Мацьвея 13 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Анатоля Клышкi → Пераклад Васіля Цяпінскага
У той дзень Ісус, выйшаўшы з дома, сеў каля мора;
Въ день пак тотъ вышодші Исусъ з дому, седелъ примори •
і сабраліся да Яго вялікія натоўпы, так што Ён увайшоў у лодку і сеў, а ўвесь натоўп стаяў на беразе.
И собралисе к Нему тижбы многие, иж тежъ Онъ в лодью влезъ и селъ, а вся тижба над моремъ стояла •
І гаварыў многае ў прыпавесцях, кажучы: Вось, выйшаў сейбіт сеяць.
И мовилъ имъ подобенъствами много мовечи: ото вышолъ сеючий бы сеялъ • [1]
І калі ён сеяў, адны зерні ўпалі пры дарозе і, наляцелі птушкі і падзяўблі іх.
И сеючи ему иншие пали при дорозе, и пришли птахи, и позобали их •
Другія ж ўпалі на камяністы грунт, дзе няшмат было зямлі; і зараз жа ўзышлі, бо зямля была не глыбокая;
А другие пали на каменях, где не маючи земли многие, и на тых местъ выніклі, ижъ не мели глубокості земли •
а калі ўзышло сонца — іх апаліла; і яны, з-за таго, што не мелі карэння, засохлі.
И солнцу взъшедші, загорели, ниж немели коренья, усохлі •
Іншыя ж ўпалі ў церні, і ўзняліся церні і заглушылі іх.
А другіе палі в тернье, и взышло тернье и подавило их •
Іншыя ж упалі на добрую зямлю і давалі плод: адно ў сто разоў, а другое ў шэсцьдзесят, іншае ж у трыццаць.
Другие пакъ пали на земли доброй, и дали овощъ, иншое въ жды сто, а иншое шестьдесятъ, иншое тридцать •
Хто мае вушы, [каб чуць], няхай чуе!
Маючий уши слухати нехаі услышить •
І вучні, падышоўшы, сказалі Яму: Чаму Ты кажаш ім у прыпавесцях?
И приступивши ученики Его, рекли Ему: чому подобенъствами мовишь имъ?
Ён сказаў ім у адказ: Таму што вам дадзена ўведаць таямніцы Царства Нябёсаў, а ім не дадзена.
А Онъ отповедаючи, рекъ имъ иж: вамъ дано ест розумети таемніцы Королевъства Небесного, а онымъ не дано ест •
Бо хто мае, таму будзе дадзена і прыспараць будзе, а хто не мае, ад таго забярэцца і тое, што мае.
Которий бо мает, дастьсе ему и зъбудеть ему, а которий не мает, и што мает возмется от него • [2]
Дзеля таго ў прыпавесцях ім кажу, бо яны, гледзячы, не бачаць і, слухаючы, не чуюць і не разумеюць,
Сего деле вподобенъствах мовлю имъ, ижъ видечи не видять и слышачи не слышат, ни розумеют •
і спраўджваецца над імі прароцтва Ісаіі, якое кажа: «Слыхам вы будзеце чуць, а не зразумееце; зрокам глядзець будзеце, а не ўбачыце.
И выполняетсе в них пророцъство Исаиино, мовечое: ушима услышите, и не маете зрозумети, и з речи узрите, и не маете відеті • [3]
Бо атлусцела сэрца гэтага народа, і вушамі туга чулі, і вочы свае заплюшчылі, каб не бачыць вачыма, і вушамі не чуць, і сэрцам не разумець, і не далучыцца, каб Я вылечыў іх».
Отолъстело бо сердце людей тых, и ушима тяжко слухали, и очи свои зажмурили, бы коли не узърели очима, и ушима услышели, и сердъцем зрозумели, и навернулися, и уздоровлю их •
Але шчаслівыя вашы вочы, таму што бачаць, і вушы вашы, таму што чуюць.
Ваши пакъ бологие очи, иж видять, и уши ваши, ижъ слышать • [4]
Бо сапраўды кажу вам, што шмат якія прарокі і праведнікі хацелі бачыць тое, што вы бачыце, і не ўбачылі, і чуць тое, што вы чуеце, і не пачулі.
Правдиве бо мовлю вамъ, ижъ многие пророки и съправедливые прагнули видети што видите, и не видели, и слышати што слышите, и не слышели •
Дык паслухайце прыпавесць пра сейбіта.
Вы пакъ слухайте подобенъста сеючого • [5]
Да кожнага, хто чуе слова пра Царства і не разумее, прыходзіць ліхі і крадзе пасеянае ў яго сэрцы; гэта пасеянае пры дарозе.
Каждому слышучому слово Королевъства, и не розумеючому, приходить злый, и ухватывает всееное въ сердъцы его, то ест которое при дорозе сеяное •
А пасеянае на камяністым грунце — гэта той, што чуе слова і зараз жа з уцехаю прымае яго,
А на камени сеяное, то ест: слышачий слово, и на тых местъ з радостью приймаеть •
ды ён не мае карэння ў сабе — і часовы; калі ж настане ўціск ці ганенне з-за слова, зараз жа зняверваецца.
Лечъ не мает кореня в собе, але дочасеный ест и бываючі фрясункомъ або преследованью слова деле, на тых местъ погоршается •
А пасеянае ў церні — гэта той, хто чуе слова, але турботы [гэтага] веку і зманлівасць багацця глушаць слова, і яно робіцца бясплодным.
А сееное в тернью, то ест слышучий слово, и печалованье веку того, и зведенье богацъства, подавляеть слово, и безъ овощу бывает •
А пасеянае ў добрую зямлю — гэта той, хто чуе слова і разумее; хто і прыносіць плод, і дае: адзін — у сто разоў, другі — у шэсцьдзесят, а іншы — у трыццаць.
А сееное на доброй земли, то ест слышучий слово, и розумеючий, которій исте овощ пріносит і чінит, иншій сто, иншій шестдесятъ, іншій трідцать •
Іншую прыпавесць падаў Ён ім, кажучы: Царства Нябёсаў падобнае да чалавека, што пасеяў на сваім полі добрае насенне.
Иное подобенъство преложилъ имъ мовечі: приподобилосе Королевство Небесное чоловеку, сеючому доброе семя на рольи своей •
А калі людзі спалі, прыйшоў яго вораг і пасеяў куколь між пшаніцы і пайшоў.
І спячимъ людемъ пришолъ ворогъ его, и всеелъ куколь посередъ пшеницы, и отышолъ •
А калі прарасла рунь і дала плод, тады паказаўся і куколь.
Гды пакъ выникла трава и овощъ учинила, тогъды явилъся и коуколь •
І слугі гаспадара дома прыйшлі і сказалі яму: Гаспадар, ці не добрае насенне пасеяў ты на сваім полі? Адкуль жа ўзяўся куколь?
И пришедши челядъники домового господаря, рекли ему: пане, не доброе ль семя сеел еси на рольи своей, откуль прото мает куколь?
Ён жа сказаў ім: Варожы чалавек гэта зрабіў. — А слугі кажуць яму: Дык хочаш, каб мы пайшлі і выпалалі яго?
А онъ рекъ им: ворогъ чоловекъ то учинилъ, челядники пак рекли ему, хочеш ли прото бы шедши выпололисмо его?
А ён кажа: Не, каб, выполваючы куколь, вы разам з ім не вырвалі з коранем пшаніцы.
А он рекъ имъ, не, бы не яко выоргиваючи куколь, не выторгънулисте восполокъ с нимъ и пшеницы •
Пакіньце расці разам і тое, і другое да жніва; а падчас жніва я скажу жняцам: «Збярыце спярша куколь і звяжыце яго ў вязанкі, каб спаліць іх; пшаніцу ж знясіце ў маё гумно.
Занехайте рости обое восполокъ до жънива, а часу жънива, реку женцомъ: зберите первей куколь, и звежите его въ снопы, ижъ зжечи его, а пшеницу зберите в гумно мое •
Іншую прыпавесць падаў Ён ім, кажучы: Царства Нябёсаў падобнае да гарчычнага зярняці, якое чалавек узяў і пасеяў на сваім полі
Иное подобенъство преложилъ имъ, мовечи: подобно ест Королевство Небесное зерну горчичному, которое вземъши чоловекъ, всеелъ на рольи своей • [6]
і якое меншае за ўсялякае насенне, але, калі вырасце, яно большае за агародніну і робіцца дрэвам, так што птушкі нябесныя прылятаюць і гняздзяцца ў голлі яго.
Которое менши ест зо всих семенъ, а гды възростеть, больши всих зелий ест, и бывает дерево, ижъ приходять птахи небесные, и гнездяться на розгахъ его •
Іншую прыпавесць сказаў Ён ім: Царства Нябёсаў падобнае да закваскі, якую жанчына, узяўшы, замясіла ў тры меры мукі, пакуль не ўкісла ўсё.
Іное подобенство мовилъ имъ: подобно ест Королевство Небесное квасу, которий въземъши жона, закрила в мучныхъ мери три, докуль вкисло все • [7]
Гэта ўсё Ісус казаў натоўпам у прыпавесцях і без прыпавесцяў нічога не казаў ім,
Тое все мовилъ Исусъ, в подобенствах тижбамъ, и бес подобенъства ничого не мовил к ним •
каб спраўдзілася сказанае праз прарока, які кажа: «Адкрыю ў прыпавесцях Мае вусны; выкажу схаванае ад стварэння [свету]».
Іжъ бы выполънилосе реченое через пророка мовечого: отворю в подобенъствах уста Мои, оповемъ[8] скритости от заложенья света • [9]
Тады, адпусціўшы натоўпы, [Ісус] увайшоў у дом; і падышлі да Яго вучні Яго, кажучы: Растлумач нам прыпавесць пра куколь на полі.
Тогды оставивши тижбы, пришолъ в домъ Исусъ, и приступили к Нему ученики Его мовечи, скажи намъ подобенство куколей ролейныхъ •
Ён жа сказаў у адказ: Той, хто сее добрае насенне, — Сын Чалавечы;
А Онъ отповедаючи рекъ имъ: сеючий доброе семя ест Сынъ Чоловечий •
а поле — свет; а добрае насенне — гэта сыны Царства; а куколь — сыны ліхога;
А рольи ест светъ, доброе пакъ семя, тые суть сынове Королевъства, а куколь суть сынове злосьтивые •
а вораг, што пасеяў яго, — д’ябал, а жніво — сканчэнне веку, а жняцы — Анёлы.
А ворог всеявшій их ест дьявол, а жниво сконченье веку ест, а женцы, Ангелы суть • [10]
Дык як куколь збіраюць і паляць агнём, так будзе пры сканчэнні [гэтага] веку;
Якъ прото збирают куколь, и огнемъ сжигают, такъ будет в сконченье веку того •
пашле Сын Чалавечы Сваіх Анёлаў, і збяруць з Яго Царства ўсе спакусы і тых, што чыняць беззаконне,
Пошлет Сынъ Чоловечий Анъгелы Свои, и зберуть с Королевъства Его вси погоршенья, и чинячихъ безаконие •
і ўкінуць іх у вогненную печ; там будзе плач і скрыгат зубоў.
И вкінуть их в печ огненную, тамъ будеть плачъ, и скригитанье зубовъ •
Тады праведнікі заззяюць, як сонца ў Царстве іх Бацькі. Хто мае вушы, [каб чуць], няхай чуе!
Тогды справедливые засветяться якъ солнъце в Королевъстве Отца ихъ, маючий уши слухати нехай слышить![11]
Падобнае Царства Нябёсаў да схаванага ў полі скарбу, які знайшоў чалавек і схаваў, і ад радасці ідзе і прадае ўсё, што мае, і купляе тое поле.
Засе подобно ест Королевъство Небесное, кладу положоному на рольи, которій нашодши чоловекъ сховалъ, и з радости его идеть, и все што колвек маеть продаеть, и купуеть ролью тую •
Зноў жа Царства Нябёсаў падобнае да купца, які шукае прыгожых перлаў;
Засе подобно ест Королевъство Небесное, чоловеку купцу, ищучому добрихъ перелъ •
і, знайшоўшы адну вельмі каштоўную перліну, ён пайшоў і прадаў усё, што меў, і купіў яе.
Которий нашодши одну велице доругую перлу, шодши продасть все што кольвекъ мает и купуеть ее •
Зноў жа Царства Нябёсаў падобнае да невада, закінутага ў мора, які сабраў рыбу ўсялякага роду;
Засе подобно ест Королевъство Небесное неводу вкиненому в море, и с каждого рода собравшому,
калі ён напоўніўся, выцягнулі яго на бераг і, сеўшы, сабралі добрае ў пасудзіны, а непрыдатнае выкінулі вон.
которий гды наполниться, выволокли его на кърай, и седъши выбрали добрие в судье, а лихие выкинулі вонъ •
Так будзе пры сканчэнні веку: выйдуць Анёлы і аддзеляць ліхіх з асяроддзя праведнікаў,
Так будеть в сконченье века: выйдуть Ангели, и отлучать лихихъ спосредъку справедливыхъ •
і кінуць іх у агнявую печ, там будзе плач і скрыгат зубоў.
И вкину их в печь огненую, там будеть плачъ и скрагитанье зубомъ •
[Кажа ім Ісус]: Ці вы зразумелі ўсё гэта? — Яны кажуць Яму: Так, [Госпадзе].
Мовилъ имъ Исусъ, вы розумелисте ль тое все? мовили Ему, такъ Пане •
Ён жа сказаў ім: Таму кожны кніжнік, што навучаны Царству Нябёсаў, падобны да гаспадара дома, які выносіць са свае скарбніцы новае і старое.
А Онъ рекъ имъ, того деле каждый учоный научившисе Королевъству Небесному, подобенъ ест чоловеку домовому, которий выносить з скарбу своего новое и ветхое •
І сталася: калі скончыў Ісус гэтыя прыпавесці, Ён пайшоў адтуль.
И было гды скончилъ Исусъ подобенъства тые, перешолъ оттуле •
І, прыйшоўшы ў Сваю бацькаўшчыну, вучыў іх у сынагозе іх, так што яны здзіўляліся і казалі: Адкуль у Гэтага чалавека такая мудрасць і цудадзейныя сілы?
И пришодъши до отчизны Своее, и училъ их в згромаженьяхъ их, ижъ дивилися они, и мовилі: откуль Тому мудрость тая и моцы?[12]
Ці не цеслеў Ён Сын? Ці не Яго Маці завуць Марыям37, і Яго братоў — Іякаў, Іосіф38, Сіман і Іуда?
Не Тотъ ли ест тесълинъ сынъ? не матка ль его называетьсе Мария и братья Его Яковъ, и Иосий, и Симонъ, и Юда?[13]
І Яго сёстры — хіба не ўсе ў нас? Дык адкуль у Гэтага чалавека ўсё гэта?
И сестры Его не вси ль у насъ суть? откуль прото Тому тое все?
І яны зняверыліся ў Ім. Ісус жа сказаў ім: Няма прарока без пашаны, хіба толькі ў [сваёй] бацькаўшчыне і ў сваім доме.
И згоръшалися с Него • А Исусъ рек им: не ест пророкъ без чести, только въ отчизъне своей, и в дому съвоемъ • [14]
І Ён не зрабіў там многіх цудаў з-за іх нявер’я.
И не учинилъ тамъ моцей[15] многихъ, для недоверъсътъва ихъ •
