Выслоўяў Саламонавых 13 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Васіля Сёмухі

 
 

Мудры сын слухае навукі айцоўскае, але насьміханьнік ня слухае крыку.
 
Мудры сын слухае бацькавых настаўленьняў; а насьмешнік ня слухае засьцярогаў.

З пладоў вуснаў людзіна паспытаецца дабра, але душа выступнікаў — ґвалту.
 
Ад плоду вуснаў сваіх чалавек спажывае дабро, а душа здраднікаў закона — зло.

Хто сьцеражэць вусны свае, сьцеражэць душу сваю; хто зявае, будзе мець зьнішчэньне.
 
Хто захоўвае вусны свае, той захоўвае душу сваю, а хто шырока свой рот разьзяўляе, таму бяда.

Душа ленага жадае, але дарма, душа ўлеглівага будзе сытая.
 
Душа гультая жадае, але марна: а душа руплівых насыціцца.

Ману ненавідзе справядлівы, але нягодны абрыдны й сароме.
 
Праведнік ненавідзіць ілжывае слова, а бязбожны сарамаціць і ганьбіць сябе.

Справядлівасьць крые беззаганнага дарогаю сваёю, але нягоднасьць ськідае грэшніка.
 
Праўда ахоўвае беззаганнага ў дарозе, а бязбожнасьць губіць грэшнікаў.

Іншы прыдаецца багатым, а іншы зь вялікім багацьцям бедніцца.
 
Сёй-той выдае сябе за багатага, а ў яго нічога няма; другі сябе за беднага, а ў яго багацьця многа.

Багацьце людзіны — выкуп за жыцьцё, бедны ня слухае крыку.
 
Багацьцем сваім чалавек адкупляе жыцьцё сваё, а бедны і пагрозы ня чуе.

Сьвятло справядлівых цеша, але сьвечка нягодных згасьне.
 
Сьвятло праведных весела гарыць; а сьветач бязбожных тухне.

Адно з пыхі бывае вада, але з тымі, што радзяцца — мудрасьць.
 
Ад пыхі паходзіць разлад, а ў тых, што раяцца, — мудрасьць.

Багацьце, благім парадкам прыдбанае, менее, а спакваля зьбіраючы множа.
 
Багацьце ад марнасьці памяншаецца, а хто зьбірае працаю, памнажае яго.

Спадзева, што доўжыцца — боль сэрца, але здойсьненае жаданьне — дзерва жыцьця.
 
Надзея, якая доўга ня праўдзіцца, стамляе сэрца, а жаданьне, якое споўнілася, — як дрэва жыцьця.

Хто грэбуе словам, тый будзе зьнішчаны; а хто баіцца расказаньня, адзяржыць заплату.
 
Хто пагарджае словам, той робіць шкоду сабе; а хто баіцца запаведзі, будзе ўзнагароджаны.

Права мудрага — жарало жыцьця, ад пасадак сьмерці адхінаючае.
 
Навука ў мудрага — крыніца жыцьця, якая аддаляе ад сьмерці.

Добры розум даець ласку, але дарога выступнікаў цяжкая.
 
Добры розум дае зычлівасьць; а дарога бязбожных цьвёрдая.

Кажны разважны дзее ўмела, але неразумны пашырае сваю дурноту.
 
Кожны разумны дзее зь веданьнем, а немысель выстаўляе на паказ дурасьць.

Нягодны пасланец лучае ў бяду, але верны пасол — леча.
 
Неразумны пасол трапляе ў бяду, а верны пасланец — ратунак.

Беднасьць а сорам таму, хто адхінае навуку; а хто зважае на ўпікі, будзе паважаны.
 
Галеча і ганьба таму, хто пагарджае навукай; а хто трымаецца настаўленьня, пашанаваны будзе.

Здойсьненае жаданьне прыемна душы, адварачацца ад ліха — агіда неразумным.
 
Жаданьне, якое споўнілася, — прыемнае душы; агідна неразумнаму ўхіляцца ад зла.

Хто ходзе з мудрымі, будзе мудрым, але таварыш неразумных зьнішчэе.
 
Хто сябруе з мудрым, будзе мудры; а хто сябруе зь неразумнымі, разбэсьціцца.

Ліха жанецца за грэшнікамі, але справядлівым будзе адплачана дабром.
 
Грэшнікаў даганяе зло, а праведнікам дасца дабро.

Добры пакідае спадак унукам, але схавана справядліваму багацьце грэшніка.
 
Добры пакідае спадчыну і ўнукам, а багацьце грэшніка зьберагаецца праведнаму.

Шмат еміны на ніве бедных, але гінуць зь бяспраўя.
 
Шмат хлеба бывае і на палетку ў бедных; але маёмасьць гіне ад бяспраўя.

Хто жалее розкі свае, тый ненавідзе сына свайго; але хто любе яго, тый упару карае яго.
 
Хто шкадуе дубца свайго, той ненавідзіць сына; а хто любіць, той змалку карае яго.

Справядлівы есьць, каб досыць учыніць душы сваёй, але жывот нягодных будзе ў нястачы.
 
Праведнік есьць да сытасьці, а жывот бязбожных церпіць нястачы.