Выслоўяў Саламонавых 23 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Чарняўскага 2017
Калі сядзеш есьці ежу з валадаром, дык уважай, што перад табою;
Калі ты ўсеўся, каб есці з кіраўніком, назірай уважліва, што пастаўлена перад тварам тваім,
і пастаў заслону ў горле тваім, калі ты ненаедны.
і прыстаў нож да свайго горла, калі ты прагны.
Не спакушайся ласнымі прысмакамі; гэта — уяўная ежа.
Не жадай ад ежы яго, бо гэта хлеб падманны.
Ня турбуйся пра тое, каб набыць багацьце; адкінь такія думкі твае.
Не клапаціся пра багацце, але адпачывай у разважлівасці сваёй.
Зьвернеш вочы твае на яго, і — яго ўжо няма; бо яно зробіць сабе крылы і, як арол, паляціць да неба.
Калі павернеш вочы свае да багацця — яго ўжо няма, бо крылы сабе прыправіць; бо зробіць яно сабе крылы, як у арла, і паляціць у неба.
Не каштуй ежы ў чалавека зайздросьлівага, і не спакушайся ласнымі прысмакамі ягонымі,
Не снедай з чалавекам зайздросным і не жадай ежы яго;
бо, якія думкі ў душы ў яго, такі і ён сам; «еж і пі», кажа ён табе, а сэрца яго не з табою.
бо, як лічыць ён у душы сваёй, — такі і сам ён. «Снедай і пі», — кажа ён табе, а розум яго — не з табою.
Кавалак, які ты зьеў, вырыгнеш, і добрыя словы твае ты ўжывеш марна.
Лусту, што ты з’еў, — вырыгнеш, і дарэмна растраціш прыгожыя размовы свае.
У вушы неразумнаму не кажы, бо ён занядбае разумныя словы твае.
Не гавары ў вушы неразумных, бо пагрэбуюць яны ведамі языка твайго.
Не перасоўвай мяжы даўняй і на поле сіротаў не заходзь;
Не перанось даўнейшай мяжы, на ніву сірот не ўваходзь:
бо Абаронца ў іх моцны; Ён заступіцца за справу іхнюю перад табою.
бо ў іх ёсць магутны Збавіцель, і Ён Сам будзе супраць цябе разбіраць справу іх.
Прыхілі сэрца тваё да вучэньня і вушы твае — да разумных слоў.
Прывядзі сэрца сваё да ведаў, а вушы свае — да слоў ведаў.
Не пакідай юнака без пакараньня; калі пакараеш яго дубцом, ён не памрэ:
Не пазбаўляй юнака настаўлення; бо калі ўдарыш яго розгаю — не памрэ:
ты пакараеш яго дубцом і ўратуеш душу яго ад пекла.
ты ўдарыш яго дубцом і душу яго вызваліш ад пекла.
Сыне мой! калі сэрца тваё будзе мудрае, парадуецца і маё сэрца;
Сыне мой, калі мудрым будзе сэрца тваё, будзе цешыцца з табою і маё сэрца,
і душа мая будзе радавацца, калі вусны твае будуць казаць слушна.
і паясніца мая будзе радавацца, калі вусны твае будуць казаць вернае.
Хай не зайздросьціць сэрца тваё грэшнікам; а хай будзе яно ва ўсе дні ў страху Гасподнім;
Хай не зайздросціць сэрца тваё грэшнікам, але ўвесь дзень жыві ў страху Госпадавым;
бо ёсьць будучыня, і надзея твая ня страчана.
бо ёсць будучыня ў цябе, і не аднімецца твая надзея.
Слухай, сыне мой, і будзь мудры, і кіруй сэрца тваё на просты шлях.
Слухай, мой сыне, і будзь мудры, і роўна па дарозе накіроўвай душу тваю.
Ня будзь сярод тых, што ўпіваюцца віном, сярод тых, што аб’ядаюцца мясам:
Не будзь на балях п’яніцаў ані на баляваннях цела,
бо п’яніца і ненаяда зьбяднеюць, а санлівец апранецца ў рызманы.
бо п’яніца і гуляка збяднеюць, а дрымотны апранецца ў лахманы.
Слухайся бацькі твайго: ён спарадзіў цябе; і не пагарджай маці тваёй, калі яна будзе старая.
Слухай бацьку свайго, які парадзіў цябе, і не будзь пагардлівы, калі састарэе маці твая.
Купі ісьціну, і не прадавай мудрасьці і разумнага вучэньня.
Купляй праўду і не прадавай; купляй мудрасць, і веды, і розум.
Радуецца бацька праведніка, і, хто нарадзіў мудрага — радуецца зь яго.
Узрадуецца радасцю бацька справядлівага; а хто парадзіў мудрага — узвесяліцца ў ім;
Хай весяліцца бацька твой і хай радуецца маці твая, якая цябе нарадзіла.
хай радуюцца твой бацька і маці твая, хай радуецца тая, што нарадзіла цябе.
Сыне мой! аддай сэрца тваё мне, а вочы твае хай сочаць за шляхамі маімі:
Сыне мой, дай мне сваё сэрца, хай вочы твае зберагуць шляхі мае.
бо распусьніца — глыбокая прорва, а чужая жонка — вузкі калодзеж;
Бо яма глыбокая — распусніца, а чужая жанчына — цеснае падзямелле.
яна, як разбойнік, сядзіць у засадзе і памнажае сярод людзей здраднікаў.
бо расстаўляе яна пасткі на дарозе, быццам разбойнік, і памнажае несправядлівых сярод людзей.
У каго гора? у каго нядоля? у каго бяспрычынныя раны? у каго чырвоныя вочы?
У каго: «Гора»? У каго: «Ах»? У каго сваркі? У каго скарга? У каго раны без прычыны? У каго памутненне вачэй?
У тых, што доўга сядзяць за віном, што прыходзяць скаштаваць віна неразьведзенага.
У тых, хто прабывае ў віне і ідзе, каб пакаштаваць змяшанага [віна].
Не глядзі на віно, як яно чырванее, як яно прамяніцца ў келіху, як яно роўненька ліецца;
Не глядзі на віно, як яно чырванее, як гожа блішчыць у кубку, як лёгка цячэ праз горла,
пазьней яно ўкусіць, як зьмей, і ўджаліць, як асьпід;
бо ўрэшце рэшт — укусіць, як гадзюка, свой яд, як вужака, запусціць.
вочы твае будуць глядзець на чужых жонак, і сэрца тваё загаворыць распуснае;
Вочы твае ўбачаць рэчы дзіўныя, а сэрца тваё будзе гаварыць нясталае;
і ты будзеш, як заснулы сярод мора і як на версе мачты.
і будзеш ты, як той, што спіць сярод мора, і быццам той, што заснуў на мачце карабля:
І скажаш: «білі мяне, мне не балела, штурхалі мяне, і я не адчуваў. Калі прачнуся, зноў буду рабіць тое самае.»
«Пабілі мяне, а мне не было балюча, ударылі мяне, а я нічога не адчуў; калі прачнуся — ізноў буду шукаць гэта».
