Выслоўяў Саламонавых 13 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Васіля Сёмухі

 
 

Мудры сын любіць настаўленне бацькі, насмешнік не слухае, калі яго ганяць.
 
Мудры сын слухае бацькавых настаўленьняў; а насьмешнік ня слухае засьцярогаў.

З плода вуснаў сваіх чалавек жывіцца дабром, а душа крывадушніка — гвалтам.
 
Ад плоду вуснаў сваіх чалавек спажывае дабро, а душа здраднікаў закона — зло.

Хто вусны свае беражэ — беражэ душу сваю, а хто летуценны ў размове, — таму бяда.
 
Хто захоўвае вусны свае, той захоўвае душу сваю, а хто шырока свой рот разьзяўляе, таму бяда.

Гультай хоча, а не мае, а душа працавітых насыціцца.
 
Душа гультая жадае, але марна: а душа руплівых насыціцца.

Справядлівы адмовіцца ад ілжывага слова, а бязбожнік сарамаціць і ганьбіць.
 
Праведнік ненавідзіць ілжывае слова, а бязбожны сарамаціць і ганьбіць сябе.

Справядлівасць беражэ бязгрэшнага ў дарозе, а бязбожнасць ставіць падножку грэшніку.
 
Праўда ахоўвае беззаганнага ў дарозе, а бязбожнасьць губіць грэшнікаў.

Ёсць той, хто быццам лічыцца за багача, хаця нічога не мае; і ёсць той, хто быццам лічыцца за беднага, хаця ў яго багацця шмат.
 
Сёй-той выдае сябе за багатага, а ў яго нічога няма; другі сябе за беднага, а ў яго багацьця многа.

Выкуп душы чалавека — яго багацце, а хто бедны — не вытрымлівае папроку.
 
Багацьцем сваім чалавек адкупляе жыцьцё сваё, а бедны і пагрозы ня чуе.

Святло справядлівых весяліць, а каганец бязбожнікаў тухне.
 
Сьвятло праведных весела гарыць; а сьветач бязбожных тухне.

Між пыхліўцаў — толькі сваркі, а ў пакорлівых — мудрасць.
 
Ад пыхі паходзіць разлад, а ў тых, што раяцца, — мудрасьць.

Маёмасць ад марнасці паменшыцца, а хто збірае ў руку — памнажае.
 
Багацьце ад марнасьці памяншаецца, а хто зьбірае працаю, памнажае яго.

Надзея, што доўга не здзяйсняецца, вынішчае душу, а жаданне, што здзяйсняецца, — дрэва жыцця.
 
Надзея, якая доўга ня праўдзіцца, стамляе сэрца, а жаданьне, якое споўнілася, — як дрэва жыцьця.

Хто пагарднае словам робіць, той сам прычыняе шкоду сабе; а хто паважае пастанову, таму адплаціцца.
 
Хто пагарджае словам, той робіць шкоду сабе; а хто баіцца запаведзі, будзе ўзнагароджаны.

Закон мудрага — крыніца жыцця, каб пазбегнуць путаў смерці.
 
Навука ў мудрага — крыніца жыцьця, якая аддаляе ад сьмерці.

Добры розум выклікае ласку, а на шляху несумленных — бездань.
 
Добры розум дае зычлівасьць; а дарога бязбожных цьвёрдая.

Кожны разумны чалавек дзейнічае з розумам; а неразумны выяўляе бязглуздасць.
 
Кожны разумны дзее зь веданьнем, а немысель выстаўляе на паказ дурасьць.

Бязбожны вяшчун трапляе ў бяду, а верны пасол — здароўе.
 
Неразумны пасол трапляе ў бяду, а верны пасланец — ратунак.

Беднасць і ганьба таму, хто пагарджае настаўленнем; а хто верыць таму, хто ганіць, — будзе ў пашане.
 
Галеча і ганьба таму, хто пагарджае навукай; а хто трымаецца настаўленьня, пашанаваны будзе.

Жаданне, калі споўніцца, цешыць душу, а бязглуздыя адмаўляюцца бегчы ад ліха.
 
Жаданьне, якое споўнілася, — прыемнае душы; агідна неразумнаму ўхіляцца ад зла.

Хто з мудрымі ходзіць — будзе мудрым, а сябар бязглуздых зробіцца ліхім.
 
Хто сябруе з мудрым, будзе мудры; а хто сябруе зь неразумнымі, разбэсьціцца.

За грэшнікамі гоніцца ліха, а дабром адплаціцца справядлівым.
 
Грэшнікаў даганяе зло, а праведнікам дасца дабро.

Добры чалавек пакідае спадкаемцамі сыноў і ўнукаў, а маёмасць грэшніка зберагаецца для справядлівага.
 
Добры пакідае спадчыну і ўнукам, а багацьце грэшніка зьберагаецца праведнаму.

Многа хлеба бывае і на нівах бедных, а ёсць і той, хто гіне, бо не хапае законнасці.
 
Шмат хлеба бывае і на палетку ў бедных; але маёмасьць гіне ад бяспраўя.

Ненавідзіць сына свайго той, хто шкадуе розгі, а хто любіць яго, той заўжды выхоўвае яго.
 
Хто шкадуе дубца свайго, той ненавідзіць сына; а хто любіць, той змалку карае яго.

Справядлівы насычае і напаўняе душу сваю, а чэрава бязбожнікаў — ненаеднае.
 
Праведнік есьць да сытасьці, а жывот бязбожных церпіць нястачы.