Выслоўяў Саламонавых 14 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Васіля Сёмухі

 
 

Мудрая жонка будуе дом свой, а неразумная разбурыць яго сваімі рукамі.
 
Мудрая жонка ўладкуе свой дом, а неразумная разбурыць яго сваімі рукамі.

Таго, хто ідзе вернай дарогай, адцураецца той, хто ідзе ганебным шляхам.
 
Хто ідзе простаю дарогаю, баіцца Госпада; а чые дарогі крывыя, той ня дбае пра Яго.

У вуснах бязглуздага — дубец пыхлівасці, а вусны мудрых берагуць іх.
 
У вуснах у немысьля — біч на яго ганарыстасьць; а вусны мудрых ахоўваюць самыя сябе.

Дзе няма быкоў, там стойла пустое; і шмат выгод — у моцы быка.
 
Дзе няма валоў, там — ясьлі пустыя; а багата ж прыбытку ад сілы валоў.

Праўдзівы сведка не лжэ, а хітры сведка пашырае хлусню.
 
Верны сьведка ня хлусіць, а ілжу пашырае сьведка ілжывы.

Насмешнік шукае мудрасці і не знаходзіць, а для разважлівых веды даступныя.
 
Распусны шукае мудрасьці і не знаходзіць; а разумны лёгка набывае веды.

Ад бязглуздага чалавека адыдзі, бо не знойдзеш вуснаў разважлівых.
 
Адыдзі ад чалавека пустога, у якога ты ня бачыш разумных вуснаў.

Мудрасць разумнага — пазнанне свайго шляху, а неразумнасць бязглуздых — блуканне.
 
Мудрасьць разумнага — што ён зважае на дарогу сваю, а дурасьць немысьляў — толькі ашука.

Бязглуздыя не звяртаюць увагі на грэх, а сярод справядлівых застанецца ласка.
 
Неразумныя сьмяюцца з грэху, а сярод праведных — Божая мілата.

Сэрца ведае гаркоту душы сваёй, і ў радасць яго не ўмяшаецца чужы.
 
Сэрца ведае горыч сваю, і чужынец ня дзеліць радасьці ягонай.

Дом бязбожнікаў разваліцца, а хорамы справядлівых будуць расці.
 
Дом беззаконных зруйнуецца, а жытлішча праведных расьцьвіце.

Ёсць дарога, што здаецца чалавеку справядлівай, але ўрэшце рэшт вядзе яна да смерці.
 
Ёсьць шляхі, якія здаюцца чалавеку простымі; але канец іх — шлях сьмерці.

Сэрца змешваецца з сумам нават у час смеху, а смутак захоплівае канец радасці.
 
І ад сьмеху часам баліць сэрца, і канцом радасьці бывае смутак.

Шляхамі сваімі будзе задаволены бязглузды, а чалавек добры будзе вышэй за іх.
 
Чалавек з разбэшчаным сэрцам насыціцца ад дарог сваіх, і добры — ад сваіх.

Легкаверны верыць кожнаму слову, а разважлівы абдумвае крокі свае.
 
Немысель верыць кожнаму слову, а разумны зважае на крокі свае.

Мудры баіцца і пазбягае зла, а бязглузды злоўжывае і разлічвае на сябе.
 
Мудры баіцца і ўнікае зла, а неразумны раздражнёны і саманадзейны.

Нецярплівы зробіць бязглуздасць, а чалавек хітры — нявідны.
 
Запальчывы можа ўчыніць глупства; а чалавек, які наўмысна чыніць благое, ненавісны.

Легкаверныя авалодваюцца бязглуздасцю, а разважлівыя вызначаюцца ведамі.
 
Невукі спадкуюць дурасьць, а разумных увенчваюць веды.

Ліхія схіляюцца перад добрымі, а бязбожнікі — перад дзвярамі справядлівых.
 
Схіляцца ліхія перад добрымі, і бязбожныя — каля варот праведніка.

Бедны будзе нявідны нават для свайго самага блізкага, а ў багатых — шмат сяброў.
 
Беднага ненавідзіць, бывае, нават блізкі яго, а ў багатага многа сяброў.

Хто адцураецца блізкага свайго — грашыць, а хто шкадуе бедных — шчасны.
 
Хто пагарджае блізкім сваім, той грэшыць; а мілажальны да бедных, той шчасны.

Ці не блукаюць тыя, што чыняць ліха? Міласэрнасць і праўда — для тых, хто робіць дабро.
 
Ці не памыляюцца тыя, што намышляюць ліхое? Мілажаль і вернасьць у тых, што намышляюць добрае.

Ва ўсялякай працы будзе прыбытак, а слова вуснаў накіроўвае толькі да беднасці.
 
Ад усякае працы ёсьць прыбытак, а ад пустаслоўя толькі пахіба.

Вянок мудрых — іх багацце, а неразумнасць бязглуздых — глупства.
 
Вянок мудрых — багацьце іхняе, а дурасьць невукаў дурасьць і ёсьць.

Верны сведка вызваляе душы, а крывадушнік — пашырае хлусню.
 
Верны сьведка ратуе душы, а ілжывы нагаворвае шмат ілжы.

У шанаванні Госпада — цвёрдая ўпэўненасць, і сынам Яго будзе надзея.
 
У страху перад Госпадам — надзея цьвёрдая, і сынам сваім Ён прыстанішча.

Шанаванне Госпада — крыніца жыцця, што ўхіляецца ад путаў смерці.
 
Страх Гасподні — крыніца жыцьця, што аддаляе ад сетак сьмерці.

У мностве народа — годнасць цара, у невялікай колькасці народа — пагібель валадара.
 
У мностве народу — веліч цара, а пры малалюдзтве — бяда ўладару.

Хто цярплівы, тым кіруе вялікая разважлівасць; хто нецярплівы — павялічвае бязглуздасць.
 
У цярплівага чалавека багата розуму, а ў палкага многа дурасьці.

Жыццё для цела — здароўе сэрца, зайздрасць — гніенне касцей.
 
Ціхмянае сэрца — жыцьцё целу, а зайздрасьць — гнілізна касьцям.

Хто гоніць беднага — той упікае яго Творцу; шануе Яго той, хто шкадуе бедных.
 
Хто ўціскае беднага, той ганіць Творцу яго; а хто шануе Яго, той творыць дабро беднаму.

Уласнай сапсаванасцю будзе забіты бязбожнік, а справядлівы спадзяецца на несапсаванасць сваю.
 
За ліха сваё бязбожны будзе адкінуты, а праведны і пры сьмерці сваёй мае надзею.

У сэрцы разважлівага знаходзіцца мудрасць, а сярод бязглуздых яна знойдзецца?
 
Мудрасьць у сэрцы ў разумнага, і сярод неразумных яна адкрываецца.

Справядлівасць узвышае народ, а несправядлівасць — грэх народаў.
 
Праведнасьць узвышае народ, а беззаконьне — ганьба народаў.

Дапушчаны да цара — разумны слуга, а гнеў выклікае той, хто дзейнічае ганебна.
 
Ласка царова — рабу разумнаму, а гнеў цара — супроць таго, хто ганьбіць яго.