Выслоўяў Саламонавых 26 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Васіля Сёмухі

 
 

Як снег улетку, а дажджы ў жніво, так слава непрыстойная для бязглуздага.
 
Як сьнег летам і дождж у жніва, так гонар не пасуе неразумнаму.

Як птушка, што пералятае да іншага, і ластаўка, што пырхае, так не здзейсніцца праклён, што казалі дарэмна.
 
Як верабей пырхне, калі ластаўка паляціць, так незаслужаны праклён ня збудзецца.

Бізун для каня, і для асла аброць, а розга — для спіны бязглуздых.
 
Плётка каню, аброць аслу, а кій немысьлю.

Не адказвай бязглуздаму па яго бязглуздасці, каб ты не стаў да яго падобны;
 
Не адказвай неразумнаму паводле неразумнасьці ягонай, каб і ты не прыпадобніўся яму;

бязглуздаму адказвай на яго бязглуздасць, каб не здавалася яму, што ён мудры.
 
а адказвай неразумнаму паводле неразумнасьці ягонай, каб ён не зрабіўся мудрацом у вачах сваіх.

Ногі сабе адсякае і робіць шкоду сабе той, хто пасылае вестку з дапамогай бязглуздага.
 
Падцінае сабе ногі, робіць шкоду сабе той, хто пасылае наказ празь немысьля.

Як нямоцныя косці ў кульгавага, так прыслоўе — у вуснах бязглуздага.
 
Як віхляюцца ногі ў кульгавага, так і выслоўе на вуснах у неразумнага.

Як той, хто хавае камень у кучу, — так той, хто аддае пашану нямудраму.
 
Што ўкладваць каштоўны камень у прашчу, так і аддаваць пашану дурному.

Церні, што растуць у руцэ п’янага, — гэта прыслоўі ў вуснах бязглуздых.
 
Што калючы бадзяк у руцэ ў п’янага, тое і выслоўе на вуснах у неразумнага.

Стралок, які цаляе ва ўсё, — гэта той, хто наймае бязглуздага, і той, хто наймае валацугаў.
 
Дужы робіць усё адвольна: і неразумнага ўзнагароджвае, і кожнага праходжага ўзнагароджвае.

Як сабака, які вяртаецца да сваёй ірвоты, — бязглузды, што паўтарае бязглуздасць сваю.
 
Як сабака вяртаецца да ванітаў сваіх, так дурны паўтарае глупствы свае.

Бачыў ты чалавека, што самому сабе мудрым здаецца? Больш бязглузды будзе спадзявацца на гэта.
 
Калі ты бачыш чалавека, які сам сябе мудрым лічыць, — дык на дурнога болей надзеі, чым на яго.

Гультай кажа: «Львіца на дарозе, і леў на плошчах».
 
Гультай кажа: «леў на дарозе! леў на дварэ!»

Верцяцца дзверы на круку сваім, а гультай — у ложку сваім.
 
Дзьверы паварочваюцца на завесах сваіх, а гультай на ложку сваім.

Апускае гультай руку ў місу сваю, ды цяжка яму паднесці яе да вуснаў сваіх.
 
Гультай апускае руку сваю да міскі, ды яму цяжка падняць яе да рота свайго.

Гультай здаецца сабе мудрэйшым за сем чалавек, што выказваюць меркаванні.
 
Гультай у вачах сваіх мудрэйшы за семярых, што адказваюць разумна.

Хапае сабаку, праходзячы міма, за вушы той, хто ўблытваецца ў сварку іншага.
 
Хапае сабаку за вушы той, хто, праходзячы міма, лезе ў чужую спрэчку.

Як шалее той, хто пускае стрэлы і дзіды ў смерць, —
 
Як той, хто прыкідваецца вар’ятам, кідае агонь, стрэлы і сьмерць,

так чалавек, што падманвае сябра свайго і кажа: «Ці не жартам зрабіў я гэта?»
 
так — чалавек, які падступна шкодзіць сябру свайму і потым кажа: «я толькі пажартаваў».

Калі не хапае дроў, тухне агонь; і, калі прагнаны пляткар, сваркі ўціхаюць.
 
Дзе няма болей дроў, агонь патухае; і дзе няма нагаворшчыка, разлад аціхае.

Як вугалі — для жару, а дровы — для агню, так сварлівы чалавек — для таго, каб распаляць сваркі.
 
Вугаль — на жар, дровы — на распал свары.

Словы паклёпніка — як салодкае, і самі прасочваюцца ўглыб нутра.
 
Словы нагаворшчыка — як прысмакі, і яны ўваходзяць у нутро жывата.

Як срэбра, што ўпрыгожвае брудную пасудзіну з гліны, — так пяшчотныя вусны і ліхое сэрца.
 
Як нячыстым срэбрам абкладзены гліняны посуд, так і палымяныя вусны і сэрца ліхое.

За вуснамі сваімі непрыяцель схаваецца, калі ў сэрцы задумвае хітрасці:
 
Вуснамі сваімі прыкідваецца вораг, а ў сэрцы сваім намышляе ліхое.

не давярай яму, калі змякчае ён голас свой, бо сем агіднасцей — у сэрцы яго;
 
Калі ён гаворыць і пяшчотным голасам, ня вер яму; бо сем мярзотаў у сэрцы ў яго.

вераломна затоіць ён нянавісць, а каварства яго выявіцца ў сходцы.
 
Хто нянавісьць прыкрывае на самоце, злосьць таго адкрыецца ў народным сходзе.

Хто капае яму, той упадзе ў яе; і хто скідвае камень, да таго ён вернецца.
 
Хто капае яму, той упадзе ў яе; і хто пакоціць угору камень, да таго ён вернецца.

Ілжывы язык не любіць праўду, і вусны няпэўныя рыхтуюць пагібель.
 
Хлусьлівы язык ненавідзіць тых, каго ён параніў, і лісьлівыя вусны рыхтуюць падзеньне.