Дзеі 17 разьдзел

 

 

Прайшоўшы праз Амфіпо́ль і Апало́нію, яны прыйшлі ў Фесало́ніку, дзе была́ Іудзейская сінагога.

 

Прайшлі праз Амфіполіс і прыбылі ў Тэсалёнікі, дзе жыды мелі сынагогу.

Паводле свайго звы́чаю, Павел увайшоў да іх і на праця́гу трох субот размаўляў з імі на падста́ве Піса́нняў,

 

Па звычаю сваім Павал наведаў іх і праз тры шабаты выясьніў ім Пісаньне.

тлума́чачы і даво́дзячы, што Хрысту нале́жала прыня́ць паку́ты і ўваскрэ́снуць з мёртвых і што: Гэты Хрыстос ёсць Іісус, Якога я прапаве́дую вам.

 

Па Пісаньню выясьняў і даказваў, што Мэсія /Хрыстус/ мусіў цярпець і ўваскрэснуць з умёршых, ды што Езус,- аб каторым вам гавару /разсказваю/ ёсьць гэтым Мэсіям".

І некато́рыя з іх уве́равалі і далучы́ліся да Паўла і Сілы — і з набо́жных Э́лінаў вялікае мно́ства, і са зна́тных жанчын няма́ла.

 

Некаторыя з іх , ды вялікая колькасць грэкаў веручых і немала высокародных жанчын — уверыла і далучылася да Паўла і Сыляса.

А Іудзеі, якія не ўверавалі, пазайздро́сціўшы і назбіра́ўшы на плошчы нейкіх няго́дных людзей, учынíлі натоўп і пачалí бунтава́ць горад; падступіўшы да дому Іасо́на, яны намага́ліся вы́весці іх да народу.

 

Тады завідныя жыды, узяўшы з рынку /плошчы/ нягодных людзей, выклікалі забурэньне, падбурылі горад, знайшлі дом Язона, ды шукалі іх, каб паказаць народу.

Але, не знайшоўшы іх, яны пацягнулі Іасо́на і некато́рых братоў да гарадскіх начальнікаў, выкры́кваючы: тыя, што бунту́юць увесь свет, і сюды прыйшлі,

 

Аднак не знайшлі іх, дык валаклі Язона ды некаторых братоў перад палітархаў, крычучы: "Гэта людзі, каторыя падбураюць увесь сьвет, прыйшлі таксама сюды.

а Іасон іх прыня́ў; і яны ўсе су́праць зага́даў ке́сара выступа́юць, гаворачы, што ёсць іншы цар — Іісус.

 

Язон іх прыняў. Яны ўсе выступаюць супраць дэкрэтаў Цэзара, заяўляючы, што ёсьць іншы кароль Езус."

І ўстрыво́жыўся народ і гарадскія нача́льнікі, чу́ючы гэта.

 

Такім чынам узбурылі яны грамады і палітархаў, каторыя гэта слухалі.

Але, атрыма́ўшы зало́г ад Іасо́на і ад іншых, яны адпусцíлі іх.

 

Затым узяўшы паруку ад Язона і ад іншых пусцілі іх.

Браты ж адразу ўначы́ адпра́вілі Паўла і Сілу ў Ве́рыю; яны, прыбы́ўшы туды, пайшлі ў сінагогу Іудзейскую.

 

Зараз жа ў начы браты выправілі Паўла і Сыляса у Бэрыю. Калі яны там прыбылі, пайшлі у жыдоўскую сынагогу /бажніцу/.

Гэтыя былí больш высакаро́днымі за тых, што ў Фесало́ніцы, яны прынялí сло́ва з усёй шчы́расцю, штодзе́нь дасле́дуючы Піса́нні, ці так яно ёсць;

 

Гэтыя былі больш культурныя чым Тэсалонцы, прынялі навуку з усёю руплівасьцю ды што дзень разбіралі Пісаньне, ці так гэта маецца.

і многія з іх уве́равалі — і з паважа́ных Э́лінскіх жанчын, і з мужчын няма́ла.

 

Многа з іх уверыла, а таксама высокародных грэчанак ды ня мала мужчынаў.

Калі ж даведаліся Фесаланікíйскія Іудзеі, што і ў Ве́рыі прапаве́дана Паўлам сло́ва Божае, то прыйшлі і туды, падбухто́рваючы і будара́жачы народ.

 

Калі жыды з Тэсалёнікі даведаліся, што таксама ў Бэрыі Павал вясьціць слова Божае, прыбылі і туды, падбураючы грамады і выклікаючы забурэньні.

Тады браты́ адразу адпра́вілі Паўла ісці ў кіру́нку да мора, а Сіла і Цімафей засталíся там.

 

Тады браты безадкладна выправілі Паўла, каб ішоў ён аж да мора. Сыляс і Цімафей засталіся там.

Суправаджа́льнікі Паўла правялí яго да Афін, і, атрымаўшы загад для Сілы і Цімафея, каб тыя як найхутчэ́й прыйшлі да яго, адпра́віліся назад.

 

Тыя, што праводзілі Паўла, завялі яго аж у Антэны ды вярнуліся, атрымаўшы ад яго загад Сылясу Цімафею, каб чым хутчэй прыйшлі да яго.

У той час, як Павел чака́ў іх у Афінах, абура́ўся ў ім дух яго, калі ён бачыў гэты горад, поўны ідалаў.

 

Чакаючы на іх у Атэнах, Павал абураўся ў духу, бачучы горад аддадзены ідалахвальству.

І вось ён размаўляў у сінагозе з Іудзеямі, і з тымі, хто шанава́ў Бога, і на плошчы штодзе́нь з сустрэ́чнымі.

 

Таксама разсуджаў /дыспутаваў/ у сынагозе з жыдамі і з багабойнымі ды што дзень на плошчы, з каторымі сустракаўся.

Некаторыя з філосафаў эпікурэ́йскіх і стаíчных спрача́ліся з ім; і адны гаварылі: «што́ хоча сказаць гэты пустасло́ў?», а другія: «здае́цца, ён прапаве́днік чужы́х багоў», — бо ён прапаве́даваў ім Іісуса і ўваскрасе́нне.

 

Некаторыя з філёзафаў спікурэйцаў і стаёкаў дыспутавалі з ім. Некаторыя казалі: "Што хоча сказаць гэты пляткар /гаварун/?" Іншыя жа: "Здаецца, што ён вяшчуном новых багоў, бо навучае пра Езуса і ўваскрасеньне".

І, узяўшы яго, прывялі ў арэапа́г і казалі: ці можам мы даве́дацца, што́ гэта за новае вучэнне, якое ты абвяшча́еш?

 

Затым узялі яго і завялі у Арэопаг і запыталі: "Ці не маглі б мы даведацца, якое новае вучэньне ты прапаведуеш /вучыш/?

бо ты нешта дзіўнае ўклада́еш у ву́шы нашы; таму мы хочам даве́дацца: што́ гэта такое?

 

Бо нейкія нечутыя рэчы ўкладаеш ты ў нашыя вушы. Дык хацелі б даведацца, што гэта мае быць."

А ўсе Афíняне і іншазе́мцы, якія жылí там, нічым так ахво́тна не займа́ліся, як тым, каб гаварыць або слу́хаць пра нешта новае.

 

Усе жа Атэнчыкі і пражываючыя там прыбыльцы /чужынцы/ нечым іншым не займаюцца як каб гаварыць, або слухаць нешта новае.

І, стаўшы пасярод арэапа́га, Павел сказаў: мужы́ Афінскія! па ўсім бачу я, што вы асабліва набо́жныя;

 

Павал стаўшы сярод Арэопагу, сказаў: "Атэнчыкі! Па ўсім бачу, што вы надта рэлігійныя.

бо, прахо́дзячы і агляда́ючы святыні вашы, я знайшоў і ахвя́рнік, на якім напíсана: «невядо́маму Богу». Вось Гэтага, Якога вы, не ве́даючы, шану́еце, я і прапаве́дую вам.

 

Праxодзячы вось ды аглядаючы вашыя сьвятасці, напаткаў аўтар, на каторым было напісана: "Няведамаму Богу." Тое, што вы ня знаючы, славіце /пакланяецеся/ я вам вяшчу /вучу/.

Бог, Які ствары́ў свет і ўсё, што ў ім, Ён, бу́дучы Госпадам не́ба і зямлі, не ў рукатво́рных хра́мах жыве́

 

Бог, Каторы стварыў сьвет ды ўсё, што на ім, ён Госпад неба і зямлі, не прабывае у сьвятынях рукой людзей пабудаваных.

і не патрабу́е паслуг рук чалавечых, як той, хто ма́е ў не́чым патрэ́бу, а Сам дае́ ўсяму жыццё, і дыха́нне, і ўсё;

 

Ды не патрабуе паслугі рук людскіх як быццам Яму чаго не ставала, бо Ён толькі дае ўсім жыцьцё і дыханьне, ды ўсё іншае.

Ён стварыў ад адной крывí ўвесь род чалаве́чы, каб жылí па ўсім аблíччы зямлі, устанавіўшы прадвы́значаныя тэ́рміны і ме́жы пражыва́ння іх,

 

Ён з аднаго чалавека вывеў увесь род чалавечы, каб пражываў на ўсёй акрузе /вобліку/ зямлі, вызначаючы час і межы іхняга пражываньня,

каб яны шукалі Бога, ці не адчу́юць яны Яго і не зно́йдуць, хоць Ён і недалёка ад кожнага з нас,

 

каб шукалі Бога, можа часам дакрануцца Яго і знойдуць Яго, бо Ён па праўдзе недалёка ад кожнага з нас.

бо мы Ім жывём, і ру́хаемся, і існуём, як і некато́рыя з вашых паэтаў казалі: «бо мы ёсць і род Яго».

 

Бо ў Ім жывём, рухаемся ды існуём, як сказалі некаторыя з вашых пастаў: "Мы ёсьць з роду Ягонага."

Таму, будучы ро́дам Божым, мы не павíнны лічы́ць, што Бажаство́ падобна да золата, альбо срэ́бра, альбо ка́меня, твора ўме́льства і заду́мы чалавека;

 

Дык будучы з роду Божага, то не павінны мы думаць, што Божства /Баства/ падобнае за золата, або серабра, або каменя, разьбы мастака, або да твору розуму чалавечага.

дык вось, не зважа́ючы на часы́ няве́дання, Бог цяпер зага́двае лю́дзям, каб усе ўсю́ды пака́яліся;

 

Не зважаючы на часы несьвядомасьці /чалавецтва/, Бог цяпер заве ўсюды і усіх людзей да наварачэньня.

таму што Ён устанавіў дзень, у які будзе пра́ведна судзíць свет праз Му́жа, Якога Ён прызна́чыў, да́ўшы ўсім доказ, уваскрасíўшы Яго з мёртвых.

 

Таму, што вызначыў дзень, у каторы будзе судзіць сьвет справядліва і праз аднаго чалавека, каторага на гэта празначыў /устанавіў/ і ўдаставерыў /даказаў/ адносна усіх людзей ускрашаючы Яго з умёршых."

Пачуўшы пра ўваскрасе́нне мёртвых, адны насміха́ліся, а другія казалі: пра гэта паслу́хаем цябе іншым разам.

 

Пачуўшы пра ўваскрасеньне, адны наругаліся, а іншыя казалі: "Даслухаем цябе пра гэта іншым разам."

Тады Павел пайшоў ад іх.

 

Затым Павал пакінуў іх.

Некато́рыя ж мужы́, далучы́ўшыся да яго, уве́равалі; сярод іх быў Дзіянíсій Арэапагіт і жанчына, якую звалі Да́мар, і іншыя з імі.

 

Некаторыя аднак прылучыліся да яго і ўверылі. Між іх Дыёнізы Арзопагіта ды жанчына на імя Дамаріс, а з імі іншыя.