Дзеі 17 разьдзел

Дзеі Сьвятых Апосталаў
Пераклад Яна Станкевіча → Біблія Скарыны (Апосталъ)

 
 

І падарожжуючы пераз Амфіполь а Аполёню, яны прышлі да Салуня, ідзе была бажніца жыдоўская.
 
Прешедша же Амъфіполь, и Аполонию, внидоша в Селунь идеже бе сонмище Іудейское •

Тады Паўла, подле звычаю свайго, увыйшоў да іх і тры сыботы разважаў зь імі зь Пісьма,
 
Тогда Павелъ по обычаю въниде къ нимъ, и по три суботы стязаашеся с ними от Писаній,

Адчыняючы й даводзячы, што Хрыстос меў цярпець і ўскрэснуць ізь мертвых, і што гэты Хрыстос ё Ісус, Каторага абяшчаю вам.
 
и сказая, и предлагая имъ яко подобаше Христу пострадати, и въскреснути от мертвых • И яко Сей ест Христосъ Ісусъ Егоже азъ проповедаю вамъ •

І некатрыя зь іх пераканаліся і прылучыліся да Паўлы а Сілы, і з Грэкаў, што сьцілі, вялікая множасьць, і з выдатных жанок ня мала.
 
И неціе о нихъ вероваша, и прилучишеся къ Павлу и Силе, великое множество Еллиновъ чесных, и женъ старейшин немало •

Але Жыды, пазавідаваўшы і ўзяўшы некатрых нягоднікаў з памеж дзяньгубаў з торгу, зьберліся гурбаю, збунтавалі места і, напаўшы на дом Ясонаў, сілаваліся вывесьці іх да гурбы.
 
Тогда завидующе невернъные Іудеи, собраша торжники некия мужа злыя, и вчинивши молву по граду, порушиша народъ • И пришедше в домъ Іасоновъ искаху их извести къ народу •

Не знайшоўшы ж іх, павалаклі Ясона й некатрых братоў да месцкае ўлады, крычачы: «Гэтыя, што перавярнулі сьвет дагары нагамі, прыбылі таксама сюды!
 
Не знашедши же ею, влечаху Іасона, и некия от братія ко градоначалніком вопиюще, яко иже вселенную развращають придоша семо,

І Ясон прыняў іх, і яны дзеюць супроці загадаў цэсаравых, кажучы, што ё другі кароль, Ісус».
 
ихже принялъ Іасонъ • И сіи вси противно поселениемъ кесаревымъ чинять царя глаголюще иного быти Ісуса, и тако смущають народъ •

І парушылася гурба і месцкая ўлада, як пачулі гэта.
 
Слышавши же сие градоначальници,

Але, узяўшы заруку зь Ягона а із засталых, пусьцілі іх.
 
взяша вину на Іасоне, и на иных, и отпустиша их •

Браты ж без адвалокі выправілі ночы Паўлу а Сілу да Веры, куды прыбыўшы, яны пайшлі да бажніцы жыдоўскае.
 
Братия же скоро нощию отослаша Павла, ити въ Беръ • Они же пришедше вніидоша в собор Іудейскій •

Гэтыя ж былі дабрараднейшыя за тых салунскіх; яны прынялі Слова з усёй гатоўю, што дня дасьлядуючы Пісьмо, ці гэта так.
 
Сие же бяху благороднейши, от тых иже суть въ Селуне, сие убо пріяша слово Божие во всемъ усердиемъ, и по вся дни разсужающе Писания, аще сут сия тако •

І шмат хто зь іх уверыў, і з пачэсьлівых грэцкіх і з мужчын ня мала.
 
Мнози же от них вероваша, и от Еллинскихъ женъ почтивыхъ, и мужей немало •

Але як салунскія Жыды даведаліся, што і ў Веры Паўла абяшчаў слова Божае, яны прышлі таксама туды, узрушаючы а бунтуючы.
 
Внегда же уведели иже во Селуни, Іудеи, яко во Бере проповедася от Павла слово Божие, пріидоша оттуду движуще поколебаша народы •

І тады без адвалокі браты выправілі Паўлу йсьці аж да мора; а Сіла а Цімох засталіся там.
 
Тогда скоро Павла отпустиша братия ити въ поморие • Сила пакъ и Тимофей осташеся ту •

Тыя ж, што прапушчалі Паўлу, прывялі яго аж да Атэн і, адзяржаўшы расказаньне да Сілы а Цімоха, каб яны прышлі да яго так борзда як магчыма, адышлі.
 
Провожающеи же Павла, привезоша его даже до Афенъ • И приемше заповедь от него къ Силе и къ Тимофею, да что наскорей пріидут к нему, и изыдоша •

Як Паўла чакаў іх ув Атэнах, дух ягоны ўзрушаўся, бачачы гэтае места, поўнае балваноў.
 
Во Афінех же ждущу их Павлу, раздражашеся духъ его в немъ, зрящи идоловъ полнъ сущи градъ •

Дык ён разважаў у бажніцы із Жыдамі і з тымі, што сьцілі, і што дня на таргу із сустраканымі.
 
Препирашеся жъ на сонмищи со Іудеи, и со законними • И на торжищи по вся дни со приходящими •

Некатрыя таксама з эпікурскіх а стоіцкіх філёзофаў сьперачаліся зь ім. І некатрыя казалі: «Што хоча сказаць гэты пустамлён?» А іншыя: «Здаецца гэта абесьнік чужых дэманаў, бо ён абяшчаў дабравесьць Ісуса а ўскрысеньне».
 
Неціи же от епикурян, и от стоиковъ мудръци гадалися с нимъ • Иніи пакъ глаголааху: и что хощеть празнослов сей поведати? И иніи молвяху: новымъ бесомъ проповедникъ мнится сей быти, яко Ісуса, и воскресение благовестваше имъ •

І, узяўшы яго, прывялі да Арэопаґу, кажучы: «Ці можам мы ведаць, што гэта за новая навука, каторую ты павядаеш?
 
Поемши же его ведоша во дворъ учения своего глаголюще: можем лі разуметі что новое сее глаголемое тобою проповедание?

Бо прыносіш штось зумяваючае ў вушы нашы. Затым хочам ведаць, што гэта значыцца?
 
Странна бо некая улагаеши во уши наши, хощемъ же ведети что с того имать быти •

Атэняне ж усі і чужаземцы, што прабывалі там, ні ў чым іншым не праводзілі час, як у павяданьню й слуханьню навінаў.
 
Понеже Афінеяне вси, и приходящие гости их ничего иного такъ пилни не были, развей поведати, или слышати что новое •

І, стаўшы Паўла сярод Арэопаґу, сказаў: «Атэняне! з усяго бачу, што вы асабліва набожныя;
 
Став же Павелъ посреди училища их рече: мужие Афінейстіи, по всему зрю яко у вере блудящіи есте •

Бо, праходзячы й аглядаючы вашы сьвятасьці, я знайшоў таксама аброчнік, на каторым нарысавана: "Няведамаму Богу". Дык таго, каторага вы сьціце́, ня ведаючы, я абяшчаю вам.
 
Проходя бо, и согледая кумиры ваша • Знайдохъ и олтарь на немже бе написано: незнаемому Богу • Егоже убо вы не ведуще чтите, Сего жъ азъ проповедаю вамъ •

Бог, што ўчыніў сьвет і ўсе, што ё на ім, будучы Спадаром неба й зямлі, не ў дамох, зробленых рукамі, жывець
 
Богъ сотворивый миръ, и вся яже в нем • Сей небу и земли, сый Господь не в рукотворенныхъ храмех живеть,

І не патрабуе службы рук людзкіх, быццам патрабуючы чаго-колечы, Сам даець усяму жыцьцё а дыханьне а ўсе.
 
ни от рукъ человеческих угожения приемлет, требуя что • Понеже Онъ даеть всем живот и дыхание, и вся потребы •

І ўчыніў з аднае крыві людзёў кажнага народу па ўсім відзе зямлі, прызначыўшы наканаваныя часы й граніцы жыхараньню іх,
 
Сотворилъ же ест от единое крови все племя людское, жити по всему лицу земли, справуя уставеныя времена, и конци пребывания их,

Каб яны шукалі Бога, ці не адчуюць Яго і ці ня знойдуць Яго, хоць Ён і недалёка ад кажнага з нас;
 
дабы възыскали Господа, аще узыщуть Его, и обрящуть, яко недалеко ест от единого каждого з насъ •

Бо "мы ў Ім жывем, і кратаемся, і існуем", як і запраўды некатрыя з вашых паэтаў казалі: "Бо мы й атожылы Ягоныя".
 
О Немъ убо живемъ, и движемся, и есмы • Якоже неціи от ваших кънижъникъ рекоша: Егоже и народъ есъмы,

Дык мы, будучы атожыламі Божымі, ня маем думаць, што Боства падобнае да золата, або да срэбла, або да каменя, выразанае мастацтвам і ўвабражэньням людзкім.
 
понеже народъ есмо Божій, не имамы домнимати, иже бы злато, и сребро, или камение начертаное ремесломъ, и смышлениемъ человеческим, Богу подобно было •

Дык Бог, не зважаючы на час неведзі, цяпер расказуе ўсім людзём, каб усюдых каяліся;
 
И часы сего неведения прежде презираше Богъ, еже ныне возвещаеть человеком всемъ, всюду покаятися •

Бо Ён прызначыў дзень, у каторым мае судзіць зямлю ў справядлівасьці прызначаным Ім Мужам, даўшы довад усім, ускрысіўшы Яго зь мертвых».
 
Зане поставил естъ день, в оньже хощеть судити вселенней во правду, Мужем Тым Егоже поставилъ, веру подая всемъ, воскресивъ и от мертвых •

Пачуўшы праз ускрысеньне зь мертвых, некатрыя сьміяліся, а іншыя мовілі: «Паслухаем цябе праз гэта другі разам».
 
Вънегда же услышали о воскресеніи мертвыхъ, неціи бо ругахуся, иніи же рекоша: да слышим тя паки о семъ •

Дык Паўла вышаў з памеж іх.
 
И тако Павел изыде от среды их,

Некатрыя ж мужы, прылучыўшыся да яго, уверылі; памеж іх быў Дзяніс Арэопаґіт а жонка, на ймя Дамар, і іншыя зь імі.
 
некои же мужи прилучившеся к нему вероваша, в нихъже бе и Дионисій Ареопагыта • И жена некая именем Дамаръ, и друзіи с ними •