Мацьвея 26 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад П. Татарыновіча → Пераклад Васіля Цяпінскага
І сталася, калі скончыў Езус усе гэтыя мовы, казаў сваім вучням:
И было гды скончилъ Исусъ, слова тые рекъ ученикомъ Своимъ •
Вы ведаеце, што за два дні будзе Пасха і Сын чалавечы будзе выданы на ўкрыжаванне.
Ведаете ижъ по дву днехъ Пасха[1] будеть, и Сынъ Чоловечий выданъ будеть на розпятье • [2]
Тады сабраліся вышэйшыя сьвятары і старшыя народу на дварэ архісьвятара, якога звалі Кайфашам;
Тогды собралисе переднейшие оферовники и учоные и старшие людей, в дворъ переднейшого оферовника, называючого Каияфа •
і ўмовіліся схапіць Езуса хітрасьцю ды забіць.
И урадили, бы Исуса зрадою поимали и забили •
Але казалі: Толькі ня ў свята, каб часам ня было забурэння ў народзе.
Лечъ мовилі, але не в празьнікъ, бы розрух не былъ межі людьми •
Калі-ж Езус быў у Бэтаніі, ў доме Сымона запаветранага,
Исусу пакъ будучі в Вифании, в дому Симона трудоватого • [3]
прыступілася да яго жанчына з алябастраваю судзінкаю дарагога алейку й паліла яму на голаў, як быў за сталом.
Приступіла к Нему жона, скленицу масьті[4] маючі веліце дорогое, и взлівала на голову Его седячого •
Вучні-ж, бачачы гэта, сярдавалі, кажучы: Нашто гэтае марнатраўства?
А увидевши ученики Его, не за добро мели мовечі: чого деле згуба тая сталасе?
Бо можна было гэтае прадаць за добрую цану ды даць убогім.
Могъла бо тая масьть продана быти за много, и датьсе убогимъ •
А Езус ведаючы гэта, кажа ім: Нашто робіце прыкрасьць гэтай жанчыне? Яна-ж добры ўчынак для мяне зрабіла.
И зрозумевши Исусъ, рекъ имъ: што трудите жону,[5] дело бо доброе зделала ко Мъне •
Убогіх вы заўсёды маеце з сабою, адыж мяне маеце не заўсёды.
Всегды бо убогихъ маете з собою, а Мене не въсегды маете • [6]
Бо яна, выліўшы гэты алеек на маё цела, зрабіла гэта к’ маім паховінам.
Възливаючи бо тая масьть тую на тело Мое, на погребенье Ме учинила •
Сапраўды кажу вам: Дзе толькі будзе абвяшчацца гэтая эванэлія па ўсім сьвеце, казацімецца й тое, што яна зрабіла, на ўспамін аб ёй.
Правъдиве мовлю вамъ: где кольвекъ проповедано будеть Евангелие тое по всемъ свете, поведано будеть и што учинила тая на память ее •
Тады пайшоў адзін з дванаццацёх, які зваўся Юдаш Іскарыёт, да старшых сьвятороў
Тогды шодши одинъ зъ дванадцаті, называючій Юда Искариотъский, к переднейшимъ оферовникомъ,[7]
і сказаў ім: Што мне дасьце, а я вам яго выдам? Яны-ж вызначылі яму трыццаць сярэбранікаў.
Рекъ: што ми хочете дати, и я вам выдамъ Его; а они постановили ему тридцать серебрениковъ •
І ад тае пары шукаў нагоды, каб выдаць.
И оттуль искалъ подобного часу, бы Его выдалъ •
У першы дзень праснакоў прыступілі вучні да Езуса, кажучы: Дзе хочаш прыгатаваць табе Пасху спажываці?
В перъвыи пакъ день пресночный,[8] пріступили ученики Исусовы мовечи Ему: где хочешъ зготовимъ ти есьти Пасху?[9]
Езус-жа кажа: Ідзеце ў горад да аднаго чалавека й скажэце яму: «Вучыцель гавора: час мой блізкі, ў цябе зладжу Пасху з вучнямі маімі».
А Онъ рекъ, идите в городъ к некоторому и речите ему: Учитель мовіть, часъ Мой близко есьть, у тебе учиню Пасху з учениками Моими •
І вучні зрабілі так, як ім загадаў Езус і прыгатавалі Пасху.
И учинили ученики, якъ велелъ имъ Исусъ, и зготовили Пасху •
Калі-ж настаў вечар, ён сядзеў з дванаццацьма сваімі вучнямі.
А вечеру будучи, селъ з дванадцатьма учениками •
І калі яны елі, сказаў: Сапраўды кажу вам, адзін з вас мяне выдасьць.
И едучімъ имъ, рекъ: правдиве мовлю вамъ, ижъ одинъ з васъ выдаст Ме • [10]
Яны глыбока зажурыліся й пачаў кожны паасобку пытаць: Ці гэта я, Спадару?
И смутечісе вельмі, почалі мовіті Ему, поодному кождый с ніхъ: чили я естомъ Пане?
А ён адказвае, гаворачы: Хто мачае са мною руку ў міску, той мяне выдасьць.
А Онъ отповедаючи рекъ, омочиваючій со Мною в соленицы руку, тотъ Ме выдасьть • [11]
Сын-то чалавечы йдзе, як аб ім напісана, адыж гора таму чалявеку, праз якога Сын чалавечы будзе выданы, лепш было-б не радзіцца чалавеку тому.
Сынъ пакъ Чоловечій идеть якъ есьть написано о Немъ, лечъ беда чоловеку тому, через которого Сынъ Чоловечий выдасьтьсе, добро бы было ему, есьлі се бы не роділъ человекъ тотъ •
Адазваўся і Юда, яго здраднік, кажучы: Ніаўжэ гэта я, Раббі? Гавора яму: Ты сказаў.
И отповедаючи Юда выдаючій Его, рекъ: чили я естомъ учителю? мовилъ ему, тысь рекъ •
А калі яны вячэралі, узяў Езус хлеб і багаславіў, і паламаў, і даў вучням сваім, ды сказаў: Бярэце й спажывайце; гэта ёсьць цела маё.
А едучимъ имъ, взявъши Исусъ хлебъ, и блогословивши ламалъ и давалъ ученикомъ, и рекъ, возьмите ежте, то есьть тело Мое • [12]
І ўзяўшы кіліх, учыніў падзяку і даў ім, кажучы: Пеце з гэтага ўсе;
И възявши чашу, и хвалу вздавши, далъ имъ, мовечи: пийте з нее вси •
гэта бо ёсьць кроў мая новага закону, якая за многіх будзе праліта на адпушчэнне грахоў,
То бо есьть кровъ Моя Нового Завета,[13] которая за многихъ выливаеться, на отпущенье греховъ •
Кажу-ж вам: Ня піціму ад гэтай пары з гэтага вінаграднага плоду аж да таго дня, калі піціму з вамі новы ў валадарсьцьве Айца майго.
Мовлю пакъ вам, ижъ не маю пити оттуле з сего овощу дерева винного, до дня того, гды его пъю[14] з вами новыи в Королевстве Отца Моего •
І адправіўшы гімн, выйшлі на гару Аліўную.
И запевши вышли на гору Оливную • [15]
Тады сказаў ім Езус: Усе вы з мяне згоршыцеся ў гэтую ноч; Бо ёсьць напісана: «Удэру пастыра і рассыплюцца авечкі стада» (Зах. 13:7).
Тогды мовилъ имъ Исусъ, вси вы згоршітесе на Мне ночи тое, напісано бо есьть ударю пастыря, и разыдутьсе овцы стада • [16]
Але потым, як згробуўстану, пайду перад вамі ў Галілею.
Лечъ по вскресеньи Моем, упережу васъ до Галилеи • [17]
Пётр-жа, адазваўшыся, гавора яму: Хоць-бы ўсе з цябе згоршыліся, я ніколі ня згоршуся.
И отповедаючи Петръ рекъ Ему: есьли и вси згоршатьсе на Тобе, я николи не згоршусе •
Сказаў яму Езус: Сапраўды кажу табе, у гэту ноч, перш, чымся запяе певень, ты трэйчы ад мяне адрачэшся.
Рекъ ему Исусъ, правдиве мовлю тобе, ижъ сее ночи впередъ нижли петухъ не запоеть, три кроть запритсе Мене • [18]
Гавора, яму Пётр: Калі-б навет мне трэ’ было памерці з табою, я цябе не адракуся. Так і ўсе вучні казалі.
Мовилъ ему Петръ, есьли есьть и умерети с Тобою, не запрусе Тебе, также тежъ и въсі ученікі говорілі •
Тады прыйшоў Езус з імі ў сялібу, званую Гэтсэмані, і сказаў сваім вучням: Пасядзеце гэта, пакуль я пайду там памалюся.
Тогды пришолъ с ними Исусъ в весь, называючую Гефсимани, и мовилъ ученикомъ, седите тутъ, докуль шодши помолюся тамъ • [19]
І ўзяўшы Пятра ды двух сыноў Зэбэдэевых, пачаў тужыць і сумаваць.
И взявші Петра и два сыны Зеведеовы, почалъ смутитисе и тужити •
Сказаў тады ім: Сумная душа мая аж да сьмерці. Пабудзьце тут са мною і не драмеце.
Тогды мовилъ имъ Исусъ, засмучона есьть душа Моя до сьмерти, пождите сезьде, и чуйте со Мною •
І адыйшоўшыся крыху, прыпаў абліччам сваім і маліўся, кажучы: Ойча мой! Калі магчыма, хай адыйдзе ад мяне гэты кіліх, адыж не як я хочу, але як Ты.
И пърошодши мало палъ на облічьи Своемъ, молечисе и мовечи: Отче Мой, есьли можно есьть, нехай промінеть от Меня чаша тая, ведь же, не якъ Я хочу, але якъ Ты • [20]
І прыйходзіць да вучняў сваіх ды знайходзіць іх сплючых. І кажа Пятру: гэтак вось не маглі вы аднае гадзіны чуняць са мною?
И пришодши до учениковъ и нашолъ их спячих, и мовилъ Петру, такъ ли не взмогълисьте одное годины чути со Мною?
Ня сьпеце і малецеся, каб ня ўпасьці ў спакусу. Дух-то бадзёры, да цела немачнае.
Чуйте и молітесе, бы не ввошлисьте в покусы: духъ бо жаръкий, лечъ тело немоцно •
Ды зноў, другі раз адыйшоўшыся, маліўся славамі: Ойча! Калі ня можа гэты кіліх мяне абмінуць, каб ня піць мне яго, будзь воля твая!
Засе вдругое шодші молілъсе, мовечи: Отче Мой, есьли не можетъ тая чаша проминути от Мене, есьли не пью ее,[21] нехай будеть воля Твоя •
І, вярнуўшыся, зноў застаў іх сплючы, вочы бо іх абцяжэлі.
И пришодши нашолъ ихъ засе спячыхъ, были бо имъ очи обтяжоны •
І, пакінуўшы іх, ізноў адыйшоўся й трэці раз маліўся тымі-ж самымі славамі.
И оставивши ихъ, шодши засе молилъсе в третьтее тоежъ сълово говоречи •
Тады прыйходзіць да вучняў сваіх і кажа ім: Спеце ўжо й адпачывайце! Вось прыйшла часіна і Сын чалавечы будзе выданы ў рукі грэшнікаў.
Тогды прішолъ до учениковъ Своихъ, и мовилъ имъ, спите остатокъ и опочивайте, ото приближиласе година, и Сынъ Чоловечий выдаетьсе в руки грешникомъ •
Устаньце, пойдзем, вось прыбліжыўся той, што мяне выдасьць.
Въстаньте идимо, ото приближилъсе выдавца Мой •
І, калі яшчэ гаварыў ён, вось Юдаш, адзін з дванаццацёх, прыйшоў, а з ім вялікая грамада з мячамі й кіямі, ад архісьвятараў і старшых народу.
И еще Ему мовечи, ото Юда одинъ з дванадцати пришолъ, и с нимъ тіжба многая, з бронями и з кийми, от переднейшіхъ оферовниковъ и старшихъ люду • [22]
А здраднік яго даў ім знак, кажучы: каго я пацалую, той і ёсьць, бярэце яго.
Выдайца пак его дал им знакъ, мовечі: Которого колвекъ поцалую, Тотъ ест, имите Его •
І зараз падыйшоўшы да Езуса, сказаў: Прывет табе, вучыцелю! Ды пацалаваў яго.
И на тыхъ местъ приступивши до Исуса, рекъ: радуйсе Учителю, и поцаловалъ Его •
Езус-жа сказаў яму: Дружа, пашто ты прыйшоў? Тады прыступіўшы, кінуліся на Езуса ды ўзялі яго.
А Исусъ рекъ ему: друже, чині нешто еси пришолъ; тогды приступивши вскинули руки на Исуса, и поимали Его •
І вось адзін з тых, што былі з Езусам, працягнуўшы руку, выняў меч свой і, ударыўшы слугу архісьвятара, адсек яму вуха.
И ото одинъ от будучихъ зъ Исусомъ, розпостерши руку и възялъ мечъ[23] свой, и ударілъ челядніка переднейшого оферовніка, и утял ему ухо •
Тады сказаў яму Езус: Схавай меч свой на месца ягона, ўсе бо, што бяруць меч, ад мяча пагінуць.
Тогды мовилъ ему Исусъ, верни мечъ свой на месце его, въси бо беручие мечъ мечомъ погинуть • [24]
Няўжэ думаеш, я не магу папрасіць Айца майго, каб даў мне цяпер болей, чым дванаццаць легіёнаў анелаў?
Або здасьтьтисе, ижъ не могу теперь упросити Отца Моего, и поставить Ми больши, нижъ дванадъцать уфовъ аньгеловъ?
Але як-жа споўняцца Пісаньні, што гэтак мусіць стацца?
Якъ пакъ прото выполнятьсе Писма, ижъ такъ потреба быть • [25]
У тую часіну сказаў Езус грамадам: Так як на разбойніка выйшлі вы з мячамі й кіямі, узяць мяне. Штодзень я сядзеў у вас, навучаючы ў сьвятыні, а вы не ўзялі мяне.
Въ тую годину, рекъ Исусъ тижбамъ: ижъ на розбойника ль вышлисьте з бронями и з кийми поимати Мене? по вси дни при васъ седеломъ в церкви учачи, а не поималисьте Мене •
А ўсё гэта сталася, каб споўніліся Пісаньні прарокаў. Тады ўсе вучні, пакінуўшы яго, паўцякалі.
Лечъ то все сталосе, бы выполънилисе Писма пророцкие; тогъды ученики вси оставивши Его утекали • [26]
Яны-ж, узяўшы Езуса, павялі да Кайфаша, архісьвятара, дзе былі сабраўшыся кніжнікі й старшыны.
А жолнери поимавши Исуса, велі до Каиявы переднейшого оферовніка, где учоные и старшіе собраліся • [27]
А Пётр ішоў за ім здалёк аж да панадворку архісьвятаровага і, ўвайшоўшы ў сярэдзіну, сядзеў з прыслужнікамі, каб бачыць канец.
А Петръ шолъ за Нимъ здалека до двора переднейшого оферовніка, и вшодши внутрь седелъ з слугами, видеті сконченье •
Архісьвятары-ж і старшыны ды ўся Рада шукалі фальшывага сьвядоцтва супроць Езуса, каб зрабіць яму сьмерць,
Переднейшие оферовніки пакъ и старшие, и рада вся, искалі лживого сведоцтва на Исуса, якъ бы забити Его,[28]
ды не знайшлі, хоць шмат прыходзіла фальшывых сьветкаў. Уканцы-ж прыйшлі два хвальшывыя сьветкі
И не находили; и многимъ лживымъ сведкомъ пріступуючимъ, не нашлі, и опосьле приступивши два лживые сьветки,
і сказалі: Гэты гаварыў: «Магу разбурыць сьвятыню Божую ды за тры дні адбудаваць яе».
Рекли: Тотъ говорилъ, могу розрушить церковъ Божью, и за три дни збудовать ее • [29]
Падняўся першасьвятар і кажа яму: Нічога не адказваеш на тое, што гэтыя на цябе сьветчаць?
И вставши переднейшій оферовнікъ, рекъ ему: нічого ль не отповедаешъ, што тые на Тебе сьведчать?
Адыж Езус маўчаў. Першасьвятар тады кажа яму: Запрысягаю цябе жывым Богам, скажы нам, ці ты ёсьць Хрыстус, Сын Божы?
А Исусъ молчалъ, и отповедаючи переднейшій оферовнік рек Ему: запрісегаю Те Богомъ Жівым, бысь споведалъ намъ, есьлі Ты есі Христосъ, Сынъ Божій?
Езус гавора яму: Ты сказаў. Адыж гавару вам: адцяпер убачыце Сына чалавечага, сядзячага праваруч Усемагутнасьці й прыходзячага ў ваблоках нябесных.
Мовілъ ему Исусъ, ты рек, ведьже мовлю вамъ, оттуль узрите Сына Чоловечого седячого по правицы моцы, и приходячого на оболокохъ небеских • [30]
Разарваў тады першасьвятар на сабе адзенне, кажучы: Зблюзніў! Нашто нам яшчэ сьветкі? Вось чулі-ж блюзнерства.
Тогды переднейшій оферовнікъ росторгалъ одежи свои, мовечи: ижъ блюзьнерство мовилъ, што еще потребуемъ сьветковъ, ото теперъ слышалисьте блюзьнеръсътъво Его •
Як вам здаецца? Яны кажуць у вадказ: Годзен сьмерці.
Што ся вамъ здасьть? а оні отповедаючи рекли, виненъ ест смерти •
І пачалі пляваць яму ў твар ды біць кулакамі, іншыя-ж давалі пашчочыны,
Тогды заплевавши обличъе Его, и прикросьти Ему делали, а иншие по челюсьти били • [31]
кажучы: Прароч нам, Хрысьце, хто гэта цябе ўдарыў?
Мовечи, пророкуй намъ Хрисьте, хто есьть бъючий Тебе?
А Пётр сядзеў на дварэ вонках. І падыйшла к яму адна служніца дый кажа: І ты-ж быў з Езусам Галілейскім.
А Петръ з надворъя седелъ в дворе, и приступила к нему одна челядница мовечи, и ты былъ зъ Исусомъ Галилейскимъ • [32]
Адыж ён адрокся перад усімі, кажучы: Ня ведаю, што гаворыш.
А онъ заперсе перед всімі, мовечі: не ведаю што мовишъ •
А як выйходзіў да брамы, спанатрыла яго другая прыслужніца й кажа тым, што там стаялі: І гэты быў з Езусам Назарэйскім.
И вышодъши пакъ ему к воротомъ, узрела его другая, и мовила имъ, тамъ, и тотъ былъ зъ Исусомъ Назарейскимъ •
І зноў адрокся, прысягаючы, што ня знае чалавека.
И засе заперсе зъ присегою, ижъ не знаю Чоловека •
Крыху пазней падыйшлі тыя, што стаялі там ды сказалі Пятру: Сапраўды і ты з іх, бо і гаворка твая цябе выдае.
А помале приступивъши стоячие, рекли Петру: правдиве и ты з нихъ еси, бо и розъмова твоя янымъ тебе чинить •
Тады пачаў назаклён адманвацца, што ня знае гэтага чалавека. І воміг тут-жа запяяў певень.
Тогды почалъ проклинатисе и присегатисе, ижъ не знаю Чоловека, и на тыхъ местъ петухъ запелъ •
І прыпомніляся Пятру запавешчанае слова Езусава: «Перш чымся запяе певень, ты трэйчы адрачэшся мяне». І выйшаўшы вонкі, горка заплакаў.
И въспоменулъ Петръ мову Исусову, речоную ему, ижъ въпередъ нижъли петухъ не запоеть, три кроть запришъсе Мене, и вышодъши вонъ, плакалъ горко • [33]
