Дзеі 17 разьдзел

 

 

Прайшоўшы праз Амфіпаль і Апалонію, яны прыйшлі ў Тэсалоніку, дзе была юдэйская сінагога.

 

A kali jany prajšli Amfipał i Apałoniju, pryjšli ŭ Tessałoniku, dzie była žydoŭskaja bažnica.

Павел сваім звычаем увайшоў да іх і тры шабаты дыскутаваў з імі на падставе Пісання,

 

I pawodle zwyčaju Pawał uwajšoŭ da ich i praz try suboty hawaryŭ im z Pisańniaŭ,

адкрываючы і даказваючы ім, што Хрыстус павінен быў цярпець і ўваскрэснуць і што: «Гэты Езус, якога вам прапаведую, — гэта Хрыстус».

 

adkrywajučy i wywodziačy, što treby było, kab Chrystus ciarpieŭ i ŭstaŭ z umierłych, i što hety Jezus jość Chrystusam, katoraha ja wam abwiaščaju.

Некаторыя з іх паверылі і далучыліся да Паўла і Сілы — вялікае мноства пабожных грэкаў і нямала знатных жанчын.

 

I niekatoryja z ich uwieryli i dałučylisia da Paŭła i Syli; i z nabožnych, i z pahanaŭ wialikaje mnostwa, i niamała znatnych žančyn.

Тады юдэі, ахопленыя зайздрасцю, узялі з рынку нейкіх нягодных людзей, сабралі натоўп і пачалі бунтаваць горад. Падышоўшы да дома Ясона, яны шукалі іх, каб вывесці да народу.

 

Ale žydy, zajzrujučy, i nabraŭšy z černi niekatrych błahich ludziej, i zrabiŭšy hramadu, uzburyli horad; i napaŭšy na dom Jazona, šukali ich, kab wywieści da narodu.

Калі ж не знайшлі, пацягнулі Ясона і некаторых братоў да гарадскіх уладаў з крыкам: «Тыя, што бунтуюць увесь свет, прыйшлі і сюды,

 

I nie znajšoŭšy ich, ciahnuli Jazona i niekatorych bratoŭ da načalnikaŭ horadu, kryčučy: Što tyja, katoryja ŭzburwajuć horad, i siudy pryjšli,

а Ясон прыняў іх. Усе яны паступаюць насуперак загадаў цэзара, кажучы, што ёсць іншы кароль — Езус».

 

ich pryniaŭ Jazon, a jany ŭsie pastupajuć prociŭ ustawaŭ cezara, što jość inšy karol, Jezus.

Устрывожыўся народ і гарадскія ўлады, якія слухалі гэта.

 

I ŭzburyli narod i načalnikaŭ horadu, katoryja hetaje słuchali.

Але, атрымаўшы даволі шмат ад Ясона і іншых, адпусцілі іх.

 

I ŭziaŭšy paruku ad Jazona i ad inšych, puścili ich.

Тады браты адразу ж уначы адправілі Паўла і Сілу ў Бэрэю. Прыбыўшы туды, яны пайшлі ў юдэйскую сінагогу.

 

A braty zaraz-ža ŭnačy wyprawili Paŭła i Syłu ŭ Bereju. Jany, pryjšoŭšy, uwajšli ŭ žydoŭskuju bažnicu.

Тутэйшыя былі больш прыхільныя, чым у Тэсалоніках, яны прынялі слова з усёй ахвотай і кожны дзень даследавалі Пісанне, ці так яно ёсць.

 

Hetyja-ž byli šlachietniejšyja za tych, što jość u Tessałonicy, jany prniali słowa z usiej achwotaj, štodnia raźbirajučy Pisańni, ci heta tak majecca.

Многія з іх паверылі — і з грэцкіх знатных жанчын, і з мужчын нямала.

 

I mnoha-ž z ich uwieryła, i žančyn pawažanych i niamała mužoŭ.

Калі ж даведаліся тэсаланікійскія юдэі, што і ў Бэрэі Павел прапаведуе Божае слова, прыйшлі таксама туды ды падбухторвалі і бунтавалі натоўп.

 

Kali-ž dawiedalisia žydy ŭ Tessałonicy, što i ŭ Berei Pawał abwiaščaje słowa Božaje, pryjšli i tudy, uzwarušwajučy i padburwajučy mnostwa.

Тады браты адразу ж адправілі Паўла, каб ён пайшоў да самага мора, а Сіла і Цімафей засталіся.

 

I tady zaraz-ža braty wyprawili Paŭła, kab išoŭ až da mora, a Syła i Cimafiej astalisia tam.

Тыя, хто спадарожнічаў Паўлу, правялі яго аж да Атэн. Атрымаўшы наказ для Сілы і Цімафея, каб як мага хутчэй прыйшлі да яго, вярнуліся.

 

A tyja, što prawodzili Paŭła, zawiali jaho až u Ateny, i atrymaŭšy ad jaho zahad da Syli i Cimafieja, kab čym-chutčej pryjšli da jaho, wyrušyli.

Калі Павел чакаў іх у Атэнах, яго дух абураўся на від горада, перапоўненага ідаламі.

 

Kali-ž Pawał čakaŭ na ich u Atenach, buryŭsia ŭ im duch jahony, bačučy horad addadzieny bałwachwalstwu.

Ён размаўляў у сінагозе з юдэямі і з тымі, хто баіцца Бога, і штодня з сустрэчнымі на рынку.

 

Dyk hawaryŭ u bažnicy z žydami i z nabožnymi, i na rynku praz usie dni da tych, što tam byli.

Спрачаліся з ім некаторыя філосафы з эпікурэйцаў і стоікаў. Адны казалі: «Што хоча сказаць гэты пустаслоў?» Іншыя: «Здаецца, ён прапаведуе чужых багоў», — таму што ён прапаведаваў ім Езуса і ўваскрасенне.

 

Niekatoryja-ž epikurejcy i stoiki fiłozafy sporyli z im. I niekatoryja kazali: što choča skazać hety hawarun? A druhija: Zdajecca, jon jość wiaščunom nowych bahoŭ; bo jon abwiaščaŭ im Jezusa i ŭskrašieńnie.

Яны ўзялі яго і прывялі на Арэапаг, кажучы: «Ці можам даведацца, што гэта за новае вучэнне, якое ты абвяшчаеш?

 

I ŭziaŭšy jaho, zawiali ŭ Areopah, kažučy: Ci možam wiedać, jakaja jość heta nowaja nawuka, jakuju ty kažaš?

Бо нешта дзіўнае ўкладаеш нам у вушы. Мы хочам ведаць, што гэта азначае?»

 

Bo niešta nowaje ty prynosiš dla našych wušej, dyk chočam wiedać, što heta maje być.

А ўсе атэнцы ды іншаземцы, якія жылі там, нічым так ахвотна не займаліся, як расказваннем або слуханнем чагосьці новага.

 

(A ŭsie atency i pryšłyja hości ničym inšym nie zajmalisia, jak tolki kab abo pahawaryć abo pasłuchać niešta nowaje).

Павел стаў пасярод Арэапагу і сказаў: «Атэнцы, я бачу, што ва ўсім вы вельмі рэлігійныя.

 

Pawał-ža, staŭšy pasiarod Areopahu, skazaŭ: Mužy atenskija, z usiaho ja baču, što wy jak-by nadta nabožnyja.

Бо, калі я праходзіў і аглядаў вашыя святыні, я знайшоў таксама алтар, на якім было напісана: “Невядомаму Богу”. Таго, каму вы, не ведаючы, пакланяецеся, я абвяшчаю вам.

 

Bo prachodziačy i ŭhladajučysia na wašy świataści, ja znajšoŭ i aŭtar, na katorym było napisana: Niawiedamamu Bohu. Dyk toje, čamu wy nia wiedajučy pakłaniajeciesia, ja wam abwiaščaju.

Бог, які стварыў свет і ўсё, што ў ім, будучы Панам неба і зямлі, жыве не ў святынях, збудаваных рукамі,

 

Boh, katory stwaryŭ świet i ŭsio, što ŭ im jość, jon, budučy Panam nieba i ziamli, žywie nie ŭ światyniach zbudawanych rukami,

і не з рук чалавечых прымае служэнне, быццам бы маючы ў нечым патрэбу. Ён сам дае ўсяму жыццё, дыханне і ўсё.

 

i nia bywaje słaŭleny rukami čaławiečymi, patrabujučy niečaha, bo sam daje ŭsim žyćcio, i dychańnie, i ŭsio.

Ён учыніў з аднаго ўвесь род чалавечы, каб рассяліўся ён па ўсёй зямлі. Прызначыў устаноўленыя часы і межы іх рассялення,

 

I ŭčyniŭ z adnaho ŭwieś rod čaławiečy, kab žyli pa ŭsim wobliku ziamli, abaznačajučy pastanoŭlenyja časy i hranicy ichnaha asielišča,

каб яны шукалі Бога. Можа намацаюць і знойдуць Яго, бо Ён недалёка ад кожнага з нас.

 

kab šukali Boha, moža časam dakranucca da jaho abo znojduć, choć jon niedaloka ad kožnaha z nas.

Бо ў Ім мы жывём, рухаемся і існуём, як некаторыя з вашых паэтаў сказалі: “І мы род Ягоны”.

 

Bo ŭ im my žywiom i ruchajemsia i isnujem, jak i niekatoryja z wašych paetaŭ skazali: "Bo my i rod jahony".

Дык калі мы належым да Божага роду, то не павінны думаць, што боства падобна да золата ці срэбра, ці каменя, да выявы мастацтва і чалавечай фантазіі.

 

Dyk kali my rod Božy, nie pawinny dumać, što Bostwa padobnaje da zołata, abo sierabra, abo kamieńnia, da reźby ramiasła i wydumki čaławiečaj.

Не зважаючы на часы няведання, Бог цяпер наказвае людзям, каб усе і паўсюль каяліся,

 

I nie zwažajučy na časy hetaha niawiedańnia, Boh ciapier abwiaščaje ludziam, kab usie ŭsiudy pakutywali,

бо Ён вызначыў дзень, калі будзе справядліва судзіць свет праз Чалавека, якога прызначыў, і даў доказ усім, уваскрасіўшы Яго».

 

tamu što pastanawiŭ dzień, u katory maje sudzić świet u sprawiadliwaści praz Muža, katoraha pastanawiŭ, padajučy wieru ŭsim, uskrasiŭšy jaho z umierłych.

Калі пачулі пра ўваскрасенне, адныя насміхаліся, а другія казалі: «Паслухаем цябе пра гэта іншым разам».

 

Kali- ž jany pačuli ab uskrasieńni ŭmierłych, to niekatoryja naśmiachalisia, a niekatoryja skazali: Ab hetym pasłuchajem ciabie druhim razam.

Так Павел выйшаў ад іх.

 

Tak Pawał wyjšaŭ spasiarod ich.

Але некаторыя людзі далучыліся да яго і паверылі. Сярод іх быў Дыянізій Арэапагіт, жанчына па імені Дамарыс ды іншыя разам з імі.

 

A niekatoryja mužy, prystaŭšy da jaho, uwieryli, pamiž imi i Dzianis Areopahit, i žančyna na imia Damara, i išyja z imi.