Выслоўяў Саламонавых 21 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Чарняўскага 2012

 
 

Сэрца цара ў руках у Госпада, як патокі водаў: куды захоча, Ён кіруе яго.
 
Сэрца цара ў руцэ Госпада — як ручаі водаў: Ён паверне яго, куды пажадае.

Усякі шлях чалавека просты ў вачах ягоных; а Гасподзь узважвае сэрцы.
 
Усякая дарога чалавека здаецца яму вернай, але Госпад узважвае сэрцы.

Справядлівасьць і праўду чыніць — больш даспадобы Госпаду, чым ахвяра.
 
Тварыць міласэрнасць і законнасць больш падабаецца Госпаду, чым крывая ахвяра.

Гонар вачэй і пыха сэрца, сьветачы бязбожнікаў — грэх.
 
Гордасць вачэй і фанабэрыстасць сэрца — светач бязбожнікаў — грэх.

Задумы руплівага вядуць да дастатку, а кожны сквапны церпіць нястачу.
 
Намеры кемлівага — заўсёды для прыбытку, а ўсякі паспешлівы — заўсёды ў галечы.

Набываньне скарбу ілжывым языком — мімалётная марнасьць тых, што шукаюць сьмерці.
 
Хто збірае скарбы падманным языком, той будзе кінуты ў пасткі смерці.

Гвалт бязбожных абернецца супроць іх, бо яны выракліся праўды.
 
Раз’ятранасць бязбожнікаў скіне іх, бо не пажадалі яны тварыць законнасць.

Крывая дарога ў чалавека разбэшчанага; а хто чысты, у таго ўчынкі пабожныя.
 
Нясталы шлях — чужы для чалавека; а хто чысты, таго справа верная.

Лепей жыць у закутку на даху, чым са сварліваю жонкай у прасторным доме.
 
Лепей сядзець у кутку гарышча, чым са сварлівай [жонкай] — у агульным доме.

Душа бязбожніка прагне ліхаты: ня знойдзе літасьці ў вачах яго і сябар ягоны.
 
Душа бязбожніка жадае ліха; над ім не злітуецца блізкі яго.

Калі караюць блюзьнера, просты робіцца мудрым; і калі настаўляецца на розум мудры, дык ён набывае веды.
 
Калі пакараюць насмешніка, просты чалавек паразумнее; а калі вучаць мудрага — ён набудзе веды.

Праведнік назірае за домам бязбожніка: як упадаюць бязбожныя ў няшчасьце.
 
Справядлівы [Госпад] думае пра дом бязбожніка, каб скінуць бязбожнікаў у ліхоцце.

Хто затуляе вуха сваё ад ляманту беднага, той і сам будзе лямантаваць — і ня будзе пачуты.
 
Хто вуха сваё затыкае на лямант беднага, той і сам будзе лямантаваць, але не будзе выслуханы.

Дарунак таемны тушыць гнеў, а дарунак запазуху — моцную лютасьць.
 
Падарунак патаемны спыняе гнеў, а падарунак за пазухай — найвялікшае абурэнне.

Чыніць правасудзьдзе — радасьць праведніку і страх тым, хто нясе зло.
 
Тварыць законнасць — гэта радасць для справядлівага і пагібель для тых, хто чыніць несправядлівасць.

Чалавек, які зьбіўся з дарогі розуму, спачне ў зборні мёртвых.
 
Чалавек, які сыдзе з дарогі разважлівасці, прабудзе на сходзе мёртвых.

Хто любіць весялосьць — зьбедніцца; і хто любіць віно і масьці — не разбагацее.
 
Хто любіць балі — будзе ў галечы, не ўзбагаціцца, хто любіць віно і тлустую ежу.

Выкупам будзе за праведнага бязбожны, і за пабожнага — хітры.
 
Збаўленне за справядлівага — бязбожнік, а за прастадушных — несправядлівы.

Лепей жыць у зямлі пустэльнай, чым з жонкаю сварліваю і сярдзітаю.
 
Лепей жыць на пустыннай зямлі, чым з жонкай сварлівай і запальчывай.

Жаданы скарб і масьць — у доме ў мудрага; а неразумны чалавек распускае іх.
 
Жаданы скарб і тлушч у жыллі мудрага, а неразважлівы чалавек прамантачыць яго.

Хто трымаецца праўды і ласкі, знойдзе жыцьцё, праўду і славу.
 
Хто ідзе ўслед за справядлівасцю і міласэрнасцю, той знойдзе жыццё, і справядлівасць, і славу.

Мудры ўваходзіць у горад моцных і руйнуе цьвярдыню іхняй надзеі.
 
Уваходзіць мудры ў горад дужых і знішчае цытадэль іх упэўненасці.

Хто беражэ вусны свае і язык свой, той асланяе ад бяды душу сваю.
 
Хто беражэ вусны свае і язык свой, той беражэ душу сваю ад бед.

Пыхлівы злодзей — блюзьнер імя яму — дзее ў запале пыхі.
 
Пыхлівы і фанабэрысты завецца насмешнікам, што дзейнічае ў пыхлівым гневе.

Прагнасьць гультая заб’е яго, бо рукі ў яго адмаўляюцца працаваць;
 
Жаданні гультая забіваюць, бо рукі яго не жадаюць нічога рабіць:

кожны дзень ён моцна прагне, а праведнік дае і не шкадуе.
 
увесь дзень ён жадае і прагне; а справядлівы — той, хто раздае і не шкадуе.

Ахвяра бязбожных — агіднасьць, асабліва калі з хітрасьцю прыносяць яе.
 
Ахвяры бязбожнікаў — агідныя, тым болей, што прапаноўваюцца яны са злачынства.

Ілжывы сьведка загіне, а чалавек, які кажа, што ведае, будзе гаварыць заўсёды.
 
Ілжэсведка загіне, чалавек пакорлівы будзе гаварыць на перамогу.

Чалавек бязбожны дзёрзкі тварам сваім, а праведны трымае проста шлях свой.
 
Бязбожны чалавек упарціцца ў поглядзе сваім; а той, хто верны, — выпраўляе дарогу сваю.

Няма мудрасьці і няма розуму і няма вады — насуперак Госпаду.
 
Няма мудрасці, ані разважлівасці, ані законнасці супраць Госпада.

Каня рыхтуюць на дзень бітвы, але перамога — ад Госпада.
 
Каня рыхтуюць на дзень вайны, але выратоўвае Госпад.