Дзеі 17 разьдзел

 

 

А прайшоўшы праз Амфіпаль і Апалёнію, прыйшлі ў Тэсалоніку, дзе была сынагога Юдэйская.

 

Прешедша же Амъфіполь, и Аполонию, внидоша в Селунь идеже бе сонмище Іудейское •

І Павал, паводле звычаю, прыйшоў да іх і тры суботы вёў гутаркі з імі з Пісаньня,

 

Тогда Павелъ по обычаю въниде къ нимъ, и по три суботы стязаашеся с ними от Писаній,

паказваючы і адкрываючы, што Хрыстос мусіў цярпець і ўваскрэснуць з мёртвых і што: «Гэты Ісус, пра Якога я абвяшчаю вам, ёсьць Хрыстос».

 

и сказая, и предлагая имъ яко подобаше Христу пострадати, и въскреснути от мертвых • И яко Сей ест Христосъ Ісусъ Егоже азъ проповедаю вамъ •

І некаторыя з іх былі перакананыя і далучыліся да Паўла і Сілы, і вялікае мноства Грэкаў, якія пакланяліся [Богу], і жанчынаў першых нямала.

 

И неціе о нихъ вероваша, и прилучишеся къ Павлу и Силе, великое множество Еллиновъ чесных, и женъ старейшин немало •

А Юдэі, якія не паверылі, зайздросьцячы і паклікаўшы нейкіх нягодных мужоў з плошчы, учынілі натоўп і ўзрушылі горад. І, стаўшы каля дому Язона, шукалі іх, каб прывесьці да народу.

 

Тогда завидующе невернъные Іудеи, собраша торжники некия мужа злыя, и вчинивши молву по граду, порушиша народъ • И пришедше в домъ Іасоновъ искаху их извести къ народу •

Не знайшоўшы ж іх, пацягнулі Язона і некаторых братоў да бурмістраў, крычучы, што гэтыя сусьветныя бунтаўнікі прыйшлі і сюды,

 

Не знашедши же ею, влечаху Іасона, и некия от братія ко градоначалніком вопиюще, яко иже вселенную развращають придоша семо,

а Язон іх прыняў, і што яны ўсё чыняць супраць пастановаў цэзара, называючы іншага валадаром, Ісуса.

 

ихже принялъ Іасонъ • И сіи вси противно поселениемъ кесаревымъ чинять царя глаголюще иного быти Ісуса, и тако смущають народъ •

І, чуючы гэта, устрывожыўся натоўп і бурмістры,

 

Слышавши же сие градоначальници,

але, узяўшы заклад ад Язона і рэшты, вызвалілі іх.

 

взяша вину на Іасоне, и на иных, и отпустиша их •

Браты ж адразу ўначы выправілі Паўла і Сілу ў Бэрэю, і тыя, прыйшоўшы, пайшлі ў сынагогу Юдэйскую.

 

Братия же скоро нощию отослаша Павла, ити въ Беръ • Они же пришедше вніидоша в собор Іудейскій •

А гэтыя былі высакароднейшыя, чым у Тэсалоніцы; яны прынялі слова з усёй ахвотаю, штодня дасьледуючы Пісаньне, ці гэтак яно ёсьць.

 

Сие же бяху благороднейши, от тых иже суть въ Селуне, сие убо пріяша слово Божие во всемъ усердиемъ, и по вся дни разсужающе Писания, аще сут сия тако •

Тады шмат з іх паверыла, і жанчынаў Грэцкіх паважаных, і мужчынаў нямала.

 

Мнози же от них вероваша, и от Еллинскихъ женъ почтивыхъ, и мужей немало •

Калі ж Юдэі з Тэсалонікі даведаліся, што і ў Бэрэі абвяшчаецца праз Паўла слова Божае, прыйшлі і сюды, падбухторваючы натоўп.

 

Внегда же уведели иже во Селуни, Іудеи, яко во Бере проповедася от Павла слово Божие, пріидоша оттуду движуще поколебаша народы •

Тады браты адразу паслалі Паўла, каб ішоў быццам да мора, а Сіла і Цімафей засталіся там.

 

Тогда скоро Павла отпустиша братия ити въ поморие • Сила пакъ и Тимофей осташеся ту •

Тыя ж, што праводзілі Паўла, прывялі яго ў Атэны і, атрымаўшы прыказаньне для Сілы і Цімафея, каб чым хутчэй ішлі да яго, пайшлі.

 

Провожающеи же Павла, привезоша его даже до Афенъ • И приемше заповедь от него къ Силе и къ Тимофею, да что наскорей пріидут к нему, и изыдоша •

А калі Павал чакаў на іх у Атэнах, узрушыўся ў ім дух ягоны, бачачы горад, апанаваны ідаламі.

 

Во Афінех же ждущу их Павлу, раздражашеся духъ его в немъ, зрящи идоловъ полнъ сущи градъ •

Дык ён вёў гутаркі ў сынагозе з Юдэямі і пабожнымі, і на рынку кожны дзень з тымі, з кім надарыцца.

 

Препирашеся жъ на сонмищи со Іудеи, и со законними • И на торжищи по вся дни со приходящими •

Некаторыя ж з філосафаў эпікурэйцаў і стоікаў спрачаліся з ім, і адны казалі: «Што хоча сказаць гэты баўбатун?», а другія: «Здаецца, ён прапаведуе чужыя боствы», — бо ён дабравесьціў ім пра Ісуса і ўваскрасеньне Ягонае.

 

Неціи же от епикурян, и от стоиковъ мудръци гадалися с нимъ • Иніи пакъ глаголааху: и что хощеть празнослов сей поведати? И иніи молвяху: новымъ бесомъ проповедникъ мнится сей быти, яко Ісуса, и воскресение благовестваше имъ •

І, узяўшы яго, прывялі ў арэапаг, кажучы: «Ці можам мы ведаць, што гэта за новае вучэньне ты распавядаеш?

 

Поемши же его ведоша во дворъ учения своего глаголюще: можем лі разуметі что новое сее глаголемое тобою проповедание?

Бо нешта незвычайнае ты ўкладаеш у вушы нашыя, дык хочам ведаць, што гэта мае быць?»

 

Странна бо некая улагаеши во уши наши, хощемъ же ведети что с того имать быти •

Усе ж Атэнцы і прыйшоўшыя [туды] чужынцы ні чым іншым ня бавіліся, як гаварыць і слухаць нешта новае.

 

Понеже Афінеяне вси, и приходящие гости их ничего иного такъ пилни не были, развей поведати, или слышати что новое •

А Павал, стаўшы пасярод арэапагу, прамовіў: «Мужы Атэнскія! З усяго я бачу, што вы быццам асабліва пабожныя.

 

Став же Павелъ посреди училища их рече: мужие Афінейстіи, по всему зрю яко у вере блудящіи есте •

Бо, праходзячы і аглядаючы месцы пакланеньня вашыя, знайшоў я і ахвярнік, на якім напісана: “Невядомаму Богу”. Дык Таго, Каго вы, ня ведаючы, ушаноўваеце, я вам абвяшчаю.

 

Проходя бо, и согледая кумиры ваша • Знайдохъ и олтарь на немже бе написано: незнаемому Богу • Егоже убо вы не ведуще чтите, Сего жъ азъ проповедаю вамъ •

Бог, Які стварыў сьвет і ўсё, што ў ім, Які ёсьць Госпад неба і зямлі, не жыве ў бажніцах, зробленых рукамі,

 

Богъ сотворивый миръ, и вся яже в нем • Сей небу и земли, сый Господь не в рукотворенныхъ храмех живеть,

і не ўтрымліваецца ад рук чалавечых, быццам нечага патрабуючы, Сам даючы ўсім жыцьцё, і дыханьне, і ўсё.

 

ни от рукъ человеческих угожения приемлет, требуя что • Понеже Онъ даеть всем живот и дыхание, и вся потребы •

Ён учыніў з аднае крыві кожны народ чалавечы, каб жылі на ўсім абліччы зямлі, вызначыўшы акрэсьленыя часы і межы пражываньня іхняга,

 

Сотворилъ же ест от единое крови все племя людское, жити по всему лицу земли, справуя уставеныя времена, и конци пребывания их,

каб шукалі Госпада, можа, дакрануцца Яго і знойдуць, хоць Ён і недалёка ад кожнага з нас,

 

дабы възыскали Господа, аще узыщуть Его, и обрящуть, яко недалеко ест от единого каждого з насъ •

бо ў Ім мы жывем, і рухаемся, і існуем, як і некаторыя з вашых паэтаў гавораць: “Бо мы і род Ягоны”.

 

О Немъ убо живемъ, и движемся, и есмы • Якоже неціи от ваших кънижъникъ рекоша: Егоже и народъ есъмы,

Дык мы, як род Божы, не павінны думаць, быццам Боства падобнае да золата, ці срэбра, ці камяня, назначанага майстэрствам і думкаю чалавечай.

 

понеже народъ есмо Божій, не имамы домнимати, иже бы злато, и сребро, или камение начертаное ремесломъ, и смышлениемъ человеческим, Богу подобно было •

Дык Бог, зважаючы на часы няведаньня, загадвае цяпер усім людзям паўсюль навярнуцца,

 

И часы сего неведения прежде презираше Богъ, еже ныне возвещаеть человеком всемъ, всюду покаятися •

бо прызначыў дзень, у які мае судзіць сусьвет паводле справядлівасьці праз Мужа, Якога вызначыў, даўшы ўсім пэўнасьць, уваскрасіўшы Яго з мёртвых».

 

Зане поставил естъ день, в оньже хощеть судити вселенней во правду, Мужем Тым Егоже поставилъ, веру подая всемъ, воскресивъ и от мертвых •

Пачуўшы ж пра ўваскрасеньне мёртвых, адны кпілі, а другія казалі: «Паслухаем цябе пра гэта другім разам!»

 

Вънегда же услышали о воскресеніи мертвыхъ, неціи бо ругахуся, иніи же рекоша: да слышим тя паки о семъ •

І гэтак Павал выйшаў спасярод іх.

 

И тако Павел изыде от среды их,

А некаторыя мужчыны, якія прысталі да яго, паверылі; між імі і Дыяніс Арэапагіт, і жанчына на імя Дамар, і іншыя з імі.

 

некои же мужи прилучившеся к нему вероваша, в нихъже бе и Дионисій Ареопагыта • И жена некая именем Дамаръ, и друзіи с ними •