Мацьвея 13 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад П. Татарыновіча → Пераклад Васіля Цяпінскага
У той дзень Езус, выйшаўшы з дому, сядзеў ля мора.
Въ день пак тотъ вышодші Исусъ з дому, седелъ примори •
І зыйшліся да яго вялікія грамады, так што ён увайшоў у човен і сеў, а ўся грамада стаяла на беразе.
И собралисе к Нему тижбы многие, иж тежъ Онъ в лодью влезъ и селъ, а вся тижба над моремъ стояла •
І шмат гавырыў ім у прыповесьцях, кажучы: Вось выйшаў, што сее, сеець.
И мовилъ имъ подобенъствами много мовечи: ото вышолъ сеючий бы сеялъ • [1]
І калі ён сеяў, адны упалі пры дарозе, і наляцелі птушкі паднебныя ды падзяўблі іх.
И сеючи ему иншие пали при дорозе, и пришли птахи, и позобали их •
А іншыя упалі на месца камяністае, дзе ня мелі шмат зямлі; і незабаўна узыйшлі, зямля бо была няглыбокая.
А другие пали на каменях, где не маючи земли многие, и на тых местъ выніклі, ижъ не мели глубокості земли •
Калі-ж узыйшло сонца, павялі і, ня маючы кораня, пасохлі.
И солнцу взъшедші, загорели, ниж немели коренья, усохлі •
Іншыя-ж упалі ў цярнінў, і разбуяла цярніна ды заглушыла іх.
А другіе палі в тернье, и взышло тернье и подавило их •
Іншыя-ж упалі на добрую землю і далі плод: адно соты, другое шэсьцьдзесяты, іншае трыццаты.
Другие пакъ пали на земли доброй, и дали овощъ, иншое въ жды сто, а иншое шестьдесятъ, иншое тридцать •
Хто мае вушы, каб слухаць, хай слухае.
Маючий уши слухати нехаі услышить •
І прыступіўшыся вучні сказалі яму: Нашто гаворыш ім у прыповесьцях?
И приступивши ученики Его, рекли Ему: чому подобенъствами мовишь имъ?
Ён у вадказ сказаў ім: Затым, што вам дадзена пазнаць тайніцы валадарства нябеснага, а ім ня дадзена.
А Онъ отповедаючи, рекъ имъ иж: вамъ дано ест розумети таемніцы Королевъства Небесного, а онымъ не дано ест •
Бо хто мае, таму дасцца й прыбавіцца, а хто ня мае, ў таго адымецца й тое, што мае.
Которий бо мает, дастьсе ему и зъбудеть ему, а которий не мает, и што мает возмется от него • [2]
Дзеля таго гавару да іх у прыповесьцях, што гледзячы ня бачаць і слухаючы ня чуюць ды не разумеюць.
Сего деле вподобенъствах мовлю имъ, ижъ видечи не видять и слышачи не слышат, ни розумеют •
І збываецца на іх прароцтва Ізаія (6:9−10), які кажа: «Слухам слухацімеце й не зразумееце, і зрокам глядзецімеце й ня ўбачыце.
И выполняетсе в них пророцъство Исаиино, мовечое: ушима услышите, и не маете зрозумети, и з речи узрите, и не маете відеті • [3]
Агрубела бо сэрца гэтага народу і вушамі з натугаю чуюць ды заплюшчылі вочы свае, каб часам ня ўбачыць вачыма ды не пачуць вушыма, і не зразумець сэрцам ды не навярнуцца, каб я не аздаравіў іх».
Отолъстело бо сердце людей тых, и ушима тяжко слухали, и очи свои зажмурили, бы коли не узърели очима, и ушима услышели, и сердъцем зрозумели, и навернулися, и уздоровлю их •
Вашыя-ж вочы шчасьлівыя, бо бачаць, і вушы вашыя, бо чуюць.
Ваши пакъ бологие очи, иж видять, и уши ваши, ижъ слышать • [4]
Бо сапраўды кажу вам, што многія прарокі й справядліўцы жадалі бачыць, што вы відзіце й ня бачылі, ды чуць што вы чуеце й ня чулі.
Правдиве бо мовлю вамъ, ижъ многие пророки и съправедливые прагнули видети што видите, и не видели, и слышати што слышите, и не слышели •
Вось-жа паслухайце прыповесьці пра сяйбіта,
Вы пакъ слухайте подобенъста сеючого • [5]
Да ўсякага. хто слухае слова аб валадарсьцьве й не разумее, прыходзіць Злы і вырывае што пасеена ў ягоным сэрцы: гэта той што пасеены пры дарозе.
Каждому слышучому слово Королевъства, и не розумеючому, приходить злый, и ухватывает всееное въ сердъцы его, то ест которое при дорозе сеяное •
А хто пасеены на месцы камяністым, гэта той, што слухае слова і зараз-жа з радасьцю прыймае яго,
А на камени сеяное, то ест: слышачий слово, и на тых местъ з радостью приймаеть •
але ня мае карэння ў сабе, ёсьць нясталы, дык як прыходзіць бяда, напасьць за слова, зараз горшыцца.
Лечъ не мает кореня в собе, але дочасеный ест и бываючі фрясункомъ або преследованью слова деле, на тых местъ погоршается •
А пасеенае ў цярніне, гэта той, хто слухае слова, адыж турботы гэтага сьвету й мана багацьця заглушае слова й робіцца яно бясплодным.
А сееное в тернью, то ест слышучий слово, и печалованье веку того, и зведенье богацъства, подавляеть слово, и безъ овощу бывает •
Пасеена-ж на добрай зямлі, гэта той, хто слухае слова і разумее, ён-то й плод прыносіць — і дае адно соты, другое шэсьцьдзесяты, а іншае трыццаты.
А сееное на доброй земли, то ест слышучий слово, и розумеючий, которій исте овощ пріносит і чінит, иншій сто, иншій шестдесятъ, іншій трідцать •
Другую прыповесьць падаў ім, кажучы: Валадарства нябеснае сталася падобным да чалавека, які пасееў добрае насенне на сваім полі.
Иное подобенъство преложилъ имъ мовечі: приподобилосе Королевство Небесное чоловеку, сеючому доброе семя на рольи своей •
Калі-ж людзі спалі, прыйшоў вораг ягоны, насееў кукалю між пшаніцаю ды пайшоў.
І спячимъ людемъ пришолъ ворогъ его, и всеелъ куколь посередъ пшеницы, и отышолъ •
Калі-ж узрасло збожжа і прынясло плод, тады паказаўся й куколь.
Гды пакъ выникла трава и овощъ учинила, тогъды явилъся и коуколь •
Прыйшоўшы-ж слугі гаспадара сказалі яму: Спадару, ці-ж ты ня добрае насенне пасееў на сваім полі? Адкуль-жа ўзяўся куколь?
И пришедши челядъники домового господаря, рекли ему: пане, не доброе ль семя сеел еси на рольи своей, откуль прото мает куколь?
Кажа ім: Варожы чалавек гэта зрабіў. Слугі-ж сказалі яму: хочаш, пойдзем і выпалем яго.
А онъ рекъ им: ворогъ чоловекъ то учинилъ, челядники пак рекли ему, хочеш ли прото бы шедши выпололисмо его?
А ён гавора: Не, каб часам выбіраючы куколь, вы ня павырывалі разам і пшаніцы.
А он рекъ имъ, не, бы не яко выоргиваючи куколь, не выторгънулисте восполокъ с нимъ и пшеницы •
Пакінце расьці абое аж да жніва, а ў пару жніва скажу жанцом: Збярэце перш куколь і вязэце яго ў вязкі, каб спаліць, а пшаніцу злажэце ў гумно маё.
Занехайте рости обое восполокъ до жънива, а часу жънива, реку женцомъ: зберите первей куколь, и звежите его въ снопы, ижъ зжечи его, а пшеницу зберите в гумно мое •
Іншую прыповесьць расказаў ім, кажучы: Падобна валадарства нябеснае да зернеці гарчычнага, якое чалавек узяў і пасееў на сваім полі.
Иное подобенъство преложилъ имъ, мовечи: подобно ест Королевство Небесное зерну горчичному, которое вземъши чоловекъ, всеелъ на рольи своей • [6]
Яно, праўда, найменшае з усяго насення, але як вырасьце, бывае большым за ўсе агародніны і робіцца дзеравам, так што птушкі нябесныя прылятаюць і жывуць у ягоным гальлі.
Которое менши ест зо всих семенъ, а гды възростеть, больши всих зелий ест, и бывает дерево, ижъ приходять птахи небесные, и гнездяться на розгахъ его •
Іншую прыповесьць дадаў ім: Валадарства нябеснае падобнае да рошчыны, якую жанчына ўзяўшы ўлажыла ў тры меркі мукі, пакуль усё ня ўкісьне.
Іное подобенство мовилъ имъ: подобно ест Королевство Небесное квасу, которий въземъши жона, закрила в мучныхъ мери три, докуль вкисло все • [7]
Усё гэтае гаварыў Езус да грамадаў у прыповесьцях, і бяз прыповесьцяў не гаварыў ім,
Тое все мовилъ Исусъ, в подобенствах тижбамъ, и бес подобенъства ничого не мовил к ним •
каб спраўдзілася, што было сказана праз прарока, які кажа: «Адчыню ў прыповесьцях вусны мае, выкажу скрытае ад стварэння сьвету» (Пс. 77:2).
Іжъ бы выполънилосе реченое через пророка мовечого: отворю в подобенъствах уста Мои, оповемъ[8] скритости от заложенья света • [9]
Тады, адправіўшы народ, увайшоў у дом. І прыступілі да яго вучні ягоныя, кажучы: Раз’ясьні нам прыповесьць аб кукалі на полі.
Тогды оставивши тижбы, пришолъ в домъ Исусъ, и приступили к Нему ученики Его мовечи, скажи намъ подобенство куколей ролейныхъ •
Ён-жа ў адказ гавора ім: Той, хто сее добрае насенне ёсьць Сын чалавечы.
А Онъ отповедаючи рекъ имъ: сеючий доброе семя ест Сынъ Чоловечий •
А поле — гэта сьвет, добрае-ж зерне — гэта сыны валадарства, а куколь — сыны благога.
А рольи ест светъ, доброе пакъ семя, тые суть сынове Королевъства, а куколь суть сынове злосьтивые •
Вораг-жа, што насееў яго — гэта дзябал, а жніва — гэта канец сьвету, жанцы — гэта анелы.
А ворог всеявшій их ест дьявол, а жниво сконченье веку ест, а женцы, Ангелы суть • [10]
Вось-жа як збіраюць куколь і паляць агнём, так будзе пры сканчэнні сьвету.
Якъ прото збирают куколь, и огнемъ сжигают, такъ будет в сконченье веку того •
Пашле Сын чалавечы сваіх анёлаў і збяруць з яго валадарства ўсе згаршэнні й тых, што робяць нягоднасьць,
Пошлет Сынъ Чоловечий Анъгелы Свои, и зберуть с Королевъства Его вси погоршенья, и чинячихъ безаконие •
і ўкінуць іх у печ агню, там будзе плач і скрыгот зубоў.
И вкінуть их в печ огненную, тамъ будеть плачъ, и скригитанье зубовъ •
Тады справядліўцы заззяюць, як сонца, ў валадарсьцьве іх Айца. Хто мае вушы, каб слухаць, хай слухае.
Тогды справедливые засветяться якъ солнъце в Королевъстве Отца ихъ, маючий уши слухати нехай слышить![11]
Падобнае валадарства нябеснае да скарбу, схаванага ў полі, які чалавек знайшоўшы прыкрывае і з радасьці ад гэтага йдзе ды прадае ўсё, што мае й купляе гэнае поле.
Засе подобно ест Королевъство Небесное, кладу положоному на рольи, которій нашодши чоловекъ сховалъ, и з радости его идеть, и все што колвек маеть продаеть, и купуеть ролью тую •
Зноў-жа падобнае валадарства нябеснае да чалавека купца, які шукае добрых пэрлаў.
Засе подобно ест Королевъство Небесное, чоловеку купцу, ищучому добрихъ перелъ •
Знайшоўшы-ж адну дарагую пэрлу, пайшоў і прадаў усё што меў ды купіў яе.
Которий нашодши одну велице доругую перлу, шодши продасть все што кольвекъ мает и купуеть ее •
Яшчэ падобнае валадарства нябеснае да неваду, закіненага ў мора й загарнуўшага ўсякага роду рыбы;
Засе подобно ест Королевъство Небесное неводу вкиненому в море, и с каждого рода собравшому,
калі ён быў поўны, выцягнулі яго, і пасеўшы на беразе, выбралі добрую ў пасудзіны, а дрэнную выкінулі вон.
которий гды наполниться, выволокли его на кърай, и седъши выбрали добрие в судье, а лихие выкинулі вонъ •
Гэтак будзе пры сканчэнні сьвету: выйдуць анелы і выдзяляць благіх спасярод справядлівых
Так будеть в сконченье века: выйдуть Ангели, и отлучать лихихъ спосредъку справедливыхъ •
ды ўкінуць іх у печ вагністую; там будзе плач і ськрыгот зубоў.
И вкину их в печь огненую, там будеть плачъ и скрагитанье зубомъ •
Ці вы зразумелі ўсё гэта? Кажуць яму: Так.
Мовилъ имъ Исусъ, вы розумелисте ль тое все? мовили Ему, такъ Пане •
Сказаў ім: Дзеля таго кожны кніжнік, навучаны аб каралеўсьцьве нябесным, падобны ёсьць да чалавека гаспадара, які дастае із свае скарбніцы новае і старое.
А Онъ рекъ имъ, того деле каждый учоный научившисе Королевъству Небесному, подобенъ ест чоловеку домовому, которий выносить з скарбу своего новое и ветхое •
І сталася, калі Езус скончыў гэтыя прыповесьці, адыйшоў адтуль.
И было гды скончилъ Исусъ подобенъства тые, перешолъ оттуле •
І прыйшоўшы ў сваю бацькаўшчыну, навучаў іх у іхніх бажніцах, так што дзівіліся й казалі: Адкуль гэтая мудрасьць у яго ды цуды?
И пришодъши до отчизны Своее, и училъ их в згромаженьяхъ их, ижъ дивилися они, и мовилі: откуль Тому мудрость тая и моцы?[12]
Ці-ж ён ня сын цесьляра? Ці-ж Матка ягона не завецца Марыя і браты яго: Якуб і Язэп і Сымон і Юда?
Не Тотъ ли ест тесълинъ сынъ? не матка ль его называетьсе Мария и братья Его Яковъ, и Иосий, и Симонъ, и Юда?[13]
А сёстры ягоныя ці-ж ня ўсе ў нас? Дык адкуль у яго ўсё гэта?
И сестры Его не вси ль у насъ суть? откуль прото Тому тое все?
І бянтэжыліся да яго. Езус-жа сказаў ім: Прарок ня бывае без пашаны, хіба толькі на бацькаўшчыне яго ды ў доме ягоным.
И згоръшалися с Него • А Исусъ рек им: не ест пророкъ без чести, только въ отчизъне своей, и в дому съвоемъ • [14]
І ня здзееў там шмат цудаў дзеля няверы іхняй.
И не учинилъ тамъ моцей[15] многихъ, для недоверъсътъва ихъ •
