Дзеі 7 разьдзел
Дзеі Сьвятых Апосталаў
Пераклад Сабілы і Малахава → Біблія Скарыны (Апосталъ)
І сказаў архірэй: ці ж гэта так?
Тогда глагола архиерей ко Стефану: аще убо сия тако суть?
А ён сказаў: мужчыны, браты і ба́цькі, паслухайце! Бог славы зьявіўся ба́цьку нашаму Абрагаму, калі той быў у Месапатаме перш чым ён асеў у Харране,
Онъ же рече: мужие братия и отци послушаіте, Богъ славы явися отцу нашему Аврааму егда бяше во Междуречии, прежде нижли живяше въ Харане •
і сказаў яму: выйдзі зь зямлі тваёй і ад родзічаў тваіх, і ідзі ў зямлю, якую табе пакажу.
И рече к нему: изыйди от земля твоея, и от рода твоего, и пойди в землю юже покажу тобе •
Тады выйшаўшы зь зямлі хальдэяў, асеў у Харране; і адтуль, пасьля сьмерці ба́цькі ягонага перасяліў яго ў зямлю гэтую, у якой вы зараз жывяце́.
Тогда изыде от земля Халдейския, и вселися въ Харанъ • И оттуду по смерти отца его пресели и в землю сию, на ней же вы ныне живете •
І ня даў яму на ёй спадчыны ні на ступак нагі, але абяцаў яму даць яе ў вало́даньне, і семені ягонаму пасьля яго, калі ён ня меў (яшчэ) дзіцяці.
И не далъ ему наследия в ней ни стопы нозе • Но обеща ему дать ея, и семени его по немъ, не сущу же в него чаду •
І сказаў Бог так, што семя ягонае будзе прыхаджанам у зямлі чужой, і зробяць яго рабом і будуць прыгнятаць чатырыста гадоў.
Глагола к нему сице Богъ, яко будеть семя его пришелци въ земли чуждей, и поработають ими, и озлобять е летъ четыреста,
І народ, якім (яны) будуць прыгнечаны, Я буду судзіць, сказаў Бог, — і пасьля гэтага (яны) выйдуць і будуць служыць Мне на гэтым мейсцы.
и народу емуже поработають сужу азъ, рече Богъ • А потомъ изыдуть, и послужать ми на месте семъ •
І даў яму запавет абразаньня. І гэтак спарадзіў (ён) Ісака і абрэзаў яго на восьмы дзень; а Ісак (спарадзіў) Якуба, а Якуб дванаццаць патрыярхаў.
И далъ ему завет обрезание • И той сплодил Ісаака, и обрезалъ его в день осмый • Ісаакъ Іакова • Іаковъ дванадесеть патриарховъ •
А патрыярхі з зайздрасьці прадалі Язэпа ў Ягіпет, але Бог быў зь ім,
И патриарси возненавидевши Іосифа, продаша его во Египет, и бе Богъ с нимъ,
і выратаваў яго з усіх бедаў ягоных, і даў яму дабразычлівасьць і мудрасьць перад хвараонам, валадаром Ягіпту, і (той) паставіў яго начальнікам над Ягіптам дый над усім домам сваім.
и высвободилъ и от всех скорбій его, и далъ ему ласку, и мудрость пред фараономъ царемъ Египетскимъ • И поставилъ его старейшимъ надъ Египтомъ, и надо всим домомъ своимъ •
І прыйшоў голад і туга вялікая на ўсю зямлю Ягіпту ды Ханаану, і ба́цькі нашыя ня знаходзілі, чым пракарміцца.
Приде же гладъ на всю землю Египетскую, и Ханаоню, и скорбь велия, и не обретаху пище отци наши
Якуб жа пачуўшы, што ёсьць збожжа ў Ягіпце, паслаў спачатку ба́цькаў нашых,
слышавше Іаковъ сущую пшеницу во Египте послал отцевъ наших первее,
а ў другі раз Язэп адкрыўся братом сваім, і вядомы стаў хвараону род Язэпавы.
и внегда второе придоша, познанъ ест Іосифъ от братии своей • И явенъ бысть фараонови родъ Іосифовъ •
Язэп паслаўшы паклікаў бацьку свайго Якуба і ўсю радзіну сваю, семдзясят пяць ду́шаў.
Послав же Іосифъ привезе отца своего Іакова, и вес родъ свой душъ седмъдесятъ и пять •
І Якуб перабраўся ў Ягіпет і памёр сам і ба́цькі нашыя;
Сниде же Іаковъ во Египетъ, и скончася самъ и отци наши
і перанесены былі ў Сіхем і пакладзены ў магілу, якую купіў Абрагам за цану серабра ў сыноў Ямо́ра Сіхемавага.
и пренесени беша в Сихем, и положени быша во гробе, еже купилъ Авраамъ ценою сребра от сыновъ Еморовых, сына Сихемова •
А як набліжаўся час (збыцца) абяцаньню, якім кляўся Бог Абрагаму, народ разрастаўся і множыўся ў Ягіпце
И якоже приближашеся время обетования, иже клятся Богъ Аврааму • Возрастоша людие во Египте,
пакуль ня прыйшоў другі валадар, які ня ведаў Язэпа;
дондеже наста царь инъ, онже не знааше Іосифа,
ён настроіўшыся супраць народу нашага, хітруючы ўціскаў ба́цькаў нашых прымушаючы выкідаць дзяцей іхных, каб ня выжывалі.
сей злеумыслывъ о роде нашемъ, озлоби отцевъ наших, уморяя младенца их, и не живяй •
У гэты час быў народжаны Масей і быў (ён) заўгодны Богу; (і) быў ён тры месяцы ўзгадаваны ў доме бацькі свайго.
В томъ времени родился Моисей, и бе люб Богови, онъже воспитанъ бысть месеци три в дому отца своего,
А як выкінулі яго, узяла́ яго дачка хвараона ды ўзгадавала яго сабе як сына.
положена же его в реце взяла дщера фараонова, и воскорми его собе в сына место •
І быў навучаны Масей усёй мудрасьці ягіпецкай. І быў моцны ў словах і дзеях.
И навченъ бысть Моисій всей премудрости Египетъстей, бе же силенъ во словехъ и делехъ •
А як споўнілася яму сорак гадоў, прыйшло яму на сэрца адведаць братоў сваіх, сыноў Ізраэлявых.
И якоже наполнишеся ему летъ четыредесятъ возыде на серце его посетити братию свою сыны Ізраилевы,
І ўбачыўшы як аднаго крыўдзілі заступіўся (за яго) ды ўчыніў помсту за пакрыўджанага, забіўшы ягіпцяніна.
и виде некоего обидима, пособствова и вчини отмщение обидимому убив Египтянина •
Ён думаў, зразумеюць яго браты, што Бог ягонаю рукою дае ім збавеньне: але яны ня зразумелі.
Мнел же се разути братіи своей яко рукою его Богъ дасть имъ избавление • Они же не разумеша •
На другі ж дзень (ён) зьявіўся ім, калі яны сварыліся і нахіляў іх да згоды, кажучы: мужчыны, вы браты! Навошта крыўдзіце адзін аднаго?
Назаутрей же явися имъ тяжущимся, и приводяте их во смирение глаголя: мужи братия есте вы, почто обидите себе?
Але той, што крыўдзіў бліжняга, адпіхнуў яго, сказаўшы: хто цябе паставіў начальнікам і судзьдзёю над намі?
Обидяй же ближнего своего, отогналъ и рекій: кто тебе поставил княземъ или судиею над нами?
Ці ты хочаш забіць мяне, як учора забіў ягіпцяніна?
Еда убити мя хощеши якоже убилъ еси вчера Египтянина?
Ад гэтых словаў уцёк Масей і зрабіўся прыхаднем у зямлі Мадыяма, дзе нарадзіў двух сыноў.
Бежа же Моисей для слова того, и бысть пришелець въ земли Мадиамъстей, идеже роди сына два,
А як міну́ла сорак гадоў, быў яўлены яму ў пустэльні (пад) гарою Сінай Ангел Госпада ў по́лымі агня цярнёвага куста.
минувшим же летом четыредесятъ, явися ему во пустыни горы Синайския ангелъ Господень, во пламени огнене в купине •
Масей жа ўбачыўшы зьдзівіўся з уявы; калі ж ён падыходзіў разгледзіць, быў да яго Голас Госпада:
Моисей же видевъ дивляшеся видению, приступающу же ему разумети • Бысть гласъ Господень к нему:
Я Бог ба́цькаў тваіх, Бог Абрагама, і Бог Ісака, і Бог Якуба. І, задрыжэўшы, Масей ня адважваўся ўглядацца.
Азъ Бог отець твоих, Богъ Авраамовъ, и Богъ Ісааковъ, и Богъ Іаковль • Трепетен же бывъ Моисей, не смеаше смотрети •
Госпад жа сказаў яму: скінь абутак з ног тваіх, бо мейсца на якім ты стаіш, ёсьць зямля сьвятая.
Рече ж ему Бог: изуй обувь с ног твоих, место бо на немже стоиши земля свята ест •
Паглядзеўшы, Я ўбачыў уціск народу Майго ў Ягіпту ды пачуў стагнаньне іхняе, і зыйшоў вызваліць іх. Дык цяпер ідзі, Я пашлю цябе ў Ягіпет.
Видя видех озлобление людей Моихъ иже во Египте, и стогнание их услышах, и снидохъ высвободити их, и ныне гряди пошлю тя во Египетъ •
Гэтага Масея, якога (яны) адцураліся, сказаўшы: «хто цябе паставіў начальнікам і судзьдзёю?», гэтага Бог начальнікам і збавіцелям паслаў руко́ю Ангела, які зьявіўся яму ў цярнёвым кусьце.
Сего Моисея егоже отогнаша глаголюще: кто тя поставил князя и судьею, того Богъ князя и избавителя посла • Рукою Анъгела, явльшегося ему въ купине •
Ён вывеў іх, зрабіўшы цуды і знакі ў зямлі Ягіпту і ў Чырвоным моры і ў пустэльні (за) сорак гадоў.
Сей изведе ихъ чиняй знамения и чудеса во земли Египетстей, и въ Чермнемъ мори, и въ пустыни летъ четыредесятъ •
Гэта той Масей, які сказаў сыном Ізраэля: Прарока вам паставіць Госпад Бог ваш з братоў вашых як мяне, Яго будзеце слухаць.
Сей ест Моисей рекій сыномъ Ізраилевымъ: Пророка воздвигнет вамъ Господь Богъ вашъ от братия вашея яко мене, того послушайте •
Гэты, які быў у лучнасьці з Ангелам у пустэльні, які гаварыў зь ім на гары Сінай і ба́цькам нашым, які прыняў словы жывыя, (каб) перадаць (іх) нам.
Сей бывый во собраніи въ пустыни к нему же Ангел глаголаше на горе Синай, и со отци нашими, онже приня слово живота дати нам,
Яму ня захацелі быць паслухмянымі ба́цькі нашыя, але адхілілі (яго) ды былі павернуты сэрцамі сваімі да Ягіпту,
егоже не хотеша послухати отци наши, но отринуша, и обратиша серца своя во Египетъ,
сказаўшы Агарону: зрабі нам багоў, якія будуць ісьці наперадзе нас, бо (з) Масеям, тым, які вывеў нас зь зямлі Ягіпту, ня ведаем, што сталася зь ім.
рекше Аарону: сотвори намъ богы иже преды идуть насъ • Моисею убо сему онъже вывелъ насъ и земли Египетския не вемы что ему бысть •
І ў тыя дні вырабілі бычка, ды прынесьлі ахвяру ідалу і радаваліся з учынкаў рук сваіх.
И телець слиша во дни оны, и вознесоша жертву идолу, и веселяхуся въ делехъ руку своих •
І адвярнуўся ад (іх) Бог і пакінуў іх служыць войску нябеснаму, як напісана ў кнізе Прарокаў: дом Ізраэля, ці прыносілі (вы) Мне ахвярныя жывёлы і ахвяры сорак гадоў у пустэльні?
Отвратися же от них Богъ, и предалъ их служити воемъ небеснымъ • Якоже пишеть во книзе пророкъ: еда заколения и жертвы принесосте Ми летъ четыредесятъ во пустыни доме Ізраилевъ?
Але (вы) паднялі скінію Малохаву і зорку бога вашага Рамхвана, абразы, якія (вы) зрабілі, каб пакланяцца ім: дык (Я) перасялю вас аж за Бабілён.
И восприасте храмъ Молоховъ, и звезду бога вашего Ремфана, и образы, яже сотвористе покланятися имъ, и преселю васъ далей Вавилона •
Скінія сьведчаньня была́ ў (асяро́дку) ба́цькаў нашых у пустэльні, як загадаў зрабіць яе Масею Той, Хто гаварыў (да яго), па ўзору які (ён) бачыў.
Сень сведения бяше отцемъ нашим во пустыни, якоже повеле глаголя Моисеови, сотворити ю по образу еже виде •
І яе прыняўшы пераемна дане́сьлі ба́цькі нашыя разам зь Ісусам (Навінам) у зямлю народаў, якіх прагнаў Бог ад аблічча ба́цькаў нашых аж да дзён Давіда,
Еяже приемше отци наши со Ісусомъ Наввином, внесоша во одержание языков, ихъже изъгна Бог от лица отцевъ нашихъ, до дней Давыда
які знайшоў Багадаць перад Богам і маліў, каб знайсьці жыльлё Богу Якубаваму.
онже обрете ласку пред Богом, и проси дабы знашелъ селение Богу Іаковлю •
Салямон жа пабудаваў Яму Дом.
Саломон же созда Ему храмъ •
Але Найвышэйшы ня ў рукатворных Сьвятынях жыве, як кажа прарок.
Но Вышній не в рукотворенных домехъ живеть • Якоже пророкъ глаголеть:
Госпад кажа: Неба — Пасад Мой, зямля — падножжа Ног Маіх. Які дом пабудуеце Мне? ці якое мейсца (для) супачынку Майго?
Небо Мне престолъ естъ, земля же подножие ногама Моима • Кый храмъ созіжете Ми глаголеть Господь, или кое место отпочинению Моему?
Ці (ж) ня Рука Мая стварыла гэта ўсё?
Не рука ли Моя сотворила сия вся?
Упартыя ды з няабрэзаным сэрцам і вушыма! Вы заўсёды працівіцеся Духу Сьвятому, як ба́цькі вашыя, так і вы.
Твердое шие, и необрезани серци и ушесы • Вы есте всегда Духу Святому противилися, яко отци ваши, також и вы •
Каго з прарокаў ня гна́лі ба́цькі вашыя? Ды пазабівалі прадвесьнікаў прыходу Справядлівага, здраднікамі і забойцамі Якога вы цяпер сталіся.
Кого от пророкъ не изъгнаша отци ваши? И убиша превозвестивших пришестьвие Праведнаго, Емуже вы ныне предатели бысте и убійце •
(Вы), якія прынялі Закон па загаду Ангелаў ды ня захава́лі яго.
Иже приясте законъ повелениемъ Ангелскимъ, и не соблюдосте •
Слухаючы ж гэтае (яны) лопаліся ад злосьці ў сэрцах сваіх ды скрыгаталі зубамі на яго.
Слышавши же сия распыхахуся сердци своими, и скрежетаху зубы нань •
(Ён) жа, будучы поўны Духа Сьвятога, уце́міўшы по́зірк на Неба, угледзіў Славу Бога і Ісуса, стоючы праваруч Бога
Стефан же сый исполнен Духа Свята, возрев на небо, виде славу Божию, и Ісуса стояща одесную Бога,
і сказаў: вось, бачу Нябёсы расчыненыя і Сына Чалавечага, стоючы праваруч Бога.
и рече: се вижу небеса отверста, и Сына Человеча стояща одесную Бога •
І загаласіўшы моцным голасам (яны) пазатыкалі вушы свае і аднадушна кінуліся на яго,
Возопивше же гласомъ велиемъ затыкаху уши свое, и нападоша единомыслено нань •
і выгнаўшы за места каменавалі (яго). А сьведкі пакла́лі вопраткі свае ля ног юнака на імя Саўла
И выведши и вне града, камениемъ побиваху • И сведетели снемши и с себе ризы своя, положиша при ногу юноша нарицаемаго Савла •
і бíлі камнямі Сьцяпана, які маліўся і гаварыў: Госпадзе Ісусе, прымі дух мой!
И камениемъ убиваху Стефана, молящася и глаголюща: Господи Ісусе пріими духъ мой,
І, укленчыўшы, загаласіў моцным голасам: Госпадзе, ня палічы ім грэху гэтага! І сказаўшы гэта памёр.
и приклонивъ колени възопи гласомъ великимъ: Господи не постави имъ греха сего, и сия рекъ успе •
