Выслоўяў Саламонавых 19 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Чарняўскага 2017

 
 

Лепш бедны, які ходзіць у сваёй нявіннасьці, чым зь ілжывымі вуснамі, і пры гэтым неразумны.
 
Лепшы бедны, што ходзіць у чыстасардэчнасці сваёй, чым той, хто крывіць вусны, і той, хто неразумны.

Нядобра душы бязь ведаў, і хто сьпяшаецца нагамі, спатыкаецца.
 
Дзе няма ведаў, душы няма дабра, і хто паспешлівы ў нагах — памыляецца.

Неразумнасьць чалавека скрыўляе дарогу, а сэрца ягонае гневаецца на Госпада.
 
Бязглуздасць чалавека дае падножку крокам яго, і душою сваёю ён кіпіць супраць Госпада.

Багацьце памнажае сяброў, а беднага пакідае і сябар ягоны.
 
Багацце дабаўляе многіх сяброў; а беднага пакідае і сябар яго.

Ілжывы сьведка не застаецца без пакараньня, і хто гаворыць няпраўду, не ўратуецца.
 
Ілжэсведка не будзе беспакараны, а хто гаворыць ману — не пазбегне [кары].

Многія дагаджаюць заможным; і кожны — сябар чалавеку, які не шкадуе гасьцінцаў.
 
Многія ліслівяць у прысутнасці магутнага чалавека, і ўсе — сябры таму, хто дае падарункі.

Беднага ненавідзяць усе браты ягоныя, тым болей прыяцелі ягоныя адпадаюць ад яго; гоніцца за словам парады, а іх і на гэта няма.
 
Усе браты беднага чалавека ненавідзяць яго, звыш таго, і сябры далёка адыходзяць ад яго; хто імкнецца толькі да размоў — не будзе мець нічога.

Хто набіраецца розуму, той любіць душу сваю; хто пільнуецца разумнасьці, знаходзіць дабро.
 
А хто з’яўляецца валадаром разважлівасці — любіць душу сваю, і знойдзе дабро вартаўнік разважлівасці.

Ілжывы сьведка не застаецца без пакараньня; і хто гаворыць няпраўду, загіне.
 
Ілжэсведка не будзе беспакараны, а хто гаворыць ману — загіне.

Ня прыстоіць неразумнаму раскоша, тым болей рабу панаваньне над князямі.
 
Не ўпрыгожвае бязглуздага раскоша, і не слузе кіраваць кіраўнікамі.

Здаровы розум робіць чалавека павольным на гнеў, а слава ягоная — паблажлівым да неразважлівых учынкаў.
 
Веды чалавека ўціхамірваюць гнеў яго, а слава яго праходзіць міма несправядлівага.

Гнеў цара — як рык ільва, а ласка ягоная — як раса на траву.
 
Як рыканне льва — так гнеў цара, і як раса на траве — так і ласка яго.

Неразумны сын — пагібель бацьку ягонаму, а сварлівая жонка — сьцёкавая рына.
 
Загуба для бацькі — сын бязглузды, а жонка сварлівая — дах, што няспынна працякае.

Дом і маёмасьць — спадчына ад бацькоў, а разумная жонка — ад Госпада.
 
Дом і багацце — спадчына бацькоў, а жонка разважлівая — ад Госпада.

Гультайства наганяе дрымоту, і нядбайная душа будзе галадаць.
 
Лянота агортвае моцным сном, і душа нядбайная галадае.

Захавальнік запаведзі захоўвае душу сваю, а хто ня дбае пра шяхі свае — загіне.
 
Хто беражэ настаўленне — беражэ душу сваю, а хто не клапоціцца аб дарозе сваёй — памрэ.

Міласэрны да беднага пазычае Госпаду; і Ён аддасьць яму за дабрачынства ягонае.
 
Пазычае Госпаду — хто шкадуе бедных, і ў сваю чаргу вернецца яму.

Карай сына свайго, пакуль ёсьць надзея, і не абурайся крыкам ягоным.
 
Карай сына свайго, пакуль ёсць надзея, ды не праймайся крыкам яго.

Чалавек вялікага гневу нясе пакараньне; бо, калі пашкадуеш яго, давядзецца табе яшчэ больш караць яго.
 
Хто нецярплівы — вытрымае кару, а калі жадаеш выратаваць яго — іншае дадасі.

Слухайся рады і прымай кару, каб зрабіцца табе пасьля мудрым.
 
Слухайся розуму і прымай настаўленне, каб быць мудрым у канцы жыцця свайго.

Шмат задумаў у сэрцы ў чалавека, але збудзецца толькі задуманае Госпадам.
 
Многа намераў у сэрцы чалавека, а ласка Госпада застанецца.

Радасьць чалавеку — дабрачыннасьць ягоная, і бедны чалавек лепшы, чым хлусьлівы.
 
Жаданае ад чалавека — міласэрнасць яго, і бедны чалавек лепшы за лгуна.

Страх Гасподні вядзе да жыцьця, і хто мае яго, заўсёды будзе задаволены, і ліха не спасьцігне яго.
 
Страх Госпадаў вядзе да жыцця, і застанецца чалавек з дастаткам і без з’яўлення ліха.

Гультай апускае руку сваю ў чару, і ня хоча данесьці яе да вуснаў сваіх.
 
Гультай хавае руку сваю ў місе і не прысоўвае яе да вуснаў сваіх.

Калі ты пакараеш блюзьнера, дык і просты зробіцца разумным; і калі засьцеражэш разумнага, дык ён зразумее настаўленьне.
 
Калі насмешнік збіты, то і просты чалавек паразумнее; а калі ўпікнеш мудраму, ён зразумее настаўленне.

Хто бацьку руйнуе і выганяе маці — сын бессаромны і ганебны.
 
Хто чыніць шкоду бацьку і выганяе маці — сын несумленны і бессаромны.

Перастань, сыне мой, слухаць угаворы ўхіліцца ад голасу розуму.
 
Знайдзі ўцеху ў тым, сыне, каб атрымліваць веды і не праходзь міма разважных размоў.

Падступны сьведка зьдзекуецца з праўды, і вусны бязбожных глытаюць няпраўду.
 
Сведка несправядлівы здзекуецца з законнасці, і вусны бязбожнікаў глытаюць несправядлівасць.

На блюзьнераў гатовыя суды, і ўдары — на цела дурных.
 
Дубцы падрыхтаваны для насмешнікаў, а пабоі — для цел бязглуздых.