На дарозе праўды — жыцьцё, і на сьцежцы яе няма сьмерці.
 
На сцежцы справядлівасці — жыццё, але ёсць таксама шлях, што адкрыты для смерці.