Дзеі 7 разьдзел
Дзеі Сьвятых Апосталаў
Пераклад Яна Станкевіча → Біблія Скарыны (Апосталъ)
Тады сказаў найвышшы сьвятар: «Ці так гэта?»
Тогда глагола архиерей ко Стефану: аще убо сия тако суть?
А ён сказаў: «Мужы браты і айцове, паслухайце! Бог славы зьявіўся айцу нашаму Абрагаму, як ён быў у Месопотаме, уперад чымся ён жыхарыў у Гаране,
Онъ же рече: мужие братия и отци послушаіте, Богъ славы явися отцу нашему Аврааму егда бяше во Междуречии, прежде нижли живяше въ Харане •
І сказаў яму: "Выйдзі ізь зямлі свае і ад радні свае, і прыйдзі да зямлі, што Я пакажу табе".
И рече к нему: изыйди от земля твоея, и от рода твоего, и пойди в землю юже покажу тобе •
Тады, вышаўшы ізь зямлі Хальдэйскае, ён жыхарыў у Гаране; а стуль, па сьмерці айца ягонага, Бог перасяліў яго да гэтае зямлі, у каторай цяпер жыхарыце.
Тогда изыде от земля Халдейския, и вселися въ Харанъ • И оттуду по смерти отца его пресели и в землю сию, на ней же вы ныне живете •
І ня даў яму ў ёй спадку ані на ступу нагі, але абяцаў даць яе ў дзяржаньне яму а насеньню ягонаму па ім, як ён ня меў дзіцяці.
И не далъ ему наследия в ней ни стопы нозе • Но обеща ему дать ея, и семени его по немъ, не сущу же в него чаду •
І сказаў Бог гэтак: "Насеньне твае будзе прыходным у зямлі чужой, і паняволяць іх, і будуць блага абходзіцца чатырыста год.
Глагола к нему сице Богъ, яко будеть семя его пришелци въ земли чуждей, и поработають ими, и озлобять е летъ четыреста,
І народ, у каторага яны будуць нявольнікамі, я буду судзіць, сказаў Бог; і просьле гэтага яны выйдуць і будуць кланяцца Імне на гэтым месцу".
и народу емуже поработають сужу азъ, рече Богъ • А потомъ изыдуть, и послужать ми на месте семъ •
І даў яму змову абразаньне. І гэтак ён нарадзіў Ісака, і абрэзаў яго восьмага дня; а Ісак Якава, а Якаў — двананцацёх патрыярхаў.
И далъ ему завет обрезание • И той сплодил Ісаака, и обрезалъ его в день осмый • Ісаакъ Іакова • Іаковъ дванадесеть патриарховъ •
Патрыярхі ж, завідуючы Язэпу, прадалі Яго да Ягіпту; але Бог быў ізь ім,
И патриарси возненавидевши Іосифа, продаша его во Египет, и бе Богъ с нимъ,
І выбавіў яго ад усяе атугі, і даў яму зычлівасьць а мудрасьць у ваччу фараона, караля ягіпецкага, і ён прызначыў яго за начэльніка над Ягіптам а над усім домам сваім.
и высвободилъ и от всех скорбій его, и далъ ему ласку, и мудрость пред фараономъ царемъ Египетскимъ • И поставилъ его старейшимъ надъ Египтомъ, и надо всим домомъ своимъ •
І галадоў настала і вялікая гарота ў вусёй зямлі Ягіпецкай а Канаанскай, і бацькі нашы не знаходзілі еміны.
Приде же гладъ на всю землю Египетскую, и Ханаоню, и скорбь велия, и не обретаху пище отци наши
Якаў жа, пачуўшы, што ё збожжа ў Ягіпце, паслаў бацькоў нашых першы раз.
слышавше Іаковъ сущую пшеницу во Египте послал отцевъ наших первее,
А другім разам Язэп даўся пазнаць братом сваім, і радзіма Язэпава стала ведамнай фараону.
и внегда второе придоша, познанъ ест Іосифъ от братии своей • И явенъ бысть фараонови родъ Іосифовъ •
І Язэп паслаў і пагукаў да сябе Якава, айца свайго, і ўсю радню семдзясят пяць душаў.
Послав же Іосифъ привезе отца своего Іакова, и вес родъ свой душъ седмъдесятъ и пять •
І зышоў Якаў да Ягіпту, і памер, ён а бацькі нашы;
Сниде же Іаковъ во Египетъ, и скончася самъ и отци наши
І былі перанесены да Сыхему і пакладзены ў гробе, што Абрагам быў купіўшы за срэбла ў сыноў Гамора, айца Сыхемовага.
и пренесени беша в Сихем, и положени быша во гробе, еже купилъ Авраамъ ценою сребра от сыновъ Еморовых, сына Сихемова •
А як бліжэла пара абятніцы, каторую Бог прысягнуў Абрагаму, люд рос а мнажыўся ў Ягіпце,
И якоже приближашеся время обетования, иже клятся Богъ Аврааму • Возрастоша людие во Египте,
Пакуль паўстаў іншы кароль, што ня знаў Юзэпа.
дондеже наста царь инъ, онже не знааше Іосифа,
Гэты хітра абходзіўся з родам нашым і сіліў айцоў нашых выкідаць дзеці свае, каб яны не заставаліся жывыя.
сей злеумыслывъ о роде нашемъ, озлоби отцевъ наших, уморяя младенца их, и не живяй •
У тым часе нарадзіўся Масей і быў пазорны. Тры месяцы ён быў жыўлены ў доме айца свайго,
В томъ времени родился Моисей, и бе люб Богови, онъже воспитанъ бысть месеци три в дому отца своего,
А як быў выкінены, дачка фараонава ўзяла яго й прынесла да сябе за сына.
положена же его в реце взяла дщера фараонова, и воскорми его собе в сына место •
І навытыраны быў Масей у вусёй мудрасьці Ягіпцян, і быў магутны ў словах і ўчынках.
И навченъ бысть Моисій всей премудрости Египетъстей, бе же силенъ во словехъ и делехъ •
А як выпаўнілася яму сорак год, прышло яму на сэрца даведацца да братоў сваіх, сыноў Ізраелявых.
И якоже наполнишеся ему летъ четыредесятъ возыде на серце его посетити братию свою сыны Ізраилевы,
І, абачыўшы аднаго крыўджанага, абараніў яго і памсьціўся за ўцісьненага, забіваючы Егіпцяніна.
и виде некоего обидима, пособствова и вчини отмщение обидимому убив Египтянина •
Ён думаў, што браты ягоныя зразумеюць, што Бог рукою ягонай даець ім вывальненьне; але яны не зразумелі.
Мнел же се разути братіи своей яко рукою его Богъ дасть имъ избавление • Они же не разумеша •
А назаўтрае ён паказаўся да іх, як яны біліся, і стараўся іх пагадзіць, кажучы: "Мужы, вы браты, нашто крыўдзіце адзін аднаго?"
Назаутрей же явися имъ тяжущимся, и приводяте их во смирение глаголя: мужи братия есте вы, почто обидите себе?
Але тый, што крыўдзіў суседа свайго, адапхнуў яго, кажучы: "Хто прызначыў цябе за начэльніка а судзьдзю над намі?
Обидяй же ближнего своего, отогналъ и рекій: кто тебе поставил княземъ или судиею над нами?
Ці ня хочаш ты забіць мяне, як забіў Егіпцяніна ўчорах?"
Еда убити мя хощеши якоже убилъ еси вчера Египтянина?
І ўцёк Масей на гэтае слова, і стаў прыходным у зямлі Мадзямскай, ідзе ў яго нарадзілася двух сыноў.
Бежа же Моисей для слова того, и бысть пришелець въ земли Мадиамъстей, идеже роди сына два,
А як скончылася сорак год, зьявіўся яму Ангіл на пустыні Сынайскае гары ў поламі агню ў кусьце.
минувшим же летом четыредесятъ, явися ему во пустыни горы Синайския ангелъ Господень, во пламени огнене в купине •
І Масей, абачыўшы, дзіваваўся зь відзені; а як падходзіў разгледзець, быў голас Спадароў:
Моисей же видевъ дивляшеся видению, приступающу же ему разумети • Бысть гласъ Господень к нему:
"Я Бог айцоў тваіх, Бог Абрагама а Ісака а Якава". І Масей закалаціўся, і ня сьмеў назіраць.
Азъ Бог отець твоих, Богъ Авраамовъ, и Богъ Ісааковъ, и Богъ Іаковль • Трепетен же бывъ Моисей, не смеаше смотрети •
І сказаў яму Спадар: "Разуй вобуй з ног сваіх, бо месца, на каторым ты стаіш, ё зямля сьвятая.
Рече ж ему Бог: изуй обувь с ног твоих, место бо на немже стоиши земля свята ест •
Я нагледзеўся на благое абходжаньне зь людам Маім у Ягіпце, і чуў стогн іхны, і зышоў вывальняць іх; дык ідзі, Я пашлю цябе да Ягіпту".
Видя видех озлобление людей Моихъ иже во Египте, и стогнание их услышах, и снидохъ высвободити их, и ныне гряди пошлю тя во Египетъ •
Гэтага Масея, каторага яны адхінулі, сказаўшы: "Хто прызначыў цябе за начэльніка а судзьдзю?", гэтага Бог за начэльніка а выбавіцеля паслаў рукою Ангіла, што зьявіўся яму ў кусьце.
Сего Моисея егоже отогнаша глаголюще: кто тя поставил князя и судьею, того Богъ князя и избавителя посла • Рукою Анъгела, явльшегося ему въ купине •
Гэты вывеў іх, учыніўшы чудосы а знакі ў зямлі Ягіпецкай а на Чырвоным мору а на пустыні сорак год.
Сей изведе ихъ чиняй знамения и чудеса во земли Египетстей, и въ Чермнемъ мори, и въ пустыни летъ четыредесятъ •
Гэта тый Масей, што сказаў сыном Ізраелявым: "Прароку ўзьніме Бог вам із братоў вашых, як мяне; Яго слухайце".
Сей ест Моисей рекій сыномъ Ізраилевымъ: Пророка воздвигнет вамъ Господь Богъ вашъ от братия вашея яко мене, того послушайте •
Гэта тый, што быў у збору на пустыні з Ангілам, каторы казаў яму на Сынайскай гары, і айцом нашым, каторы прыняў жывыя словы, каб даць вам,
Сей бывый во собраніи въ пустыни к нему же Ангел глаголаше на горе Синай, и со отци нашими, онже приня слово живота дати нам,
Катораму айцове нашы не хацелі быць паслухменыя, але адапхнулі яго ад сябе і ў сэрцах сваіх зьвярнуліся да Ягіпту,
егоже не хотеша послухати отци наши, но отринуша, и обратиша серца своя во Египетъ,
Кажучы Аарону: "Зрабі нам багі, каторыя йшлі б перад намі, бо з Масеям гэтым, што вывеў нас ізь зямлі Ягіпецкае, ня ведаем, што прыгадзілася".
рекше Аарону: сотвори намъ богы иже преды идуть насъ • Моисею убо сему онъже вывелъ насъ и земли Египетския не вемы что ему бысть •
І тых дзён зрабілі цялё, і абраклі аброк балвану, і цешыліся з работы рук сваіх собскіх.
И телець слиша во дни оны, и вознесоша жертву идолу, и веселяхуся въ делехъ руку своих •
Бог жа адвярнуўся й выдаў іх служыць войску нябёснаму, як напісана ў кнігах прароцкіх: "Ціж вы абракалі Імне зарэзы а аброкі сорак год на пустыні, доме Ізраеляў?
Отвратися же от них Богъ, и предалъ их служити воемъ небеснымъ • Якоже пишеть во книзе пророкъ: еда заколения и жертвы принесосте Ми летъ четыредесятъ во пустыни доме Ізраилевъ?
Але вы ўзялі будан Молахаў і гвязду бога Рэмфана, каторых зразы вы зрабілі, каб кланяцца ім: і Я перасялю вас за Бабілён".
И восприасте храмъ Молоховъ, и звезду бога вашего Ремфана, и образы, яже сотвористе покланятися имъ, и преселю васъ далей Вавилона •
Будан сьветчаньня мелі айцове нашы на пустыні, як казаў Тый, што гукаў Масею зрабіць гэта подле зразы, што ён бачыў;
Сень сведения бяше отцемъ нашим во пустыни, якоже повеле глаголя Моисеови, сотворити ю по образу еже виде •
Каторы ж, прыняўшы ад айцоў сваіх, айцове нашы ўнесьлі зь Ісусам, як уходзілі ў дзяржаву народаў, выгнаных Богам ад віду айцоў нашых.
Еяже приемше отци наши со Ісусомъ Наввином, внесоша во одержание языков, ихъже изъгна Бог от лица отцевъ нашихъ, до дней Давыда
Гэтак было аж да дзён Давіда, каторы знайшоў ласку ў Бога і прасіў знайсьці месца пад вітальню Богу Якававаму.
онже обрете ласку пред Богом, и проси дабы знашелъ селение Богу Іаковлю •
Салямон жа пастанавіў Яму дом.
Саломон же созда Ему храмъ •
Але Навышні жывець ня ў доме, зробленым рукамі, як кажа прарока:
Но Вышній не в рукотворенных домехъ живеть • Якоже пророкъ глаголеть:
"Неба пасад Мой, і зямля казулька пад ногі Мае. Што за дом пастановіце Імне, кажа Спадар, альбо ідзе месца дзеля супачынку Майго?
Небо Мне престолъ естъ, земля же подножие ногама Моима • Кый храмъ созіжете Ми глаголеть Господь, или кое место отпочинению Моему?
Ці не Мая рука зрабіла ўсе гэта?"
Не рука ли Моя сотворила сия вся?
О каляныя шыі і неабрэзанага сэрца а вушэй! вы заўсёды працівіліся Духу Сьвятому, як айцове вашы, так і вы.
Твердое шие, и необрезани серци и ушесы • Вы есте всегда Духу Святому противилися, яко отци ваши, також и вы •
Каго з прарокаў не перасьледавалі айцове вашы? Яны забілі тых, што наперад абяшчалі прыход Справядлівага, Каторага вы сталі ізраднікамі а забіўцамі,
Кого от пророкъ не изъгнаша отци ваши? И убиша превозвестивших пришестьвие Праведнаго, Емуже вы ныне предатели бысте и убійце •
Вы, каторыя прынялі права, як загадана Ангіламі, і не захавалі яго».
Иже приясте законъ повелениемъ Ангелскимъ, и не соблюдосте •
Тады, слухаючы гэта, яны ірваліся сэрцам і скрыгаталі на яго зубамі.
Слышавши же сия распыхахуся сердци своими, и скрежетаху зубы нань •
Але, будучы поўны Духа Сьвятога, уцеміўшыся ачыма сваімі ў неба, ён бачыў славу Божую а Ісуса, па правіцы Бога стаячага;
Стефан же сый исполнен Духа Свята, возрев на небо, виде славу Божию, и Ісуса стояща одесную Бога,
І сказаў: «Гля, я бачу нябёсы рашчыненыя і Сына Людзкога, па правіцы Бога стаячага».
и рече: се вижу небеса отверста, и Сына Человеча стояща одесную Бога •
Але яны, закрычэўшы вялікім голасам, затыкалі вушы свае, і згодна пусьціліся на яго,
Возопивше же гласомъ велиемъ затыкаху уши свое, и нападоша единомыслено нань •
І, выкінуўшы за места, каменавалі яго. Сьветкі ж паклалі адзецьці свае ля ног маладзёна, званага Саўла.
И выведши и вне града, камениемъ побиваху • И сведетели снемши и с себе ризы своя, положиша при ногу юноша нарицаемаго Савла •
І каменавалі Сьцепана, каторы маліўся й казаў: «Спадару Ісусе, прымі дух мой!»
И камениемъ убиваху Стефана, молящася и глаголюща: Господи Ісусе пріими духъ мой,
І, уклякшы, загукаў вялікім голасам: «Спадару, не залічы ім грэху гэтага». І, сказаўшы гэта, уснуў.
и приклонивъ колени възопи гласомъ великимъ: Господи не постави имъ греха сего, и сия рекъ успе •
