Выслоўяў Саламонавых 22 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Васіля Сёмухі

 
 

Лепш імя добрае, чым вялікае багацце, лепш ласка добрая, чым срэбра і золата.
 
Добрае імя лепшае за вялікае багацьце, і добрая слава лепшая за срэбра і золата.

Сустракаюцца багаты і бедны: абодвух іх Творца — Госпад.
 
Багаты і бедны сустракаюцца адзін з адным; таго і другога стварыў Гасподзь.

Разважлівы бачыць ліха і хаваецца; легкаверныя ідуць туды, і ім чыніцца шкода.
 
Разумны бачыць бяду і хаваецца; а нявопытныя ідуць наперад, прымаюць кару.

Узнагарода пакорлівасці — страх Госпадаў, багацце і слава, і жыццё.
 
За пакораю ідзе сьледам страх Гасподні, багацьце і слава і жыцьцё.

Калючкі і пасткі на дарозе нясталага; а хто вартаўнік душы сваёй — далёка адыходзіць ад іх.
 
Церні і сеткі на дарозе падступнага; хто беражэ душу сваю, адыдзіся ад іх.

Настаўляй юнака ў пачатку дарогі яго; нават калі састарэе, ён не сыдзе з яе.
 
Наставі юнака на пачатку шляху яго: ён ня збочыць зь яго, калі і састарыцца.

Багаты распараджаецца беднымі; а хто прымае пазычанае — раб таго, хто пазычае.
 
Багаты пануе над бедным, і даўжнік робіцца рабом пазычальніка.

Хто сее несправядлівасць, той збярэ ліха, і розга гневу яго скончыцца.
 
Хто сее няпраўду, пажне буру, і біч гневу яго прападзе.

Будзе дабраславёны той, хто мае добрае вока, бо з хлеба свайго дае беднаму.
 
Міласэрны будзе дабраславёны, бо дае беднаму ад хлеба свайго.

Прагані насмешніка — і знікне разам з ім сварка; спыняцца спрэчкі і ганьба.
 
Прагані блюзьнера, і зьнікне разлад, і выйдзе зь ім свара і кляцьба.

Хто любіць чысціню сэрца, той будзе мець сябрам цара з-за ласкі вуснаў сваіх.
 
Хто любіць чысьціню сэрца, той мае прыемнасьць на вуснах, таму цар — сябар.

Вочы Госпадавы берагуць веды, а словы несправядлівага скідваюць.
 
Вочы Госпада ахоўваюць веды, а словы вераломнікаў Ён абвяргае.

Гультай кажа: «Леў знадворку, прападу я на сярэдзіне вуліцы».
 
Гультай кажа: «леў на вуліцы! сярод плошчы заб’юць мяне!»

Глыбокая яма — вусны жонкі чужой; на каго загневаецца Госпад, той упадзе ў іх.
 
Глыбокая прорва — вусны распусьніц; на каго ўгневаецца Гасподзь, той упадзе туды.

У сэрцы юнака змяшчаецца бязглуздасць, і розга настаўлення прагоніць яе.
 
Глупства прывязалася да сэрца юнака; але дубец выхаваньня адвядзе яе ад яго.

Ты прыгнятаеш беднага? Сам ён павялічыць сваё багацце. Ты дарыш багацейшаму? Сам збяднееш.
 
Хто крыўдзіць беднага, каб памножыць сваё багацьце, і хто дае багатаму, той зьбяднее.

Нахілі вуха сваё і слухай словы мудрых; а сэрца сваё прыкладзі да маіх ведаў,
 
Прыхілі вуха тваё, і слухай словы мудрых, і сэрца тваё павярні да маіх ведаў;

бо будуць яны вельмі прыгожыя, калі зберажэш іх у чэраве тваім, і разальюцца яны на вуснах тваіх.
 
бо добра будзе, калі ты будзеш хаваць іх у сэрцы тваім, і яны будуць таксама на вуснах тваіх.

Каб была ў Госпадзе надзея твая, я гавару табе сёння аб гэтым.
 
Каб надзея твая была на Госпада, я вучу цябе і сёньня, і ты памятай.

Ці не апісваў я табе гэта заўчора ў намерах і ведах,
 
Ці ж ня пісаў я табе тройчы ў парадах і ў настаўленьні,

каб паказаць табе трываласць слоў праўды, каб адказаў ты таму, хто паслаў цябе?
 
каб навучыць цябе дакладным словам ісьціны, каб ты мог сказаць словы ісьціны тым, хто папытае ў цябе?

Не чыні гвалту беднаму, таму што ён бедны, і не зневажай таго, хто жыве ў галечы,
 
Не абірай беднага, бо ён бедны; і не заціскай няшчаснага ў браме;

бо Госпад будзе разбіраць справу іх і пазбавіць Ён жыцця рабаўнікоў.
 
бо Гасподзь заступіцца за справу іхнюю і забярэ душу ў рабаўнікоў іхніх.

Не будзь сябрам чалавеку гняўліваму і не хадзі з чалавекам нястрыманым,
 
Не сябруй зь гняўлівым і ня супольнічай з чалавекам запальчывым,

каб выпадкова не навучыцца сцежкам яго і не атрымаць спакусы для душы сваёй.
 
каб ня стаць на шляхі ягоныя і не наклікаць пятлі на душу тваю.

Не будзь з тымі, што даюць сваю заруку і што прапануюць сябе паручыцелямі за даўгі.
 
Ня будзь з тых, якія даюць рукі і ручаюцца за пазыкі.

Бо калі не маеш адкуль пакрываць [доўг], то ў чым прычына таго, каб узялі ложак твой з-пад цябе?
 
Калі табе няма чым заплаціць, дык навошта даводзіць сябе, каб узялі пасьцель тваю з-пад цябе.

Не перанось межы старадаўнія, якія вызначылі бацькі твае.
 
Не перасоўвай мяжы даўняй, якую правялі бацькі твае.

Бачыш чалавека, руплівага ў сваёй справе: будзе ён стаяць перад царамі, а не перад людзьмі простымі.
 
Ці бачыў ты чалавека спраўнага ва ўчынках сваіх? Ён будзе стаяць перад царамі; ён ня будзе стаяць перад простымі.