Дзеі 7 разьдзел
Дзеі Сьвятых Апосталаў
Пераклад Чарняўскага 2017 → Біблія Скарыны (Апосталъ)
Тады першасвятар сказаў яму: «Ці гэта праўда?»
Тогда глагола архиерей ко Стефану: аще убо сия тако суть?
Ён жа гаворыць: «Мужы браты і бацькі, паслухайце! Бог славы аб’явіўся бацьку нашаму Абрагаму, калі ён яшчэ быў у Месапатаміі, перад тым як абжыўся ў Харане.
Онъ же рече: мужие братия и отци послушаіте, Богъ славы явися отцу нашему Аврааму егда бяше во Междуречии, прежде нижли живяше въ Харане •
І сказаў яму: “Выйдзі з зямлі сваёй і ад радні сваёй і ідзі ў зямлю, якую Я табе пакажу”.
И рече к нему: изыйди от земля твоея, и от рода твоего, и пойди в землю юже покажу тобе •
Тады, выйшаўшы з зямлі Халдэйскай, абжыўся ён у Харане. І адтуль, па смерці яго бацькі, перасяліў яго Бог у зямлю гэтую, у якой вы цяпер пражываеце,
Тогда изыде от земля Халдейския, и вселися въ Харанъ • И оттуду по смерти отца его пресели и в землю сию, на ней же вы ныне живете •
і не даў яму ва ўласнасць ані пядзі зямлі, але абяцаў даць яе ва ўласнасць яму і нашчадкам яго па ім, хоць не меў тады яшчэ сына.
И не далъ ему наследия в ней ни стопы нозе • Но обеща ему дать ея, и семени его по немъ, не сущу же в него чаду •
І сказаў Бог, што будуць нашчадкі яго перасяленцамі ў чужой зямлі, і аддадуць іх у нявольніцтва, і будуць яны прыгнечаныя на працягу чатырохсот гадоў.
Глагола к нему сице Богъ, яко будеть семя его пришелци въ земли чуждей, и поработають ими, и озлобять е летъ четыреста,
“І народ, у якога будуць яны нявольнікамі, Я Сам асуджу, — сказаў Бог, — і пасля таго выйдуць яны і будуць служыць Мне на гэтым месцы”.
и народу емуже поработають сужу азъ, рече Богъ • А потомъ изыдуть, и послужать ми на месте семъ •
І даў яму запавет абразання; і так нарадзіў Ізаака, і абрэзаў яго на восьмы дзень, а Ізаак — Якуба, а Якуб — дванаццаць патрыярхаў.
И далъ ему завет обрезание • И той сплодил Ісаака, и обрезалъ его в день осмый • Ісаакъ Іакова • Іаковъ дванадесеть патриарховъ •
І патрыярхі праз зайздрасць прадалі Язэпа ў Егіпет; і Бог быў з ім,
И патриарси возненавидевши Іосифа, продаша его во Египет, и бе Богъ с нимъ,
і вызваліў яго ад усякіх бед, і даў яму ласку і мудрасць перад абліччам фараона, цара Егіпта, і ён прызначыў яго ўладаром над Егіптам ды над усім сваім домам.
и высвободилъ и от всех скорбій его, и далъ ему ласку, и мудрость пред фараономъ царемъ Египетскимъ • И поставилъ его старейшимъ надъ Египтомъ, и надо всим домомъ своимъ •
І ўвесь Егіпет і Ханаан наведаў голад, і вялікае гора, і бацькі нашы не мелі што есці.
Приде же гладъ на всю землю Египетскую, и Ханаоню, и скорбь велия, и не обретаху пище отци наши
Калі Якуб дачуўся, што ў Егіпце ёсць збожжа, паслаў бацькоў нашых першы раз,
слышавше Іаковъ сущую пшеницу во Египте послал отцевъ наших первее,
а за другім разам Язэп быў пазнаны сваімі братамі, фараону ж стаў вядомы род Язэпа.
и внегда второе придоша, познанъ ест Іосифъ от братии своей • И явенъ бысть фараонови родъ Іосифовъ •
І, паслаўшы, Язэп паклікаў Якуба, бацьку свайго, ды ўсю радню сваю ў ліку сямідзесяці пяці душ,
Послав же Іосифъ привезе отца своего Іакова, и вес родъ свой душъ седмъдесятъ и пять •
і Якуб прыйшоў у Егіпет. І памёр ён сам, і бацькі нашы,
Сниде же Іаковъ во Египетъ, и скончася самъ и отци наши
і перанеслі іх у Сіхэм ды паклалі ў магіле, якую Абрагам купіў за срэбра ад сыноў Гемора ў Сіхэме.
и пренесени беша в Сихем, и положени быша во гробе, еже купилъ Авраамъ ценою сребра от сыновъ Еморовых, сына Сихемова •
А, як набліжаўся час здзяйснення абяцання, якое Бог даў Абрагаму, народ разрастаўся і размнажаўся ў Егіпце,
И якоже приближашеся время обетования, иже клятся Богъ Аврааму • Возрастоша людие во Египте,
пакуль не запанаваў над Егіптам новы цар, які не ведаў Язэпа.
дондеже наста царь инъ, онже не знааше Іосифа,
Ён подступам пачаў прыгнятаць народ наш і прымушаў бацькоў нашых выкідваць немаўлят сваіх, каб не заставаліся жывымі.
сей злеумыслывъ о роде нашемъ, озлоби отцевъ наших, уморяя младенца их, и не живяй •
У той час нарадзіўся Майсей, і быў ён мілы Богу; і тры месяцы кармілі яго ў доме бацькі ягонага.
В томъ времени родился Моисей, и бе люб Богови, онъже воспитанъ бысть месеци три в дому отца своего,
А калі ён быў выкінуты, узяла яго дачка фараона і ўзгадавала яго як свайго сына.
положена же его в реце взяла дщера фараонова, и воскорми его собе в сына место •
І быў Майсей навучаны ўсёй мудрасці егіпецкай, ды быў магутны ў словах і ўчынках сваіх.
И навченъ бысть Моисій всей премудрости Египетъстей, бе же силенъ во словехъ и делехъ •
А калі споўнілася яму сорак гадоў, апанавала яго сэрца задума адведаць братоў сваіх, сыноў Ізраэля.
И якоже наполнишеся ему летъ четыредесятъ возыде на серце его посетити братию свою сыны Ізраилевы,
І, калі ўбачыў ён аднаго земляка, што цярпеў несправядлівасць, то абараніў і памсціўся за крыўджанага, забіўшы егіпцяніна.
и виде некоего обидима, пособствова и вчини отмщение обидимому убив Египтянина •
Ён думаў, што браты зразумеюць, што Бог яго рукой дае ім ратунак, але яны не зразумелі.
Мнел же се разути братіи своей яко рукою его Богъ дасть имъ избавление • Они же не разумеша •
Калі на другі дзень з’явіўся ён між імі, а яны біліся між сабой, дык стараўся іх пагадзіць, кажучы: “Людзі, вы ж браты; чаму крыўдзіце адзін аднаго?”
Назаутрей же явися имъ тяжущимся, и приводяте их во смирение глаголя: мужи братия есте вы, почто обидите себе?
Але той, што чыніў несправядлівасць блізкаму, адпіхнуў яго, кажучы: “Хто паставіў цябе начальнікам і суддзёю над намі?
Обидяй же ближнего своего, отогналъ и рекій: кто тебе поставил княземъ или судиею над нами?
Хіба і мяне хочаш забіць, як учора забіў егіпцяніна?”
Еда убити мя хощеши якоже убилъ еси вчера Египтянина?
З-за гэтых слоў Майсей уцёк і зрабіўся чужынцам у зямлі Мадыян, дзе нарадзіў ён двух сыноў.
Бежа же Моисей для слова того, и бысть пришелець въ земли Мадиамъстей, идеже роди сына два,
Калі ж мінула сорак гадоў, з’явіўся яму ў пустыні пад гарою Сінай анёл Госпадаў у полымі агню ў кусце.
минувшим же летом четыредесятъ, явися ему во пустыни горы Синайския ангелъ Господень, во пламени огнене в купине •
Майсей жа, бачачы, дзівіўся з убачанага; а калі падышоў да яго, каб прыгледзецца, пачуў голас Госпада:
Моисей же видевъ дивляшеся видению, приступающу же ему разумети • Бысть гласъ Господень к нему:
“Я — Бог бацькоў тваіх, Бог Абрагама, і Бог Ізаака, і Бог Якуба”. Затрымцеўшы, Майсей не адважыўся глядзець.
Азъ Бог отець твоих, Богъ Авраамовъ, и Богъ Ісааковъ, и Богъ Іаковль • Трепетен же бывъ Моисей, не смеаше смотрети •
І сказаў яму Госпад: “Здымі абутак з ног тваіх, бо месца, на якім стаіш, ёсць зямля святая.
Рече ж ему Бог: изуй обувь с ног твоих, место бо на немже стоиши земля свята ест •
Пазіраючы, убачыў Я прыгнёт народа Майго ў Егіпце, ды пачуў стогны яго, дык сышоў, каб вызваліць яго; і цяпер ідзі, Я пасылаю цябе ў Егіпет”.
Видя видех озлобление людей Моихъ иже во Египте, и стогнание их услышах, и снидохъ высвободити их, и ныне гряди пошлю тя во Египетъ •
Таго, вось, Майсея, якога яны зракліся, кажучы: “Хто паставіў цябе начальнікам і суддзёй?”, яго, вось, Бог паслаў як правадыра і збаўцу рукою анёла, што з’явіўся яму ў кусце.
Сего Моисея егоже отогнаша глаголюще: кто тя поставил князя и судьею, того Богъ князя и избавителя посла • Рукою Анъгела, явльшегося ему въ купине •
Ён вывеў іх, чынячы цуды і знакі ў зямлі Егіпецкай і на Чырвоным моры ды ў пустыні на працягу сарака гадоў.
Сей изведе ихъ чиняй знамения и чудеса во земли Египетстей, и въ Чермнемъ мори, и въ пустыни летъ четыредесятъ •
Гэта той Майсей, які сказаў сынам Ізраэля: “Прарока такога, як я, паставіць вам Госпад, Бог ваш, з братоў вашых. Яго слухайце”.
Сей ест Моисей рекій сыномъ Ізраилевымъ: Пророка воздвигнет вамъ Господь Богъ вашъ от братия вашея яко мене, того послушайте •
Ён той, што быў пры агульным сходзе ў пустыні з анёлам, які прамаўляў да яго на гары Сінай, і з бацькамі нашымі, які атрымаў словы жыцця, каб пераказаць іх нам.
Сей бывый во собраніи въ пустыни к нему же Ангел глаголаше на горе Синай, и со отци нашими, онже приня слово живота дати нам,
Але не хацелі яго слухацца бацькі нашы, ды адпіхнулі яго і звярнуліся ў сэрцах сваіх да Егіпта,
егоже не хотеша послухати отци наши, но отринуша, и обратиша серца своя во Египетъ,
кажучы Аарону: “Зрабі нам багоў, якія будуць ісці перад намі; бо не ведаем, што сталася з тым Майсеем, які вывеў нас з зямлі Егіпецкай”.
рекше Аарону: сотвори намъ богы иже преды идуть насъ • Моисею убо сему онъже вывелъ насъ и земли Египетския не вемы что ему бысть •
І зрабілі сабе цяля ў тыя дні, ды склалі ахвяру ідалу, ды цешыліся з тварэння рук сваіх.
И телець слиша во дни оны, и вознесоша жертву идолу, и веселяхуся въ делехъ руку своих •
Дык Бог адвярнуўся ад іх і дазволіў, каб служылі войску нябеснаму, як напісана ў кнізе прарокаў: “Дом Ізраэля! Хіба прыносілі вы Мне ахвяры і цэласпаленні на працягу сарака гадоў у пустыні?
Отвратися же от них Богъ, и предалъ их служити воемъ небеснымъ • Якоже пишеть во книзе пророкъ: еда заколения и жертвы принесосте Ми летъ четыредесятъ во пустыни доме Ізраилевъ?
І паднялі вы палатку Малоха ды зорку бога вашага Рэмфана, фігуры, якія зрабілі, каб ім пакланяцца. Таму перасялю вас за Бабілон”.
И восприасте храмъ Молоховъ, и звезду бога вашего Ремфана, и образы, яже сотвористе покланятися имъ, и преселю васъ далей Вавилона •
Нашы бацькі мелі ў пустыні палатку сведчання; як загадаў Той, Хто гаварыў з Майсеем, каб ён зрабіў яе на ўзор, які бачыў.
Сень сведения бяше отцемъ нашим во пустыни, якоже повеле глаголя Моисеови, сотворити ю по образу еже виде •
Яе ўзяўшы, нашы бацькі разам з Ешуа ўнеслі ў зямлю паганаў, якіх Бог выгнаў перад абліччам бацькоў нашых аж да дзён Давіда,
Еяже приемше отци наши со Ісусомъ Наввином, внесоша во одержание языков, ихъже изъгна Бог от лица отцевъ нашихъ, до дней Давыда
які знайшоў ласку ў Бога і прасіў, каб знайсці жытло для Бога Якуба.
онже обрете ласку пред Богом, и проси дабы знашелъ селение Богу Іаковлю •
А Саламон пабудаваў Яму дом.
Саломон же созда Ему храмъ •
Але Узвышні не жыве ў пабудовах рук людскіх, як кажа прарок:
Но Вышній не в рукотворенных домехъ живеть • Якоже пророкъ глаголеть:
“Неба — пасад Мой, а зямля — падножжа ног Маіх. Які ж дом пабудуеце Мне, — кажа Госпад, — або якое месца для супачынку Майго?
Небо Мне престолъ естъ, земля же подножие ногама Моима • Кый храмъ созіжете Ми глаголеть Господь, или кое место отпочинению Моему?
Ці ж не рука Мая ўчыніла ўсё гэта?”
Не рука ли Моя сотворила сия вся?
Людзі з цвёрдым каркам, неабрэзанымі сэрцамі і вушамі! Вы заўсёды супрацівіцеся Духу Святому, як бацькі вашы, так і вы!
Твердое шие, и необрезани серци и ушесы • Вы есте всегда Духу Святому противилися, яко отци ваши, також и вы •
Якога з прарокаў не пераследавалі бацькі вашы? Пазабівалі вы і тых, якія прадказвалі прыход Справядлівага, Якому вы сталі цяпер здраднікамі і забойцамі.
Кого от пророкъ не изъгнаша отци ваши? И убиша превозвестивших пришестьвие Праведнаго, Емуже вы ныне предатели бысте и убійце •
Вы, што атрымалі закон праз пасярэдніцтва анёлаў, але не збераглі яго».
Иже приясте законъ повелениемъ Ангелскимъ, и не соблюдосте •
Калі яны пачулі гэта, у сэрцах сваіх закіпелі гневам і скрыгаталі зубамі на яго.
Слышавши же сия распыхахуся сердци своими, и скрежетаху зубы нань •
А ён, напоўнены Духам Святым, глянуўшы ў неба, убачыў славу Божую і Ісуса, што стаяў праваруч Айца,
Стефан же сый исполнен Духа Свята, возрев на небо, виде славу Божию, и Ісуса стояща одесную Бога,
і гаворыць: «Вось, бачу неба адкрытае і Сына Чалавечага, Які стаіць праваруч Бога».
и рече: се вижу небеса отверста, и Сына Человеча стояща одесную Бога •
Яны ж паднялі вялікі лямант, і затыкалі вушы сабе, і кінуліся на яго аднадушна,
Возопивше же гласомъ велиемъ затыкаху уши свое, и нападоша единомыслено нань •
і, выцягнуўшы яго за горад, укаменавалі. І сведкі паклалі сваё адзенне ля ног юнака, якога звалі Саўлам.
И выведши и вне града, камениемъ побиваху • И сведетели снемши и с себе ризы своя, положиша при ногу юноша нарицаемаго Савла •
І каменавалі Сцяпана, які гучна маліўся і казаў: «Госпадзе Ісусе, прымі духа майго!»
И камениемъ убиваху Стефана, молящася и глаголюща: Господи Ісусе пріими духъ мой,
А калі ўпаў на калені, закрычаў моцным голасам: «Госпадзе, не палічы ім граху гэтага». І, сказаўшы гэта, сканаў.
и приклонивъ колени възопи гласомъ великимъ: Господи не постави имъ греха сего, и сия рекъ успе •
