Дзеі 19 разьдзел
Дзеі Сьвятых Апосталаў
Пераклад Антонія Бокуна → Біблія Скарыны (Апосталъ)
Сталася ж, калі Апалёс быў у Карыньце, што Павал, прайшоўшы вышэйшыя краіны, прыйшоў у Эфэс і, знайшоўшы некаторых вучняў,
Бысть же внегда Аполос пребываше въ Коринфе • И Павелъ прошед вышние страны, пріиде во Ефесъ • И знашедъ ту некия ученики,
сказаў да іх: «Ці прынялі вы Духа Сьвятога, паверыўшы?» Яны ж сказалі яму: «Але ж мы ня чулі, ці ёсьць Сьвяты Дух».
рече къ нимъ: аще Духъ Святый принясте веровавше? Они же рекоша к нему: ани аще ест Дух Святый слышахом •
І ён сказаў да іх: «Дык у што вы хрысьціліся?» Яны ж сказалі: «У хрышчэньне Янавае».
Рече же к ним: во что убо крестистеся? Они же рекоша: во Іоанново крещение •
А Павал сказаў: «Ян хрысьціў хрышчэньнем навяртаньня, кажучы народу, каб верылі ў Таго, Які ідзе за ім, значыць у Хрыста Ісуса».
Рече Павел: Іоаннъ крестилъ крещениемъ покаяния, людем глаголя: во грядущего по мне да веруета • То ест во Христа Ісуса •
Пачуўшы ж, яны былі ахрышчаныя ў імя Госпада Ісуса.
Слышавши же крестишеся во имя Господа Ісуса •
І, як усклаў Павал рукі на іх, зыйшоў на іх Дух Сьвяты, і гаварылі мовамі, і прарочылі.
И возложивши Павлу на не руце, прииде Духъ Святый на них • Глаголаху же языки, и пророчествоваху •
А было іх усіх каля дванаццаці мужоў.
Было же всехъ мужей яко дванадесеть •
Увайшоўшы ж у сынагогу, ён адважна гаварыў тры месяцы, ведучы гутаркі і пераконваючы пра Валадарства Божае.
Вошед же Павелъ во сонмище молвяше смеле по три месеци, гадаяся, и препирая яже о Царствіи Божіи •
А як некаторыя закамянелі і ня верылі, праклінаючы гэты шлях перад мноствам, [Павал], адыйшоўшы ад іх, аддзяліў вучняў, штодня ведучы гутаркі ў школе нейкага Тырана.
И якоже неціи ожесточели, и не верили зле молвяще, о пути Господьнемъ предъ народомъ • Отступилъ от них, и отлучивъ ученики, по вся дни стязаяся во училищи некоего мужа Силна •
Дзеялася ж гэта два гады, так што чулі слова Госпада Ісуса ўсе жыхары Азіі, Юдэі і Грэкі.
И сее бысть през две лете • Тако иже все живущие во Асіи слышали слово Господа Ісуса, Іудеи же, и Еллини •
І Бог чыніў незвычайныя цуды праз рукі Паўла,
Силы пакъ непросты творяше Богъ рукама Павловыма,
так што хусткі ці паясы ад цела ягонага ўскладалі на нядужых, і пакідалі іх хваробы, і духі злыя выходзілі з іх.
яко и на недужныя носилі от пота его убрусце и препоясания, и исцеляхуся от них немощныя, и исходяху духи лукавыя •
А некаторыя з вандроўных экзарцыстаў Юдэйскіх намагаліся над апанаванымі злымі духамі называць імя Госпада Ісуса, кажучы: «Заклінаем вас Ісусам, Якога абвяшчае Павал».
Начаша же неціи от скитающихся Іудеи заклинатели, именовати надъ імущими духи лукавы имя Господа Ісуса, глаголюще: заклинаемъ васъ Ісусомъ Егоже Павел проповедает •
Былі ж нейкія сямёра сыноў Скевы, першасьвятара Юдэйскага, якія рабілі гэта.
И было ест едного Іудеянина именем Скевея архиерея, сынов седмъ, они же чиняху сия •
А злы дух, адказваючы, сказаў: «Ісуса ведаю, і Павал мне вядомы. А вы хто будзеце?»
Тогда отвещав дух лукавый рече имъ: Ісуса знаю, а Павла съвем, вы же кто есте?
І чалавек, у якім быў злы дух, кінуўшыся на іх і апанаваўшы іх, адолеў іх, так што яны голыя і параненыя ўцяклі з таго дому.
И скочил на них человекъ той в нем же бе духъ лукавый, и одолевъ имъ крепляшеся на них • Тако иже нагы, и уранены бежали от храма оного •
Гэта сталася вядомым Юдэям і Грэкам, што жылі ў Эфэсе, і ахапіў страх іх усіх, і ўзьвялічвалася імя Госпада Ісуса.
Сее пакъ явъно было всемъ Іудеомъ, и Еллином живущим во Ефесе • И нападе страхъ на всехъ их, и величаше имя Господа Ісуса •
І многія з тых, што паверылі, прыходзілі, вызнаючы і апавядаючы ўчынкі свае,
Многи же от веровавших прихожаху исповедующе, и исказующе дела своя •
і даволі з тых, што займаліся непатрэбнымі вучэньнямі, папрыносіўшы кнігі, спалілі перад усімі, і палічылі кошт іхні, і знайшлі пяцьдзясят тысячаў срэбнікаў.
И мнози они же чинивали чары, собравше книгы своя сожигаху пред всеми • И сочтоша цены их, и обретоша сребреникъ пятдесят тысещ •
З гэткай моцай расло і крапчэла слова Госпада.
Сице крепко слово Господьне растяше и множишеся •
А калі гэта споўнілася, Павал палажыў у духу ісьці ў Ерусалім, прайшоўшы Македонію і Ахаю, кажучы: «Пабыўшы там, мушу я і Рым убачыць».
Сим же скончавшимся, уложи Павлови духъ, прошедъ Макидонию, и Ахаію, ити во Ерусалим • Рекіи: яко бывшу ми тамо, подобаеть мне и Римъ відети •
Паслаўшы ж у Македонію двух служыцеляў сваіх, Цімафея і Эраста, сам застаўся часова ў Азіі.
Послав же въ Макидонию два от служащих ему, Тимофея, и Ераста • Самъ же остася на той часъ во Асіи •
У гэты ж час сталася хваляваньне немалое з прычыны шляху [Госпада],
Бысть же во время оно молва немала о пути Господьнемъ •
бо нейкі залатар, на імя Дэмэтры, што рабіў срэбныя бажніцы Артэміды і даваў майстрам немалы заробак,
Дімитрей убо некто именемъ сребросечець, онже чинивалъ требники сребряны Арътемиде, даяше бо хитръцем делание немало •
сабраўшы іх ды іншых працаўнікоў такога самага [рамяства], сказаў: «Мужы, вы ведаеце, што з гэтае работы — наш дабрабыт.
Ихже собравъ, и тымъ подобныя делателя • Рече: мужие весте яко от сего делания имение наше естъ •
І вы бачыце і чуеце, што ня толькі ў Эфэсе, але амаль у-ва ўсёй Азіі гэты Павал, пераканаўшы, даволі народу адвярнуў, кажучы, што гэта ня богі, якія рукамі зробленыя.
И видите и слышите, иже не толико во Ефесе, но скоро и по всей Асіи • Сей Павелъ препре, и обрати многъ народъ глаголя, яко не суть то бозі еже руками бывають уделаны •
А гэта ня толькі пагражае, што нашае рамяство прыйдзе ў заняпад, але і што сьвятыня вялікае багіні Артэміды за нішто лічыцца будзе, і зьнішчыцца веліч тае, якой пакланяецца ўся Азія і ўвесь сусьвет».
И также ныне не токмо наше дело беду приемлеть, и обличение • Но и великое богини Ариемидінъ храмъ нивочто же уменится, к тому начнеть разорятися и величество ея • Юже вся Асіа, и вселенная почитаеть •
Пачуўшы ж [гэта] і напоўніўшыся ярасьцю, яны закрычалі, кажучы: «Вялікая Артэміда Эфэская!»
Слышавши же сия исполнишеся ярости, и возопиху глаголюще: велика ест Артемида Ефеская •
І ўвесь горад напоўніўся ўзрушэньнем, і, падхапіўшы Гая і Арыстарха, Македонцаў, спадарожнікаў Паўла, рынуліся аднадушна ў тэатар.
И наполнися градъ весь мятежа, и устремишеся единодушно въ позорище, похытивше Гаіа, и Аристарха, Макидоняны, другы Павловы •
А калі Павал хацеў выйсьці да народу, вучні не дазволілі яму.
Павлу же хотящу вънити между нихъ, не дорущаху ему ученици •
І некаторыя з начальнікаў Азійскіх, якія былі сябрамі ягонымі, паслаўшы да яго, прасілі не ісьці ў тэатар.
И неціи от Асійских началникъ суще ему любезни, послаша к нему моляще, не дати себе въ позоръ •
Дык кожны крычаў нешта сваё, бо збор быў узрушаны, і большасьць ня ведала, дзеля чаго сабраліся.
Друзіи же ино нечто вопиаху, бе бо собрание смущено, и мнози не ведяху для чего пріидоша •
А з натоўпу паклікалі Аляксандра, якога выпхнулі Юдэі. Аляксандар жа, зрабіўшы знак рукою, хацеў адказваць перад народам.
От народа же влекоша Александра, пхающим его Іудеомъ • Александръ же покивавъ рукою дабы умолкли хотяй отвещати народу •
Калі ж даведаліся, што ён Юдэй, узьняўся крык у адзін голас, і крычалі каля дзьвюх гадзінаў: «Вялікая Артэміда Эфэская!»
Познавши же его, яко Іудеанинъ ест • Гласъ бысть единъ от всехъ, якобы за два часа вопиющих: велика Артемида Ефеская •
Пісар жа, суцішыўшы натоўп, кажа: «Мужы Эфэсцы! Які ж чалавек ня ведае, што горад Эфэс ёсьць служыцелем вялікае багіні Артэміды і Дыяпэта?
Внегда же книжникъ укротил народъ, рече: мужие Ефестіи, и кто ест человекъ той онже бы не ведалъ, иже градъ Ефескій чьтить великую Артемиду, Діова роду?
А як гэта бясспрэчна, вы мусіце суцішыцца і нічога неразважна не рабіць.
И понеже тому противитися никто не может, мусите ся упокоити, и ничтоже с наскаканиемъ чинити •
Бо вы прывялі гэтых мужоў, якія ані сьвятыні не абакралі, і ня блюзьнілі супраць багіні вашае.
Приведоста бо мужа сия, ни церковнаго что украдша, ни хуляща богыню вашу •
Дык калі Дэмэтры і майстры, што з ім, маюць супраць некага слова, ёсьць суды і ёсьць праконсулы, няхай адны адных абвінавачваюць.
Естъ ли же Димитрееви, и мастером тымъ иже суть с нимъ, до кого дело • Судіи суть, и к тому врядъници, да жалують другъ на друга •
А калі шукаеце нечага іншага, [няхай] будзе вырашана на законным зборы.
Пак ли же чего иного ищете, по закону церкви да разрешится •
Бо мы ў небясьпецы быць абвінавачанымі ў паўстаньні дзеля сёньняшніх [падзеяў], ня маючы ніякай прычыны, каб магчы даць справаздачу пра гэты сход».
Зануж бедно ест намъ пріимати таковыя брани яко днешнего дня ни едіной вине сущі о нейже можем воздати слово збежанию сему • И сия рекъ роспустил народъ •
І, сказаўшы гэта, распусьціў збор.
