Быццё 27 разьдзел

 

 

І як Ісак быў стары, і зацьмелі вочы ягоныя, так што ён ня мог бачыць, і гукнуў Ісава, сына свайго вялікага, і сказаў яму: «Сыну мой». Тый сказаў яму: «Во я».

 

Было ж, як састарэў Ісаа́к і саслаблі вочы яго, каб бачыць, то паклікаў Эса́ва, сына свайго старэйшага, і сказаў яму: “Сыне мой”. І той азваўся: “Вось я”.

І ён сказаў: «Вось жа, я застарэўся: ня ведаю дня сьмерці свае;

 

І прамовіў: “Вось я састарэў і не ведаю дня скону свайго,

І цяпер падыймі ж зброі свае, сагайдак свой а лук свой, і пайдзі ў поле, і ўпалюй імне дзічыны,

 

дык вазьмі цяпер рыштунак твой, тул1 і лук, і выйдзі ў поле, і ўпалюй мне дзічыну,

І прыгатуй імне ласонікі, якія я люблю, і прынясі імне, і я паем, каб дабраславіла цябе душа мая первей, чымся я памру».

 

і зрабі мне наедак, што я падабаю, і прынясі мне, каб з’еў, каб дабрасловіла цябе душа мая перш, чым памерці”.

Рэвека чула, як Ісак казаў Ісаву, сыну свайму. І пайшоў Ісаў у поле ўпаляваць дзічыны, каб прынесьці яе.

 

Рэбе́ка ж пачула, як прамаўляў Ісаа́к да Эса́ва, сына свайго. Пайшоў Эса́ў у поле ўпаляваць пасілак бацьку свайму.

А Рэвека сказала Якаву, сыну свайму, кажучы: «Вось, я чула айца твайго, як казаў брату твайму Ісаву, кажучы:

 

Рэбе́ка ж сказала Яку́бу, сыну свайму малодшаму: «Падслухала2 я бацьку твайго, які гаварыў з Эса́вам, братам тваім, і казаў:

"Прынясі імне дзічыны і зрабі імне ласонікі, і пад’ем, і дабраслаўлю цябе перад СПАДАРОМ, перад сьмерцю сваёй".

 

“Прынясі мне пасілак і зрабі мне наедак, а як з’ем — дабраслоўлю цябе перад абліччам Госпада перш, чым мне памерці”.

І цяпер, сыну мой, паслухай голасу майго ў тым, што я раскажу табе.

 

Дык цяпер, сыне, паслухайся мяне, як я табе накажу:

Пайдзі ж да чарады і вазьмі імне стуль двое казянят добрых; і я прыгатую зь іх ласонікі айцу твайму, як ён любе;

 

пойдзеш да авечак, возьмеш мне адтуль двох казлянятаў далікатных і адмысловых, а я згатую стравы бацьку твайму, як смакуе,

І ты прынясеш айцу свайму, і ён пад’есьць, каб дабраславіць цябе перад сьмерцю сваёю».

 

і занясеш да бацькі твайго, і будзе спажываць, каб дабрасловіў цябе бацька твой перш, чым яму памерці».

І сказаў Якаў Рэвеццы, маці сваёй: «Гэта ж Ісаў, брат мой, чалавек касматы, а я чалавек гладкі.

 

Адказаў жа Яку́б Рэбе́цы, маці сваёй: “Эса́ў, брат мой — мужчына валасаты, а я мужчына гладкі,

Можа пашчупае мяне ацец мой, і я буду ў ваччу ягоным ашуканец, і навяду на сябе грэбаваньне, а не дабраславенства».

 

калі толькі абмацае мяне бацька мой, то знікчэмнюся я перад абліччам яго, і навяду на сябе праклён, а не дабраслоўленне”.

І маці ягоная сказала яму: «На імне грэбаваньне твае, сыну мой; толькі паслухай голасу майго і пайдзі вазьмі імне».

 

Сказала ж яму маці: “На мяне праклён твой, дзіця, толькі паслухайся наказу майго, ідзі і прынясі мне”.

Ён пайшоў, і ўзяў, і прынёс маці сваёй, і зрабіла маці ягоная ласонікі, як любіў ацец ягоны.

 

Пайшоўшы ж, узяў і прынёс для маці, і згатавала маці яго страву, як смакаваў бацька яго.

І ўзяла Рэвека адзежу Ісававу, сына свайго вялікага, жаданую, што была ў яе ў доме, і адзела Якава, сына свайго малога;

 

І Рэбе́ка, узяўшы вопратку Эса́ва, сына яе старэйшага, найлепшую, што была ў яе доме, апранула Яку́ба, сына свайго малодшага,

І скуры казянят адзела на рукі ягоныя і на гладзіню шыі ягонае.

 

і скуры казліныя закруціла на рукі яго і на аголенне шыі яго,

І дала ласонікі а хлеб, каторыя яна зрабіла, у руку Якаву, сыну свайму.

 

і дала стравы і хлябы, што згатавала, у рукі Яку́бу, сыну яе.

І ўвыйшоў ён да айца свайго, і сказаў: «Войча мой!» І сказаў ён: «Во я; хто ты, сыну мой?»

 

І занёс бацьку свайму. Паклікаў жа: “Бацька”. Азваўся: “Вось я, хто ты, дзіця?”

І сказаў Якаў айцу свайму: «Я Ісаў, пяршак твой; я зрабіў, як ты сказаў імне, устань, калі ласка, сядзь і пад’еж ізь дзічыны мае, каб дабраславіла мяне душа твая».

 

І сказаў Яку́б бацьку свайму: “Я Эса́ў, першародны твой, я зрабіў, як сказаў ты — падыміся, сядзь і з’еш пасілак мой, каб дабрасловіла мяне душа твая”.

І сказаў Ісак сыну свайму: «Што гэта? пабарзьдзіў ты знайсьці, сыну мой». Ён сказаў: «Бо паслаў імне СПАДАР, Бог твой, наўпярэймы».

 

Спытаў жа Ісаа́к сына свайго: “Як гэта так хутка ты ўпаляваў, о дзіця?” Ён жа адказаў: “Паслаў Госпад Бог твой для мяне”.

І сказаў Ісак Якаву: «Дабліжся ж, я пашчупаю цябе, сыну мой, ці ты сын мой Ісаў, ці не».

 

Сказаў жа Ісаа́к Яку́бу: “Наблізься да мяне і абмацаю цябе, дзіця, ці ты сын мой Эса́ў, ці не”.

І дабліжыўся Якаў да Ісака, айца свайго, і ён пашчупаў яго, і сказаў: «Голас, голас Якаваў, а рукі, рукі Ісававы, брата ягонага, касматыя»;

 

І наблізіўся Яку́б да Ісаа́ка, бацькі свайго, а ён абмацаў яго і сказаў: “Аднак голас — голас Яку́ба, рукі ж — рукі Эса́ва”.

і дабраславіў яго.

 

І не пазнаў яго, бо былі рукі яго як рукі Эса́ва, брата яго, і дабрасловіў яго.

І сказаў: «Ці ты сын мой Ісаў?» Ён сказаў: «Я».

 

І сказаў: “Ты сын мой Эса́ў”. Ён жа адказаў яму: “Я”.

І сказаў: «Дабліж да мяне, я пад’ем ізь дзічыны сына свайго, каб дабраславіла цябе душа мая». І дабліжыў яму, і ён еў; і прынёс яму віна, і ён піў.

 

І прамовіў: “Прынясі мне, і з’ем пасілак твой, дзіця, каб дабрасловіла цябе душа мая”. І падаў яму — і ён з’еў, і падаў віно яму — і піў.

І сказаў яму Ісак, ацец ягоны: «Дабліжся, калі ласка, і пацалуй мяне, сыну мой».

 

І сказаў яму Ісаа́к, бацька яго: “Нахіліся да мяне і пацалуй мяне, дзіця”.

І ён дабліжыўся, і пацалаваў яго. І панюхаў пах адзежы ягонае, і дабраславіў яго, і сказаў: «Гля, пах сына майго, як пах поля, каторае дабраславіў СПАДАР.

 

І, нахіліўшыся, пацалаваў яго — і адчуў пах вопраткі яго, і дабрасловіў яго, і сказаў: “Вось пах сына майго, бы водар поля разлеглага, што дабрасловіў Госпад.

І няхай дасьць табе Бог із расы нябёснай і з тукаў зямлі, і множасьць збожжа і віннога соку.

 

Дык няхай спашле табе Бог ад расы нябёснай і ад поўніцы зямной безліч пшаніцы і віна.

Няхай тэ служаць люды, і хай кланяюцца тэ нацы. Будзь спадаром братоў сваіх, і няхай кланяюцца табе сынове маткі твае; праклінаючыя цябе — праклятыя; дабраславячыя цябе — дабраславёныя».

 

І будуць служыць табе народы, аддадуць пашану саноўнікі, і станься гаспадаром брату твайму, і паклоняцца табе сыны бацькі твайго. Той, хто праклінае цябе, — пракляты, а той, хто дабрасловіць цябе, — дабраслоўлены”.

І было, што як скончыў Ісак дабраславіць Якава, і вось, ледзь пачаў выходзіць Якаў ад віду Ісака, айца свайго, і Ісаў, брат ягоны, прышоў з уловаў сваіх.

 

І як толькі склаў Ісаа́к дабраслоўленне сыну свайму Яку́бу, і сталася, як адышоў Яку́б ад аблічча бацькі свайго Ісаа́ка, то вярнуўся з палявання брат яго Эса́ў.

І зрабіў ён таксама ласонікі, і прынёс айцу свайму, і сказаў айцу свайму: «Устань, войча мой, і зьеж дзічыны сына свайго, каб дабраславіла мяне душа твая».

 

Прыгатаваў таксама і ён ежу, і прынёс бацьку свайму, і сказаў: “Устань, мой бацька, і з’еш дзічыну сына твайго, каб дабрасловіла мяне душа твая”.

І сказаў яму Ісак, ацец ягоны: «Хто ты?» Ён сказаў: «Я сын твой першародны Ісаў».

 

І спытаў яго Ісаа́к, бацька яго: “Хто ты?” Ён жа адказаў: “Я сын твой першародны, Эса́ў”.

І задрыжэў Ісак дрыжэньням вельмі вялікім, і сказаў: «Хто ж гэта тый, што паляваў на дзіч і прынёс імне, і я еў з усёга перш, чымся ты прышоў, і дабраславіў яго? Ён і будзе дабраславёны».

 

Разгубіўся Ісаа́к у здзіўленні вельмі вялікім і сказаў: “Дык хто ўпаляваў мне дзічыну, і прынёс мне, і я з’еў тое ўсё перш, чым ты прыйшоў, і я дабрасловіў яго, і будзе дабраслоўлены?”

Учуўшы Ісаў словы айца свайго, загаласіў голасам вялікім, ды надта гаркім, і сказаў айцу свайму: «Дабраслаў мяне, таксама мяне, войча мой!»

 

Было ж, калі пачуў Эса́ў словы бацькі свайго Ісаа́ка, то загарлаў крыкам шалым і вельмі злосным і сказаў: “Дабраслоў жа і мяне, бацька”.

І сказаў ён: «Брат твой прышоў зь хітрынёю і ўзяў дабраславенства твае».

 

Адказаў жа яму: “Твой брат, які быў прыйшоў, праз падступства атрымаў дабраслоўленне тваё”.

І сказаў ён: «Ці не затым завецца імя ягонае Якаў, і во, выперадзіў мяне ўжо двойчы? ён першародзтва мае ўзяў, і во, цяпер узяў дабраславенства мае». І сказаў: «Нягож ты не захаваў імне дабраславенства?»

 

І сказаў [Эса́ў]: “Слушна названы ён імем Яку́б,3 бо абмінуў мяне ўжо двойчы: правы першародства майго адабраў і цяпер забраў маё дабраслоўленне”. Спытаўся Эса́ў у бацькі свайго: “Бацька, няўжо не пакінуў ты мне дабраслоўлення?”

І адказаў Ісак, і сказаў Ісаву: «Вось, спадаром пастанавіў яго над табою, і ўсіх братоў ягоных аддаў яму заслугі; і збожжам а вінным сокам пасіліў яго; а табе ж што я зраблю, сыну мой?»

 

Адказваючы ж, Ісаа́к прамовіў Эса́ву: “Калі яго паставіў гаспадаром над табою, а ўсіх братоў яго ўчыніў слугамі яго, пшаніцай і віном узбагаціў яго, што ж мог пакінуць табе, дзіця?”

І сказаў Ісаў айцу свайму: «Ці адно дабраславенства ў цябе, войча мой? Дабраслаў мяне, таксама мяне, войча мой!» І узьняў Ісаў голас свой, і плакаў.

 

Спытаў жа Эса́ў у бацькі свайго: “Няўжо толькі адно дабраслоўленне ў цябе, бацька? Таму дабраслоў і мяне, бацька!” Ад маўчання Ісаа́ка залямантаваў Эса́ў і заплакаў.

І адказаў Ісак, ацец ягоны, і сказаў яму: «Вось, ад туку зямлі будзе месца жыцьця твайго і ад расы нябёснай зьверху;

 

Адказваючы ж, Ісаа́к, бацька яго, сказаў яму: “Вось, ад поўніцы зямлі ўзалежніцца існаванне тваё і ад расы з неба.

І мячом сваім будзеш жыць, і брату свайму будзеш служыць; і станецца, як падужэеш, і ськінеш іго ягонае із шыі свае».

 

З мяча твайго жыцьмеш і паслугавацьмеш брату твайму. Станецца ж, што зрынеш яго і паслабіш ярмо яго на карку тваім”.

І зьненавідзіў Ісаў Якава за дабраславенства, каторым дабраславіў яго ацец ягоны; і сказаў Ісаў у сэрцу сваім: «Падыходзяць дні плачу па айцу маім, і заб’ю я Якава, брата свайго».

 

І разгневаўся Эса́ў на Яку́ба праз дабраслоўленне, якім дабрасловіў яго бацька. Надумаў жа Эса́ў: “Няхай толькі наблізяцца дні жалобы па бацьку маім, і я заб’ю Яку́ба, брата майго”.

І пераказаны былі Рэвеццы словы Ісававы, сына ейнага вялікага; і паслала, і гукнула Якава, сына свайго малога, і сказала яму: «Вось, Ісаў, брат твой, цешыцца ўзглядам цябе, што заб’ець цябе.

 

Пераказалі ж Рэбе́цы словы Эса́ва, сына яе старэйшага, і, паслаўшы, паклікала Яку́ба, сына свайго малодшага, і паведаміла яму: “Вось, Эса́ў, брат твой, пагражае забіць цябе,

І цяпер, сыну мой, паслухай голасу майго, і ўстань, уцякай сабе да Лавана, брата майго, да Гарану;

 

дык цяпер, дзіця, паслухай словаў маіх, і, сабраўшыся, ідзі ў Месапата́мію да Ла́бана, брата майго, у Хара́н,

І пабудзь ізь ім якісь час, пакуль адыйдзе злосьць брата твайго,

 

і жыві ў яго некаторы час, пакуль не адыдзе ад лютасці

Пакуль адыйдзе гнеў брата твайго на цябе, і ён забудзецца, што ты ўчыніў яму, і я пашлю й вазьму цябе стуль. Чаму мне спабыцца нават абодвых вас у вадзін дзень?»

 

і гневу брат твой на цябе, і забудзецца, што ты зрабіў яму, і паслаўшы, паклічу цябе адтуль. Хай не страчу вас абодвух у адзін дзень”.

І сказала Рэвека Ісаку: «Імне абрыдзела жыцьцё мае ад дачок гэціцкіх; калі возьме Якаў жонку з дачок гэціцкіх, як гэтыя, з дачок гэтае зямлі, дык нашто імне жыцьцё?»

 

Сказала ж Рэбе́ка Ісаа́́ку: “Зненавідзела я жыццё сваё праз дачок сыноў Хе́тавых, калі ж яшчэ Яку́б возьме жонку з дачок зямлі гэтай, то навошта мне жыць?”