Мацьвея 26 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Л. Дзекуць-Малея → Пераклад Васіля Цяпінскага
І сталася, калі Ісус скончыў усе́ гэтыя словы, то сказаў да вучняў Сваіх:
И было гды скончилъ Исусъ, слова тые рекъ ученикомъ Своимъ •
вы ве́даеце, што праз два дні будзе Пасха, і Сын Чалаве́чы вы́даны будзе на раскрыжава́ньне.
Ведаете ижъ по дву днехъ Пасха[1] будеть, и Сынъ Чоловечий выданъ будеть на розпятье • [2]
Тады сабраліся архірэі і кніжнікі і старшыя з народу на падворак архірэя іме́ньнем Кайяфа.
Тогды собралисе переднейшие оферовники и учоные и старшие людей, в дворъ переднейшого оферовника, называючого Каияфа •
І ўмовіліся схапіць Ісуса хітрасьцяй і забіць.
И урадили, бы Исуса зрадою поимали и забили •
Але казалі: толькі ня ў сьвята, каб не ўзьнялося абурэньне ў народзе.
Лечъ мовилі, але не в празьнікъ, бы розрух не былъ межі людьми •
Калі-ж Ісус быў у Віфаніі, у доме Сымона пракажонага,
Исусу пакъ будучі в Вифании, в дому Симона трудоватого • [3]
прыступілася да Яго жанчына з аляба́страваю судзінаю з але́ем мнагацэнным і паліла Яму на галаву, як ляжаў.
Приступіла к Нему жона, скленицу масьті[4] маючі веліце дорогое, и взлівала на голову Его седячого •
Углде́зіўшы гэтае, вучні Яго гне́валіся, кажучы: на што гэткае марнава́ньне?
А увидевши ученики Его, не за добро мели мовечі: чого деле згуба тая сталасе?
Бо можна было-б прадаць гэты але́й за добрую цану і даць убогім.
Могъла бо тая масьть продана быти за много, и датьсе убогимъ •
Але Ісус, ве́даючы гэтае, сказаў ім: на што́ робіце прыкрасьць жанчы́не? яна добры ўчынак учыніла для Мяне́.
И зрозумевши Исусъ, рекъ имъ: што трудите жону,[5] дело бо доброе зделала ко Мъне •
Бо ўбогіх заўсёды ма́еце з сабою, а Мяне́ не заўсёды ма́еце.
Всегды бо убогихъ маете з собою, а Мене не въсегды маете • [6]
Паліўшы але́ем гэным це́ла Маё, яна ўчыніла на пахаваньне Маё.
Възливаючи бо тая масьть тую на тело Мое, на погребенье Ме учинила •
Запраўды́ кажу вам: дзе́ будзе абвяшчацца Эвангельле гэтае па ўсім сьве́це, сказана будзе і аб тым, што́ яна зрабіла, на ўспамін аб ёй.
Правъдиве мовлю вамъ: где кольвекъ проповедано будеть Евангелие тое по всемъ свете, поведано будеть и што учинила тая на память ее •
Тады адзін з дванаццацёх, называны Юда Іскарыёт, пайшоўшы да архірэяў,
Тогды шодши одинъ зъ дванадцаті, называючій Юда Искариотъский, к переднейшимъ оферовникомъ,[7]
сказаў: што́ хочаце даць мне́, і я вам вы́дам Яго? Яны вы́значылі ему трыццаць срыбнякоў.
Рекъ: што ми хочете дати, и я вам выдамъ Его; а они постановили ему тридцать серебрениковъ •
І з таго часу ён шукаў наго́ды, каб выдаць Яго.
И оттуль искалъ подобного часу, бы Его выдалъ •
У пе́ршы-ж дзе́нь праснакоў прыйшлі вучні Ісуса і сказалі Яму: дзе́ хочаш прыгатаваць Табе́ е́сьці пасху?
В перъвыи пакъ день пресночный,[8] пріступили ученики Исусовы мовечи Ему: где хочешъ зготовимъ ти есьти Пасху?[9]
Ён жа сказаў: пайдзе́це ў ме́ста да такога-і-такога і скажэце яму: Вучыцель кажа: час Мой блізкі; у цябе́ зро́блю пасху з вучнямі Маімі.
А Онъ рекъ, идите в городъ к некоторому и речите ему: Учитель мовіть, часъ Мой близко есьть, у тебе учиню Пасху з учениками Моими •
Вучні зрабілі, як загадаў ім Ісус; і прыгатавалі пасху.
И учинили ученики, якъ велелъ имъ Исусъ, и зготовили Пасху •
Калі-ж настаў ве́чар, Ён узьлёг з дванаццацьма вучнямі.
А вечеру будучи, селъ з дванадцатьма учениками •
І, калі яны е́лі, сказаў: запраўды́ кажу вам, што адзін з вас вы́дасьць Мяне́.
И едучімъ имъ, рекъ: правдиве мовлю вамъ, ижъ одинъ з васъ выдаст Ме • [10]
І, крэпка засумаваўшы, пачалі гаварыць Яму кожны з іх: ці ня я, Госпадзе?
И смутечісе вельмі, почалі мовіті Ему, поодному кождый с ніхъ: чили я естомъ Пане?
Ён жа сказаў у адказ: той, хто памачыў са Мною руку ў місе, гэты вы́дасьць Мяне́.
А Онъ отповедаючи рекъ, омочиваючій со Мною в соленицы руку, тотъ Ме выдасьть • [11]
Бо Сын Чалаве́чы прыходзе, як напісана аб Ім: але го́ра таму чалаве́ку, праз якога Сын Чалаве́чы прадае́цца; ляпе́й было-б гэтаму чалаве́ку не радзіцца.
Сынъ пакъ Чоловечій идеть якъ есьть написано о Немъ, лечъ беда чоловеку тому, через которого Сынъ Чоловечий выдасьтьсе, добро бы было ему, есьлі се бы не роділъ человекъ тотъ •
Пры гэтым і Юда, што прада́ў Яго, сказаў: ці ня, я Равві? Ісус кажа яму: ты сказаў.
И отповедаючи Юда выдаючій Его, рекъ: чили я естомъ учителю? мовилъ ему, тысь рекъ •
І, калі яны е́лі, Ісус, узяўшы хле́б і пабагаславіўшы, паламаў і даваў вучням ды сказаў: прыме́це, е́шце; гэта ёсьць це́ла Маё.
А едучимъ имъ, взявъши Исусъ хлебъ, и блогословивши ламалъ и давалъ ученикомъ, и рекъ, возьмите ежте, то есьть тело Мое • [12]
І, узяўшы ча́ру і аддаўшы хвалу́, падаў ім і сказаў: піце з яе́ ўсе́;
И възявши чашу, и хвалу вздавши, далъ имъ, мовечи: пийте з нее вси •
бо гэта ёсьць кроў Мая новага запаве́ту, якая ліе́цца за многіх дзеля дараваньня грахоў.
То бо есьть кровъ Моя Нового Завета,[13] которая за многихъ выливаеться, на отпущенье греховъ •
Кажу-ж вам, што адгэтуль ня буду піць ад пло́ду гэтага вінаграднага да таго дня, калі буду піць з вамі новае віно ў Царстве Айца Майго.
Мовлю пакъ вам, ижъ не маю пити оттуле з сего овощу дерева винного, до дня того, гды его пъю[14] з вами новыи в Королевстве Отца Моего •
І, запяяўшы, пайшлі на гару Аліўную.
И запевши вышли на гору Оливную • [15]
Тады кажа ім Ісус: усе́ вы спаку́сіцеся дзеля Мяне́ ў гэту ноч, бо напісана: паражу́ пастуха́, і расьсе́юцца аве́чкі стада (Захарія 13:7).
Тогды мовилъ имъ Исусъ, вси вы згоршітесе на Мне ночи тое, напісано бо есьть ударю пастыря, и разыдутьсе овцы стада • [16]
Па ўваскрасе́ньні-ж Маім спаткаю вас у Галіле́і.
Лечъ по вскресеньи Моем, упережу васъ до Галилеи • [17]
А Пётр сказаў Яму ў адказ: калі і ўсе́ спаку́сяцца дзеля Цябе́, я ніколі не паддамся спаку́се.
И отповедаючи Петръ рекъ Ему: есьли и вси згоршатьсе на Тобе, я николи не згоршусе •
Ісус сказаў яму: запраўды́ кажу табе́, што ў гэту ноч, пе́рш, чымся прапяе́ пе́вень, тройчы адрачэшся ад Мяне́.
Рекъ ему Исусъ, правдиве мовлю тобе, ижъ сее ночи впередъ нижли петухъ не запоеть, три кроть запритсе Мене • [18]
Кажа Яму Пётр: хаця-б прышлося мне́ і паме́рці з Табою, не адраку́ся ад Цябе́. Падобнае гаварылі і ўсе́ вучні.
Мовилъ ему Петръ, есьли есьть и умерети с Тобою, не запрусе Тебе, также тежъ и въсі ученікі говорілі •
Тады йдзе з імі Ісус на ме́сца, званае Гефсіманія, і кажа вучням: пасядзе́це тут, пакуль Я пайду памалюся там.
Тогды пришолъ с ними Исусъ в весь, называючую Гефсимани, и мовилъ ученикомъ, седите тутъ, докуль шодши помолюся тамъ • [19]
І, узяўшы з Сабою Пятра і абодвух сыноў Завядзе́явых, зачаў тужыць і сумаваць.
И взявші Петра и два сыны Зеведеовы, почалъ смутитисе и тужити •
Тады кажа ім Ісус: тужыць душа Мая аж да сьме́рці: пабудзьце тут і ня сьпіце са Мною.
Тогды мовилъ имъ Исусъ, засмучона есьть душа Моя до сьмерти, пождите сезьде, и чуйте со Мною •
І, адыйшоўшыся трохі, упаў на аблічча Сваё, маліўся і гаварыў: Аце́ц Мой! Калі магчыма, няхай абміне́ Мяне́ ча́ра гэтая; аднак, не́ як Я хачу, але як Ты.
И пърошодши мало палъ на облічьи Своемъ, молечисе и мовечи: Отче Мой, есьли можно есьть, нехай промінеть от Меня чаша тая, ведь же, не якъ Я хочу, але якъ Ты • [20]
І прыходзіць да вучняў і знаходзіць іх у сьне́, дый кажа Пятру: гэтак не маглі вы і аднае́ гадзіны ня спаць са Мною?
И пришодши до учениковъ и нашолъ их спячих, и мовилъ Петру, такъ ли не взмогълисьте одное годины чути со Мною?
Ня сьпіце і маліцеся, каб ня ўпасьці ў спаку́су. Дух бадзёры, це́ла-ж нядужае.
Чуйте и молітесе, бы не ввошлисьте в покусы: духъ бо жаръкий, лечъ тело немоцно •
І зноў, адыйшоўшыся другі раз, маліўся, кажучы: Аце́ц Мой! калі ня можа ча́ра гэтая абмінуць Мяне́, каб Мне́ ня піць яе́, няхай ста́нецца воля Твая!
Засе вдругое шодші молілъсе, мовечи: Отче Мой, есьли не можетъ тая чаша проминути от Мене, есьли не пью ее,[21] нехай будеть воля Твоя •
І, прыйшоўшы, знаходзіць іх ізноў у сьне́; бо ў іх вочы абцяжэлі.
И пришодши нашолъ ихъ засе спячыхъ, были бо имъ очи обтяжоны •
І, пакінуўшы іх, адыйшоўся ізноў і маліўся трэці раз, мовіўшы тое-ж слова.
И оставивши ихъ, шодши засе молилъсе в третьтее тоежъ сълово говоречи •
Тады прыходзіць да вучняў Сваіх і кажа ім: вы ўсё яшчэ сьпіцё і спачываеце; вось настаў час, і Сын Чалаве́чы выдае́цца ў рукі грэшнікаў.
Тогды прішолъ до учениковъ Своихъ, и мовилъ имъ, спите остатокъ и опочивайте, ото приближиласе година, и Сынъ Чоловечий выдаетьсе в руки грешникомъ •
Устаньце, пойдзем: вось прыходзе той, што прадае́ Мяне́.
Въстаньте идимо, ото приближилъсе выдавца Мой •
І, калі яшчэ гаварыў Ён, вось прыйшоў Юда, адзін з дванаццацёх, і з ім множства народу з мяча́мі ды кала́мі, ад архірэяў і старшых народных.
И еще Ему мовечи, ото Юда одинъ з дванадцати пришолъ, и с нимъ тіжба многая, з бронями и з кийми, от переднейшіхъ оферовниковъ и старшихъ люду • [22]
Прадаючы-ж Яго, даў ім знак, сказаўшы: каго я пацалую, той і ёсьць; бярэ́це Яго.
Выдайца пак его дал им знакъ, мовечі: Которого колвекъ поцалую, Тотъ ест, имите Его •
І ўраз, падыйшоўшы да Ісуса, сказаў: радуйся, Равві! і пацалаваў Яго.
И на тыхъ местъ приступивши до Исуса, рекъ: радуйсе Учителю, и поцаловалъ Его •
А Ісус сказаў яму: дру́жа, чаго ты прыйшоў? Тады падыйшлі і ўзлажылі рукі на Ісуса і ўзялі Яго.
А Исусъ рекъ ему: друже, чині нешто еси пришолъ; тогды приступивши вскинули руки на Исуса, и поимали Его •
І вось, адзін з быўшых з Ісусам, выцягнуўшы руку, дастаў ме́ч свой і, ударыўшы слугу архірэявага, адсе́к яму вуха.
И ото одинъ от будучихъ зъ Исусомъ, розпостерши руку и възялъ мечъ[23] свой, и ударілъ челядніка переднейшого оферовніка, и утял ему ухо •
Тады кажа яму Ісус: вярні ме́ч твой на яго ме́сца; бо ўсе́, узяўшыя ме́ч, ад мяча загінуць.
Тогды мовилъ ему Исусъ, верни мечъ свой на месце его, въси бо беручие мечъ мечомъ погинуть • [24]
Ці думаеш, што Я не магу цяпе́р упрасіць Айца Майго, і Ён ня дасьць Мне́ бале́й дванаццацёх легіонаў Ангелаў?
Або здасьтьтисе, ижъ не могу теперь упросити Отца Моего, и поставить Ми больши, нижъ дванадъцать уфовъ аньгеловъ?
Ды як жа збудзецца напíсанае, што гэта мусіць стацца?
Якъ пакъ прото выполнятьсе Писма, ижъ такъ потреба быть • [25]
У той час сказаў Ісус народу: быццам на разбойніка выйшлі вы з мяча́мі ды кала́мі браць Мяне́; кожны дзе́нь сядзе́ў я з вамі, навучаючы ў сьвятыні, і вы ня бралі Мяне.
Въ тую годину, рекъ Исусъ тижбамъ: ижъ на розбойника ль вышлисьте з бронями и з кийми поимати Мене? по вси дни при васъ седеломъ в церкви учачи, а не поималисьте Мене •
Гэтае-ж усё сталася, каб збыліся пісаньні прарокаў. Тады ўсе́ вучні, пакінуўшы Яго, паўцякалі.
Лечъ то все сталосе, бы выполънилисе Писма пророцкие; тогъды ученики вси оставивши Его утекали • [26]
А ўзяўшыя Ісуса, завялі Яго да Кайяфы, архірэя, куды сабраліся кніжнікі і старшыні.
А жолнери поимавши Исуса, велі до Каиявы переднейшого оферовніка, где учоные и старшіе собраліся • [27]
Пётр жа сьле́даваў за Ім здалёк да падворка архірэйскага; і, увайшоўшы ў сярэдзіну, се́ў з слугамі, каб бачыць кане́ц.
А Петръ шолъ за Нимъ здалека до двора переднейшого оферовніка, и вшодши внутрь седелъ з слугами, видеті сконченье •
Архірэі і старэйшыны ды ўве́сь сынэдрыон шукалі фальшывых сьвядоцтваў проці Ісуса, каб забіць Яго.
Переднейшие оферовніки пакъ и старшие, и рада вся, искалі лживого сведоцтва на Исуса, якъ бы забити Его,[28]
І не знайшлі; і, хаця многа фальшывых сьве́дкаў прыходзіла, не знайшлі. Уканцы прыйшлі два фальшывыя сьве́дкі
И не находили; и многимъ лживымъ сведкомъ пріступуючимъ, не нашлі, и опосьле приступивши два лживые сьветки,
і сказалі: Ён казаў: магу зруйнаваць царкву Божую і ў тры дні збудаваць яе́.
Рекли: Тотъ говорилъ, могу розрушить церковъ Божью, и за три дни збудовать ее • [29]
І, устаўшы, архірэй сказаў Яму: Ты нічога не адка́зваеш? Што яны проці Цябе́ сьве́дчаць?
И вставши переднейшій оферовнікъ, рекъ ему: нічого ль не отповедаешъ, што тые на Тебе сьведчать?
Ісус маўчаў. І архірэй сказаў Яму: заклінаю Цябе́ Богам жывым, скажы нам, ці Ты — Хрыстос, Сын Божы?
А Исусъ молчалъ, и отповедаючи переднейшій оферовнік рек Ему: запрісегаю Те Богомъ Жівым, бысь споведалъ намъ, есьлі Ты есі Христосъ, Сынъ Божій?
Ісус кажа яму: ты сказаў; да таго кажу вам: адгэтуль убачыце Сына Чалаве́чага, се́дзячы з правага боку сілы і ідучы на воблаках нябе́сных.
Мовілъ ему Исусъ, ты рек, ведьже мовлю вамъ, оттуль узрите Сына Чоловечого седячого по правицы моцы, и приходячого на оболокохъ небеских • [30]
Тады архірэй разьдзер адзе́жы свае́ і сказаў: Ён блюзьніць: на што нам яшчэ сьве́дкі? вось жа цяпе́р вы чулі хулу́ Яго.
Тогды переднейшій оферовнікъ росторгалъ одежи свои, мовечи: ижъ блюзьнерство мовилъ, што еще потребуемъ сьветковъ, ото теперъ слышалисьте блюзьнеръсътъво Его •
Як вам здае́цца? Яны-ж сказалі ў адказ: варт сьме́рці.
Што ся вамъ здасьть? а оні отповедаючи рекли, виненъ ест смерти •
Тады плява́лі Яму ў аблічча і ту́залі Яго; другія-ж білі Яго па шчо́ках
Тогды заплевавши обличъе Его, и прикросьти Ему делали, а иншие по челюсьти били • [31]
ды казалі: адгадай, Хрыстос, хто ўда́рыў Цябе́?
Мовечи, пророкуй намъ Хрисьте, хто есьть бъючий Тебе?
А Пётр сядзе́ў вонках на падворку, і падыйшла да яго служка ды сказала: і ты быў з Ісусам Галіле́янінам.
А Петръ з надворъя седелъ в дворе, и приступила к нему одна челядница мовечи, и ты былъ зъ Исусомъ Галилейскимъ • [32]
Але ён адрокся перад усімі, сказаўшы: ня ве́даю, што ты гаворыш.
А онъ заперсе перед всімі, мовечі: не ведаю што мовишъ •
Калі-ж ён выходзіў за вароты, уба́чыла яго другая, ды кажа быўшым там: гэты быў з Ісусам Назарэем.
И вышодъши пакъ ему к воротомъ, узрела его другая, и мовила имъ, тамъ, и тотъ былъ зъ Исусомъ Назарейскимъ •
І ён ізноў адрокся, прысягаючыся, што ня ве́дае чалаве́ка гэтага.
И засе заперсе зъ присегою, ижъ не знаю Чоловека •
Крыху паждаўшы, падыйшлі туды стаяўшыя там і сказалі Пятру: запраўды, ты з іх, бо і гутарка твая выдае́ цябе́.
А помале приступивъши стоячие, рекли Петру: правдиве и ты з нихъ еси, бо и розъмова твоя янымъ тебе чинить •
Тады ён зачаў клясьціся і бажы́цца, што ня ве́дае гэтага чалаве́ка. І ўраз-жа запяяў пе́вень.
Тогды почалъ проклинатисе и присегатисе, ижъ не знаю Чоловека, и на тыхъ местъ петухъ запелъ •
І прыпомніў Пётр ска́занае яму Ісусам, як гаварыў: пе́рш, чымся пе́вень прапяе́, тройчы адрачэшся ад Мяне́. І, выйшаўшы вонкі, плакаў горка.
И въспоменулъ Петръ мову Исусову, речоную ему, ижъ въпередъ нижъли петухъ не запоеть, три кроть запришъсе Мене, и вышодъши вонъ, плакалъ горко • [33]