Выслоўяў Саламонавых 22 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Леаніда Галяка

 
 

Лепш імя добрае, чым вялікае багацце, лепш ласка добрая, чым срэбра і золата.
 
Добрае імя лепшае за вялікае багацьце, а прыязьнь лепшая за серабро і золата.

Сустракаюцца багаты і бедны: абодвух іх Творца — Госпад.
 
Багаты і бедны сустракаюцца адзін з адным, але Гаспод стварыў абодвых.

Разважлівы бачыць ліха і хаваецца; легкаверныя ідуць туды, і ім чыніцца шкода.
 
Асьцярожны бачыць бяду і хаваецца, а недасьветчаныя, ідучы проста, церпяць шкоды.

Узнагарода пакорлівасці — страх Госпадаў, багацце і слава, і жыццё.
 
Узнагародаю пакоры і страху Госпада ёсьць багацьце, слава і жыцьцё.

Калючкі і пасткі на дарозе нясталага; а хто вартаўнік душы сваёй — далёка адыходзіць ад іх.
 
Царны і сеткі на дарозе хітрага; хто сьцеражэ сваю душу, аддаляецца ад іх.

Настаўляй юнака ў пачатку дарогі яго; нават калі састарэе, ён не сыдзе з яе.
 
Павучай юнака на пачатку ягонага шляху і ён ня зыйдзе з яго, калі састарэецца.

Багаты распараджаецца беднымі; а хто прымае пазычанае — раб таго, хто пазычае.
 
Багаты пануе над бедным, а павіньнік бывае слугою паверніка.

Хто сее несправядлівасць, той збярэ ліха, і розга гневу яго скончыцца.
 
Хто сее няпраўду, будзе жаць бяду і тросткі ягонага нгеву ня стане.

Будзе дабраславёны той, хто мае добрае вока, бо з хлеба свайго дае беднаму.
 
Міласэрнага будуць багаслаўляць, бо ён дае беднаму ад хлеба свайго.

Прагані насмешніка — і знікне разам з ім сварка; спыняцца спрэчкі і ганьба.
 
Прагані блюзьнерцу і спыніцца сварка і супакоіцца звадка і лаянка.

Хто любіць чысціню сэрца, той будзе мець сябрам цара з-за ласкі вуснаў сваіх.
 
Хто любіць чысьціню сэрца, у таго прыемнасьць на вуснах, таму кароль будзе прыяцелям.

Вочы Госпадавы берагуць веды, а словы несправядлівага скідваюць.
 
Вочы Госпада сьцерагуць веду, але намеры хітрага Ён адхіляе.

Гультай кажа: «Леў знадворку, прападу я на сярэдзіне вуліцы».
 
Гультай гаворыць: — леў на вуліцы, пасярэдзіне пляцу заб’юць мяне.

Глыбокая яма — вусны жонкі чужой; на каго загневаецца Госпад, той упадзе ў іх.
 
Вусны чужых жанчынаў — глыбокая яма; на каго гневаецца Гаспод, той упадзе туды.

У сэрцы юнака змяшчаецца бязглуздасць, і розга настаўлення прагоніць яе.
 
Глупства прывязалася да сэрца юнака, але розга папраўленьня [адвядзе] яго ад яго.

Ты прыгнятаеш беднага? Сам ён павялічыць сваё багацце. Ты дарыш багацейшаму? Сам збяднееш.
 
Хто крыўдзіць беднага, каб павялічыць сваё багацьце, і хто дае багатаму, той зьбяднее.

Нахілі вуха сваё і слухай словы мудрых; а сэрца сваё прыкладзі да маіх ведаў,
 
Схілі вуха тваё і слухай мудрыя словы і сэрца тваё схілі да маёй навукі,

бо будуць яны вельмі прыгожыя, калі зберажэш іх у чэраве тваім, і разальюцца яны на вуснах тваіх.
 
бо будзе пацехаю, калі ты будзеш хаваць іх у тваім сэрцы і яны будуць таксама ў тваіх вуснах.

Каб была ў Госпадзе надзея твая, я гавару табе сёння аб гэтым.
 
Каб спадзяваньне тваё было на Госпада, павучаю цябе і сягоньня, а ты рабі так.

Ці не апісваў я табе гэта заўчора ў намерах і ведах,
 
Ці-ж я не пісаў табе тройчы рады і павучэньні,

каб паказаць табе трываласць слоў праўды, каб адказаў ты таму, хто паслаў цябе?
 
каб навучыць цябе словаў праўды, каб ты мог перадаваць словы праўды тым, якія цябе паслалі.

Не чыні гвалту беднаму, таму што ён бедны, і не зневажай таго, хто жыве ў галечы,
 
Не абдзірай беднага, бо ён бедны, і не ўціскай няшчаснага каля брамы, —

бо Госпад будзе разбіраць справу іх і пазбавіць Ён жыцця рабаўнікоў.
 
бо Гаспод зоймецца іх справаю і выдзярэ душу ў тых, што абдзіраюць.

Не будзь сябрам чалавеку гняўліваму і не хадзі з чалавекам нястрыманым,
 
Ня будзь прыяцелям гнеўлівага і не сяруй з палкім чалавекам,

каб выпадкова не навучыцца сцежкам яго і не атрымаць спакусы для душы сваёй.
 
каб не навучыцца ягоных шляхоў і не надзець пятлі на сваю душу.

Не будзь з тымі, што даюць сваю заруку і што прапануюць сябе паручыцелямі за даўгі.
 
Ня будзь з тых, якія даюць заруку і заручаюцца за даўгі,

Бо калі не маеш адкуль пакрываць [доўг], то ў чым прычына таго, каб узялі ложак твой з-пад цябе?
 
бо калі табе няма чым заплаціць, дык пашто даводзіць сябе, каб узялі з пад цябе тваю пасьцелю?

Не перанось межы старадаўнія, якія вызначылі бацькі твае.
 
Не перасовывай старой мяжы, што праводзілі твае бацькі.

Бачыш чалавека, руплівага ў сваёй справе: будзе ён стаяць перад царамі, а не перад людзьмі простымі.
 
Ці ты бачыў чалавека, хуткага ў сваіх справах? Такі будзе стаяць перад каралямі і ня будзе стаяць перад простымі.