Мацьвея 5 разьдзел

Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Міхася Міцкевіча → Пераклад П. Татарыновіча

 
 

Убачыўшы грамады народу, Ён узыйшоў на гару, і калі сеў, падыйшлі да Яго вучні Ягоныя.
 
А бачачы грамады, ўзыйшоў Езус на гору і, калі сеў, падыйшлі да яго вучні ягоны

І, расчыніўшы вусны Свае, навучаў іх, прамаўляючы:
 
і ён, адчыніўшы вусны свае, навучаў іх, кажучы:

Шчасьлівыя ўбогія духам, бо іх ёсьць Ўладарства Нябеснае.
 
Багаслаўлёны ўбогія духам, іх бо ёсьць валадарства нябеснае.

Шчасьлівыя заплаканыя, бо яны ўсьцешацца.
 
Багаслаўлёны ціхія, бо яны заўладаюць зямлёю.

Шчасьлівыя лагодныя, бо яны ўнасьледуюць землю.
 
Багаслаўлёны плачучыя, бо яны будуць пацешаны.

Шчасьлівыя спрагненыя і смаглыя праўды, бо яны задаволяцца.
 
Багаслаўлёны, што прагнуць і смагнуць справядлівасці, бо яны будуць насычаны.

Шчасьлівыя міласьцівыя, бо яны памілаваны будуць.
 
Багаслаўлёны міласэрныя, бо яны самы міласэрдзя даступяцца.

Шчасьлівыя чыстыя сэрцам, бо яны Бога абачаць.
 
Багаслаўлёны чыстыя сэрцам, бо яны Бога аглядацімуць.

Шчасьлівыя міратворцы, бо яны Сынамі Божымі названыя будуць.
 
Багаслаўлёны чынячыя згоду, бо яны будуць названы Божымі сынамі.

Шчасьлівыя сьціганыя за праўду, бо іх ёсьць Ўладарства Нябеснае.
 
Багаслаўлёны, што праслед церпяць за праўду, іхняе бо ёсьць валадарства нябеснае.

Шчасьлівыя — вы, калі будзеце зганьбеныя, загнаныя і злосна абалганыя з-за Мяне.
 
Багаслаўлёны вы, калі зняважацімуць вас, і праследавацімуць, і ўсякае благоцце вымахлёўваць будуць дзеля мяне:

Радуйцеся і весяліцеся, бо ўзнагарода вашая вялікая ў нябёсах; гэтак-жа гналі і прарокаў, якія былі перад вамі.
 
цешцеся й весялецеся, заплата бо ваша ў небе вялікая; бо гэтак праследавалі прарокаў, што былі перад вамі.

Вы — соль зямлі; калі-ж соль страціць солкасьць, чым яе адсоліце? Нічога ня будзе вартая, толькі высыпаць вон, і патаптаная будзе людзьмі.
 
Вы соль зямлі, калі-ж соль звятрэе, то чым зробіш яе салонаю? Яна не знадобная ні на вошта, як толькі выкінуць пад ногі.

Вы — сьвятло сьвету; ня можа быць схаванае места, калі стаіць на гары.
 
Вы святло свету; ня можа схавацца горад, стаячы на гары.

І ня ставяць запаленага сьвяцільніка пад пасудзіну, але на падстаўцы, каб сьвяціла ўсім, хто ў доме.
 
І, запаліўшы свечку, ня ставяць яе пад судзінай, але на ліхтары, каб свяціла ўсім, хто ёсьць у доме.

Няхай-жа гэтак сьвеціць сьвятло ваша прад людзьмі, каб пабачылі вашыя добрыя ўчынкі і ўслаўлялі Айца вашага Нябеснага.
 
Хай святло вашае свеціць перад людзьмі так, каб яны бачылі вашы добрыя чыны і славілі Айца, які ёсьць у небе.

Ня думайце, што прыйшоў Я зьняважыць закон і прарокаў; ня зьняважыць прыйшоў Я, але выканаць.
 
Ня думайце, што я прыйшоў скасаваць Закон ці прарокаў; ня прыйшоў я касаваць, але выпаўніць.

Бо папраўдзе кажу вам: пакуль не праміне неба й зямля, ніводная йота, ніводная рыса ня здымецца з закону, пакуль ня споўніцца ўсё.
 
Сапраўды-ж кажу вам: пакуль не праміне неба й зямля, не адменіцца аніводна ёта, ніводна рыска ў Законе, пакуль усё не станецца.

Калі-ж нехта парушыць хоць адзін з гэтых найменшых запаветаў і гэтак навучыць людзей, той у Ўладарстве Нябесным названы будзе найменшым; каторы-ж выканае і навучыць, той вялікім будзе названы у Ўладарстве Нябесным.
 
Дык хто-б нарушыў адно з гэтых найменшых прыказанняў і так-бы навучаў людзей, той найменшым называцімецца ў валадарсьцьве нябесным; а хто споўніць ды навучыць, той будзе названы вялікім у валадарсьцьве нябесным;

Бо, кажу вам: калі праведнасьць вашая не ўзьнімецца над кніжнікаў і фарысеяў, — ня ўвойдзіце у Ўладарства Нябеснае.
 
Бо кажу вам, калі справядлівасьць ваша ня будзе буйнейшай, чым кніжнікаў і фарызэяў, ня ўвойдзеце ў каралеўства нябеснае.

Вы чулі, што гаворана было даўнейшым — не забівай, а хто заб’е, падлягае суду.
 
Вы чулі што сказана старадаўным: «Не забівай, а хто-б забіў, падпадзе пад суд» (Выйсьц. 20:13).

А Я кажу вам: кажны, хто злуецца на брата свайго на дарэмна, падлягае суду; а хто скажа брату свайму — брыда, — падлягае сынедрыёну; а хто скажа — вар’ят, — падлягае гэене агнявой.
 
А я вам кажу, кожны, хто гневаецца на брата свайго, падлягае суду, а хто-б сказаў на брата свайго «нягоднік», будзе падлеглы суду найвышэйшаму, а хто-б сказаў «бязбожнік» будзе падлеглы пякельнаму агню.

Вось-жа, калі ты прынясеш дар свой да ахвярніка і там успомнішь, што брат твой нешта мае супраць цябе,
 
Дык калі ты прынясеш дар свой да аўтара і там прыпомніш, што брат твой нешта мае проціў цябе,

— Пакінь дар твой прад ахвярнікам і вярніся, пагадзіся перш з братам тваім, і тады, прыйшоўшы, ахвяруй дар твой.
 
пакінь там перад аўтаром свой дар ды йдзі перш пагадзіся з братам сваім, а тады вярнуўшыся ахвяруеш дар свой.

Хутчэй пагаджайся з супраціўнікам тваім, пакуль ты з ім яшчэ ў дарозе, каб супраціўнік не аддаў цябе судзьдзі, а судзьдзя не аддаў-бы цябе слузе, і ня ўкінулі-б цябе ў цямніцу.
 
Гадзіся з сваім праціўнікам скора, пакуль яшчэ з ім у дарозе, каб часам супраціўнік не аддаў цябе судзьдзі, а судзьдзя не аддаў цябе слузе ды каб не пасадзілі цябе ў вастрог.

Запраўды, кажу табе, ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга шэлягу.
 
Сапраўды кажу табе: ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга шэлягу.

Вы чулі, што гаворана было даўнейшым — не блудадзейнічай.
 
Чулі вы, што сказана старадаўным: «Ня чужалож» (Выйсц. 20:14),

Я-ж кажу вам: кажны, хто глядзіць на жанчыну з жаданьнем яе, ужо блудадзейнічаў з ею ў сэрцы сваім.
 
а я вам кажу, што кожны, хто глядзіць на жанчыну, каб пажадаць яе, ужэ саграшыў з ёю ў сэрцы сваім.

Калі-ж правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і адкінь ад сябе: валей табе страціць адзін сустаў цела твайго, ніж усё цела тваё будзе ўрынута ў агонь пякельны.
 
Каліж правае вока тваё ўводзіць цябе ў грэх, вырві яго і кінь ад сябе, бо лепш табе, каб згінуў адзін з тваіх чэлесаў, чымся ўсё цела тваё мела быць кінута ў пекла.

І калі правая рука твая спакушае цябе, адсячы яе і адкінь ад сябе: валей табе страціць адзін сустаў цела твайго, ніж усё цела тваё будзе ўрынута ў пекла.
 
І калі правая рука твая спакушае цябе, адсячы яе й кінь ад сябе, бо лепей табе, каб згінуў адзін з тваіх чэлесаў, чымся ўсё цела тваё мела йсці ў пекла.

Таксама было сказана: калі хто разводзіцца з жаною сваю, няхай дасьць ёй адпускны ліст.
 
І сказана такжа: «Хто-б пакідаў жонку сваю, хай дасьць ёй разводны ліст» (Паўт. Пр. 24:1),

Я-ж кажу вам: кажны, хто разводзіцца з жаною сваею, апрача віны блудедзеяньня, той даводзіць яе да блудадзеяньня, і хто з разводкаю ажэніцца, той блудадзейнічае.
 
а я вам кажу, што кожны, хто-б жонку сваю пакінуў, акрамя прычыны чужалоства, даводзіць яе да чужалоства, а хто-б ажаніўся з пакіненай, чужаложыць.

Яшчэ чулі вы, што было сказана даўнейшым, не не кляніся і лжіва, але выпаўняй прад Богам кляцьбу тваю.
 
Вы чулі яшчэ, што сказана старадаўным: «Ня прысягай на няпраўду, але спаўняй перад Богам твае прысягі» (Левіт. 19:12).

А Я кажу вам: Не кляніся аніяк: ані небам, бо яно пасад Божы;
 
А я вам кажу: зусім ня прысягайце — ані на неба, бо яно трон Божы,

ані зямлёю, бо яна падножжа ног Ягоных; ані Ерусалімам, бо ён — месца вялікага Караля.
 
ані на землю, бо яна падножжам ног ягоных, ані на Ерузалім, бо ён горад вялікага караля.

І галавою тваю не кляніся, бо ня можаш ніводнага воласу зрабіць белым ці чорным.
 
І ня прысягай на галаву сваю, бо ня можаш аніводнага воласа зрабіць белым, або чорным.

Але няхай будзе слова вашае: — так-так, не-не; а што па-за гэтым, тое ад зласьлівага.
 
Але ваша мова хай будзе: «так, так», «не, не», а што больш таго, тое ад злога.

Вы чулі, што было сказана: — вока за вока, зуб за зуб.
 
Вы чулі як сказана: «Вока за вока, а зуб за зуб» (Выйсц. 21:24).

Я-ж кажу вам: Не станавецеся ўсупраціў злому, але калі хто ўдарыць цябе у правую шчаку, павярні да яго і другую.
 
А я вам кажу: ня супраціўляйцеся злому, але калі хто ўдэрыць цябе ў правую шчаку, настаў яму й другую,

А хто хоча судзіцца з табой і забраць тваю вопратку, адпусьці яму і сарочку.
 
а таму, хто хоча судзіцца з табою і ўзяць у цябе тваю сарочку, аддай яму й вопратку,

І калі хто змушае цябе ісьці з ім адзін прагон, ідзі з ім два.
 
і хто-б прымушаў цябе ісьці тысячу крокаў, ідзі з ім і дзве.

Хто просіць у цябе — дай; і хто хоча пазычыць — не адварачайся.
 
Просіць у цябе хто, дай яму, і ад хочучага ў цябе пазычыць не адвяртайся.

Вы чулі, як гаворыцца: — любі бліжняга твайго й ненавідзь ворага твайго.
 
Вы чулі, што сказана: «Любі свайго бліжняга, а ненавідзь ворага твайго» (Левіт. 19:18).

А Я кажу вам: любіце ворагаў вашых, ласкавы будзьце да тых, хто кляне вас, дабрадзейнымі будзьце да ненавісьнікаў вашых і малецеся за крыўдзіцеляў і гнабіцеляў вашых;
 
А я вам кажу: Любеце ворагаў вашых, рабеце дабро тым, хто ненавідзіць вас і малецеся за тых, што праследуюць і чэрняць вас,

Каб сталіся вы сынамі Айца вашага Нябеснага, бо Ён воліць сонцу свайму ўсходзіць і над добрымі й над благімі, і пасылае дождж на справядлівых і несправядлівых.
 
каб вы былі сынамі Айца вашага, каторы ёсьць у небе, каторы загадвае сонцу свайму ўсходзіць над добрымі й благімі ды пасылае дождж на справядлівых і несправядлівых.

Бо, калі вы любіце тых, якія вас любяць, якую ўзнагароду маеце? Ці-ж ня тое робяць і мытнікі?
 
Бо калі вы любіце тых, што вас любяць, якуюж нагароду мецімеце? Ціж ня робяць гэтага й кунойміты?

І, калі вы вітаеце толькі братоў вашых, што асаблівае творыце? Ці-ж ня робяць гэтак і нявернікі?
 
І калі вітаецеся толькі з братамі сваімі, то штож асабліўшае робіце? Ціж ня робяць гэтага й пагане?

Гэтак будзьце-ж і вы дасканалымі, як Айцец ваш Нябесны дасканалым ёсць.
 
Дык будзьце дасканальны, як і Айцец ваш нябесны дасканальны ёсць.