Дзеі 17 разьдзел

 

 

Прайшоўшы ж праз Амхвіпаль і Апалёнію, прыйшлі ў Тэссалоніку, дзе была жыдоўская сынагога.

 

Прайшоўшы праз Амфіпо́ль і Апало́нію, яны прыйшлі ў Фесало́ніку, дзе была́ Іудзейская сінагога.

І Паўла паводля звычаю (свайго), прыйшоў да іх і тры суботы гутарыў зь імі із Пісаньняў,

 

Паводле свайго звы́чаю, Павел увайшоў да іх і на праця́гу трох субот размаўляў з імі на падста́ве Піса́нняў,

даводзячы і паказуючы, што Хрысту належала пацярпець і ўваскрэснуць із мёртвых, ды што Ён, Ісус, ёсьць Хрыстос, Якога я вам абвяшчаю.

 

тлума́чачы і даво́дзячы, што Хрысту нале́жала прыня́ць паку́ты і ўваскрэ́снуць з мёртвых і што: Гэты Хрыстос ёсць Іісус, Якога я прапаве́дую вам.

І нікаторыя зь іх былі перакананы і далучыліся да Паўлы і Сілы: вялікая грамада на́бажных грэкаў дый жанок высакародных ня мала.

 

І некато́рыя з іх уве́равалі і далучы́ліся да Паўла і Сілы — і з набо́жных Э́лінаў вялікае мно́ства, і са зна́тных жанчын няма́ла.

А няверучыя жыды праз зайздрасьць узяўшы з сабою з мейсцаў сходак нікаторых злых мужчын ды ўчыніўшы натоўп збунтавалі места. Ды прыступіўшы да дому Язонавага спрабавалі іх вывесьці да народу.

 

А Іудзеі, якія не ўверавалі, пазайздро́сціўшы і назбіра́ўшы на плошчы нейкіх няго́дных людзей, учынíлі натоўп і пачалí бунтава́ць горад; падступіўшы да дому Іасо́на, яны намага́ліся вы́весці іх да народу.

І ня знайшоўшы іх пацягнулі Язона і нікаторых братоў да начальнікаў места, крычучы: яны збунтаваўшы (усю) зямлю зьявіліся і сюды,

 

Але, не знайшоўшы іх, яны пацягнулі Іасо́на і некато́рых братоў да гарадскіх начальнікаў, выкры́кваючы: тыя, што бунту́юць увесь свет, і сюды прыйшлі,

якіх прыняў Язон, а ўсе яны чыняць супраць уставаў кесара, называючы Валадаром другога — Ісуса.

 

а Іасон іх прыня́ў; і яны ўсе су́праць зага́даў ке́сара выступа́юць, гаворачы, што ёсць іншы цар — Іісус.

І (яны) падбурылі народ і ме́ставых начальнікаў, якія слухалі гэта.

 

І ўстрыво́жыўся народ і гарадскія нача́льнікі, чу́ючы гэта.

Але, атрымаўшы ад Язона і астатніх паручальніцтва, звольнілі іх.

 

Але, атрыма́ўшы зало́г ад Іасо́на і ад іншых, яны адпусцíлі іх.

І браты зараз жа ноччу адправілі Паўла і Сілу ў Бярыю, якія прыйшоўшы пайшлі ў жыдоўскую сынагогу.

 

Браты ж адразу ўначы́ адпра́вілі Паўла і Сілу ў Ве́рыю; яны, прыбы́ўшы туды, пайшлі ў сінагогу Іудзейскую.

Тыя ж былі больш разважлівыя чым у Тэссалоніцы: яны прынялі Слова са ўсёй ахвотай (ды) кожны дзень разьбіралі Пісаньні, ці гэтак яно ёсьць.

 

Гэтыя былí больш высакаро́днымі за тых, што ў Фесало́ніцы, яны прынялí сло́ва з усёй шчы́расцю, штодзе́нь дасле́дуючы Піса́нні, ці так яно ёсць;

Ды многія із іх паверылі і (із) паважаных грэцкіх жанчын і мужчын нямала.

 

і многія з іх уве́равалі — і з паважа́ных Э́лінскіх жанчын, і з мужчын няма́ла.

Калі ж даведаліся жыды із Тэссалонікі што і ў Бярыі абвяшчана цераз Паўлу Слова Бога, (дык) прыйшлі і туды, падбураючы народ.

 

Калі ж даведаліся Фесаланікíйскія Іудзеі, што і ў Ве́рыі прапаве́дана Паўлам сло́ва Божае, то прыйшлі і туды, падбухто́рваючы і будара́жачы народ.

Тады браты ніадкладна выправілі Паўлу быццам ішоў да мора, а Сіла і Цімахвей засталіся тамака.

 

Тады браты́ адразу адпра́вілі Паўла ісці ў кіру́нку да мора, а Сіла і Цімафей засталíся там.

А тыя што праводзілі Паўлу, давялі яго аж да Атэн і атрымаўшы загад для Сілы ды Цімахвея, каб як мага хутчэй прыйшлі да яго, пайшлі (назад).

 

Суправаджа́льнікі Паўла правялí яго да Афін, і, атрымаўшы загад для Сілы і Цімафея, каб тыя як найхутчэ́й прыйшлі да яго, адпра́віліся назад.

І чакаючы іх (Сілу і Цімахвея) у Атэнах (і) бачачы места напоўненае ідаламі дух Паўлы абураўся ў ім.

 

У той час, як Павел чака́ў іх у Афінах, абура́ўся ў ім дух яго, калі ён бачыў гэты горад, поўны ідалаў.

І гу́тарыў у сынагозе з жыдамі і на́бажнымі, і на плошчы кожны дзень з выпадкова сустрэчнымі.

 

І вось ён размаўляў у сінагозе з Іудзеямі, і з тымі, хто шанава́ў Бога, і на плошчы штодзе́нь з сустрэ́чнымі.

Нікаторыя ж з хвілязохваў эпікурэйцаў і стоікаў спрачаліся зь ім: і адны гаварылі: што ж хоча сказаць гэты балбату́н? А другія: здаецца (ён) прапаведуе чужых багоў, бо (ён) дабравесьціў ім Ісуса і ўваскрасеньне.

 

Некаторыя з філосафаў эпікурэ́йскіх і стаíчных спрача́ліся з ім; і адны гаварылі: «што́ хоча сказаць гэты пустасло́ў?», а другія: «здае́цца, ён прапаве́днік чужы́х багоў», — бо ён прапаве́даваў ім Іісуса і ўваскрасе́нне.

І ўзяўшы яго прывялі ў арэапаг, кажучы: ці можам (мы) даведацца што гэта за новае вучэньне якое ты абвяшчаеш?

 

І, узяўшы яго, прывялі ў арэапа́г і казалі: ці можам мы даве́дацца, што́ гэта за новае вучэнне, якое ты абвяшча́еш?

Бо нешта дзіўнае (ты) даносіш да нашых вушэй. Пагэтаму хочам ведаць, чым бы магло гэта быць.

 

бо ты нешта дзіўнае ўклада́еш у ву́шы нашы; таму мы хочам даве́дацца: што́ гэта такое?

Усе ж атэнцы і чужынцы якія былі (там) ні ў чым іншым ня праводзілі час, акрамя як гаварыць і слухаць што-небудзь новае.

 

А ўсе Афíняне і іншазе́мцы, якія жылí там, нічым так ахво́тна не займа́ліся, як тым, каб гаварыць або слу́хаць пра нешта новае.

І Павал стануўшы пасярод арэапагу сказаў: мужчыны атэнскія! з усяго бачу што вы нíбы асабліва на́бажныя.

 

І, стаўшы пасярод арэапа́га, Павел сказаў: мужы́ Афінскія! па ўсім бачу я, што вы асабліва набо́жныя;

Бо праходзячы і аглядаючы сьвятыні вашыя, (я) знайшоў таксама ахвярнік на якім напíсана: нявядо́маму Богу. Дык Якога ня ведаючы (вы) ушаноўваеце, Гэтага то я абвяшчаю вам.

 

бо, прахо́дзячы і агляда́ючы святыні вашы, я знайшоў і ахвя́рнік, на якім напíсана: «невядо́маму Богу». Вось Гэтага, Якога вы, не ве́даючы, шану́еце, я і прапаве́дую вам.

Бог, Які стварыў сусьвет і ўсё што ў ім, Ён зьяўляючыся Госпадам Неба і зямлі, ня ў рукатворных храмах жыве,

 

Бог, Які ствары́ў свет і ўсё, што ў ім, Ён, бу́дучы Госпадам не́ба і зямлі, не ў рукатво́рных хра́мах жыве́

і ня ад рук чалавечых прымае служэньне (быццам) у чым-небудзь мае патрэбу, Сам даючы ўсім жыцьцё і дыханьне і ўсё.

 

і не патрабу́е паслуг рук чалавечых, як той, хто ма́е ў не́чым патрэ́бу, а Сам дае́ ўсяму жыццё, і дыха́нне, і ўсё;

І зрабіў з аднае крыві кожную нацыю чалавечую, каб жылі па ўсяму абліччу зямлі вызначыўшы наперад часы і межы іхняга пражываньня,

 

Ён стварыў ад адной крывí ўвесь род чалаве́чы, каб жылí па ўсім аблíччы зямлі, устанавіўшы прадвы́значаныя тэ́рміны і ме́жы пражыва́ння іх,

каб шукалі Госпада ці ні адчуюць і знойдуць Яго, хаця (Ён) ёсьць нідалёка ад кожнага з нас:

 

каб яны шукалі Бога, ці не адчу́юць яны Яго і не зно́йдуць, хоць Ён і недалёка ад кожнага з нас,

бо ў Ім жывём і ру́хаемся і існу́ем, як і нікаторыя із вашых паэтаў сказалі: бо мы ёсьць і род Ягоны.

 

бо мы Ім жывём, і ру́хаемся, і існуём, як і некато́рыя з вашых паэтаў казалі: «бо мы ёсць і род Яго».

Пагэтаму будучы родам Бога (мы) ня павінны думаць, (што) Боства ёсьць падобна мастацкай выяве з золата альбо (з) серабра, альбо (з) камня па вымыслу чалавечаму.

 

Таму, будучы ро́дам Божым, мы не павíнны лічы́ць, што Бажаство́ падобна да золата, альбо срэ́бра, альбо ка́меня, твора ўме́льства і заду́мы чалавека;

Пагэтаму пакінуўшы часы няве́даньня Бог за́раз зага́двае ўсім людзям паўсюль пакаяцца.

 

дык вось, не зважа́ючы на часы́ няве́дання, Бог цяпер зага́двае лю́дзям, каб усе ўсю́ды пака́яліся;

Бо (Ён) вызначыў дзень, у які мае справядліва судзіць сьвет праз Мужчыну, Якога вызначыў, даўшы ўсім доказ, ускрасіўшы Яго зь мёртвых.

 

таму што Ён устанавіў дзень, у які будзе пра́ведна судзíць свет праз Му́жа, Якога Ён прызна́чыў, да́ўшы ўсім доказ, уваскрасíўшы Яго з мёртвых.

Пачуўшы ж пра ўскрасеньне мёртвых, адны насьмяхаліся, другія ж сказалі: паслухаем цябе аб гэтым другім разам!

 

Пачуўшы пра ўваскрасе́нне мёртвых, адны насміха́ліся, а другія казалі: пра гэта паслу́хаем цябе іншым разам.

Такім чынам Паўла выйшаў спасярод іх.

 

Тады Павел пайшоў ад іх.

Нікаторыя ж мужчыны далучыўшыся да яго паверылі. Сярод іх і Дыаніс Арэапагіт і жанчына на імя Дамара, і другія разам зь імі.

 

Некато́рыя ж мужы́, далучы́ўшыся да яго, уве́равалі; сярод іх быў Дзіянíсій Арэапагіт і жанчына, якую звалі Да́мар, і іншыя з імі.