Выслоўяў Саламонавых 16 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Чарняўскага 2017

 
 

Чалавеку належаць намеры сэрца, а адказ языка ад Госпада.
 
Чалавечае — гэта рыхтаваць сэрца, а ад Госпада — адказ языка.

Усе шляхі чалавека чыстыя ў ягоных вачах, а Гасподзь выпрабоўвае душы.
 
У вачах чалавека ўсе яго дарогі чыстыя, але Госпад разглядае душы.

Даручы Госпаду дзеі твае, і намеры твае зьдзейсьняцца.
 
Даручы Госпаду свае справы — і споўняцца твае намеры.

Усё зрабіў Гасподзь дзеля Сябе; і нават бязбожнага на дзень гневу.
 
Усё зрабіў Госпад згодна Свайму ўласнаму намеру, таксама і бязбожніка зберагае на ліхі дзень.

Агіднае Госпаду сэрца пыхліўца; можна паручыцца, што ён не застанецца без пакараньня.
 
Агіднасць для Госпада — усякі фанабэрысты чалавек; напэўна, можна паручыцца: ён не будзе беспакараны.

Міласэрнасьцю і праўдаю ачышчаецца грэх, і страх Гасподні адводзіць ад ліха.
 
Міласэрнасцю і праўдай адкупляецца несправядлівасць, і ў страху Госпада — ухіленне ад ліха.

Калі Госпаду падабаюцца шляхі чалавека, Ён і ворагаў яго прымірае зь ім.
 
Калі дарогі чалавека падабаюцца Госпаду, таксама і непрыяцеляў яго навяртае Ён да згоды.

Лепш нямногае з праўдаю, чым вялікія прыбыткі з крыўдаю.
 
Лепш малае са справядлівасцю, чым многія набыткі — без справядлівасці.

Сэрца чалавека абдумвае свой шлях, а Гасподзь кіруе шэсьцем ягоным.
 
Сэрца чалавека плануе дарогу яго, але Госпад кіруе яго крокамі.

У вуснах у цара — слова натхнёнае; вусны яго не павінны грашыць на судзе.
 
На вуснах цара — натхненне, не памыляцца вусны яго ў прыказанні.

Правільныя вагі і вагавыя шалі — ад Госпада; ад Яго ж усе гіры ў торбе.
 
Груз і вага Госпада — справядлівыя, і справа Яго — усе камяні ў мяшку.

Агідная царам — дзея беззаконная, бо праўдай мацуецца трон.
 
Грэбуюць цары дзейнічаць бязбожна, бо трон умацоўваецца справядлівасцю.

Прыемныя цару вусны праўдзівыя, а таго, хто гаворыць праўду, ён любіць.
 
Ласка цароў — вусны справядлівыя; хто гаворыць праўду, таго будуць любіць.

Царскі гнеў — весьнік сьмерці; а мудры чалавек умілажальвае яго.
 
Гнеў цара — вяшчун смерці, і супакоіць гнеў чалавек мудры.

У ясным позірку цара — жыцьцё, і ўпадабаньне ягонае — як воблака з позьнім дажджом.
 
У святле аблічча царскага — жыццё, і ласка яго — як дождж доўгачаканы.

Здабыць мудрасьць намнога лепш за золата, і здабыць розум лепш за чыстае срэбра.
 
Валодаць мудрасцю — значна лепш, чым золатам; а набываць разважлівасць — больш каштоўна, чым срэбра.

Шлях у праведных — унікаць зла; той ратуе душу сваю, хто зважае на шлях свой.
 
Сцежка справядлівых — ухіляцца ад ліха; хто беражэ шлях свой — вартаўнік душы сваёй.

Пагібелі папярэднічае гонар, і падзеньню — пыха.
 
Знішчэнню папярэднічае фанабэрыстасць, а перад пагібеллю — пыхлівасць духа.

Лепей упакорвацца духам з лагоднымі, чым дзяліць здабычу з гардзеямі.
 
Лепш скарыцца з пакорлівымі, чым здабычу дзяліць з фанабэрыстымі.

Хто вядзе справу разумна, той знойдзе дабро, а хто спадзяецца на Госпада, той шчасны.
 
Вучоны ў слове знойдзе дабро, і хто ўскладае надзею на Госпада — шчаслівы.

Мудры сэрцам разумным назавецца, і салодкая мова дадасьць да навукі.
 
Хто сэрцам мудры — будзе звацца разважлівым; а слодыч вуснаў памножыць веды.

Розум таму, хто мае яго, — крыніца жыцьця, а вучонасьць дурных — дурнота.
 
Крыніца жыцця — вучонасць таго, хто валодае ёю; бязглуздасць — кара для бязглуздых.

Сэрца мудрага язык ягоны ўмудрае і памнажае веды ў вуснах ягоных.
 
Сэрца мудрага навучыць вусны яго і памножыць веды ў вуснах яго.

Прыемная мова — сотавы мёд, салодкая душы і гойная касьцям.
 
Складная мова — соты мядовыя, слодыч для душы і здароўе для цела.

Ёсьць шляхі, якія здаюцца чалавеку простымі, але канец іх — да сьмерці.
 
Ёсць дарога, якая здаецца чалавеку вернай, а ўрэшце рэшт вядзе да смерці.

Працаўнік працуе на сябе, бо панукае яго рот ягоны.
 
Душа таго, хто працуе, працуе для сябе, таму што прымушае яго ўласны рот.

Чалавек падступны намышляе благое, і на вуснах у яго нібы агонь палючы.
 
Чалавек бязбожны падбухторвае да ліха, і ў вуснах яго — быццам агонь, што палымнее.

Чалавек хітры сее разлад, а нагаворшчык разлучае сяброў.
 
Чалавек ліхі выклікае сваркі, а той, хто наракае, раз’ядноўвае сяброў.

Чалавек зь нядобрымі намерамі разбэшчвае блізкага свайго і вядзе яго на дарогу благую;
 
Несправядлівы чалавек ашуквае сябра свайго і вядзе яго на нядобрую дарогу.

прыплюшчвае вочы, каб прыдумаць падступства; закусваючы губы сабе, чыніць зладзейства.
 
Міргаючы вачамі, ён абдумвае крывадушнае і, сціскаючы вусны свае, рыхтуе ліха.

Вянок славы — сівізна на дарозе праўды.
 
Вянок годнасці — сівізна, якую можна знайсці на шляхах справядлівасці.

Доўгацярплівы лепшы за адважнага, і той, хто валодае сабою, лепшы за заваёўніка горада.
 
Той, хто трывае, — лепей за дужага чалавека, а той, хто кіруе душой сваёю, — за заваёўніка гарадоў.

На падлогу кідаюць жэрабя, але ўвесь вырак ягоны — ад Госпада.
 
Жэрабя кідаецца ў крысо, але рашаецца Госпадам.