Выслоўяў Саламонавых 23 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Леаніда Галяка
Калі ты ўсеўся, каб есці з кіраўніком, назірай уважліва, што пастаўлена перад тварам тваім,
Калі сядзеш есьці з валадаром, дык пільна глядзі, што перад табою.
і прыстаў нож да свайго горла, калі ты прагны.
Пастаў перагародку ў горле тваім, калі ты хцівы на ежу.
Не жадай ад ежы яго, бо гэта хлеб падманны.
Не хаці ласункаў, бо гэта ашуківаючая ежа.
Не клапаціся пра багацце, але адпачывай у разважлівасці сваёй.
Ня дбай аб тое, каб нажыць багацьце, пакінь такія твае думкі.
Калі павернеш вочы свае да багацця — яго ўжо няма, бо крылы сабе прыправіць; бо зробіць яно сабе крылы, як у арла, і паляціць у неба.
Скіруеш вочы твае на багацьце і ўжо яго няма, бо яно зробіць сабе крылы, падобныя да арліных, і паляцяць у неба.
Не снедай з чалавекам зайздросным і не жадай ежы яго;
Ня еш хлеба ў зайздроснага чалавека і не ахці ягоных ласункаў,
бо, як лічыць ён у душы сваёй, — такі і сам ён. «Снедай і пі», — кажа ён табе, а розум яго — не з табою.
Бо якія думкі ў ягонай душы, такі і ён сам. Гаворыць: — еш і пі — , але сэрца яго не з табою.
Лусту, што ты з’еў, — вырыгнеш, і дарэмна растраціш прыгожыя размовы свае.
Кавалак, які ты зьеш, зьвернеш і добрыя словы твае ты згубіш.
Не гавары ў вушы неразумных, бо пагрэбуюць яны ведамі языка твайго.
Не гавары ў вушы дурнога, бо пагардзіць тваімі радамі і словамі.
Не перанось даўнейшай мяжы, на ніву сірот не ўваходзь:
Не перасовывай старой мяжы і не заходзь на поле сіротаў,
бо ў іх ёсць магутны Збавіцель, і Ён Сам будзе супраць цябе разбіраць справу іх.
бо Абаронца іх моцны. Ён вядзе іх справы супроць цябе.
Прывядзі сэрца сваё да ведаў, а вушы свае — да слоў ведаў.
Зьвярні да навукі сэрца тваё і вушы твае да разумных словаў.
Не пазбаўляй юнака настаўлення; бо калі ўдарыш яго розгаю — не памрэ:
Не пакідай юнака без пакараньня; калі пакараеш яго розгаю, ён не памрэ.
ты ўдарыш яго дубцом і душу яго вызваліш ад пекла.
ты пакараеш яго розгаю і збавіш душу яго ад пекла.
Сыне мой, калі мудрым будзе сэрца тваё, будзе цешыцца з табою і маё сэрца,
Сын мой, калі сэрца тваё будзе мудрае, дык уцешыцца і маё сэрца,
і паясніца мая будзе радавацца, калі вусны твае будуць казаць вернае.
і нутро маё будзе цешыцца, калі вусны твае будуць гаварыць правае.
Хай не зайздросціць сэрца тваё грэшнікам, але ўвесь дзень жыві ў страху Госпадавым;
Няхай сэрца тваё не зайздросьціць грэшнікам, але няхай яно будзе ўсе дні ў страсе Госпада,
бо ёсць будучыня ў цябе, і не аднімецца твая надзея.
дзеля таго, што ёсьць заплата і надзея твая ня згубленая.
Слухай, мой сыне, і будзь мудры, і роўна па дарозе накіроўвай душу тваю.
Слухай, сын мой, і будзь мудры, і кіруй сэрца тваё на просты шлях.
Не будзь на балях п’яніцаў ані на баляваннях цела,
Ня будзь паміж тымі, што напіваюцца віном і аб’ядаюцца мясам,
бо п’яніца і гуляка збяднеюць, а дрымотны апранецца ў лахманы.
бо п’яніца і той, хто аб’ядаецца — зьбяднеюць, а сонлівы будзе хадзіць у зрэб’і.
Слухай бацьку свайго, які парадзіў цябе, і не будзь пагардлівы, калі састарэе маці твая.
Слухай бацьку твайго, ён спладзіў цябе і не пагарджай маці тваёй, калі яна састарэецца.
Купляй праўду і не прадавай; купляй мудрасць, і веды, і розум.
Купляй праўду і не прадавай мудрасьці, навукі і розуму.
Узрадуецца радасцю бацька справядлівага; а хто парадзіў мудрага — узвесяліцца ў ім;
Вельмі радуецца бацька справядлівага, а хто спладзіў мудрага — весяліцца аб ім.
хай радуюцца твой бацька і маці твая, хай радуецца тая, што нарадзіла цябе.
Няхай весяліцца бацька твой і маці твая, што радзіла цябе.
Сыне мой, дай мне сваё сэрца, хай вочы твае зберагуць шляхі мае.
Сын мой, аддай сэрца тваё мне і вочы твае няхай пільнуюць шляхоў маіх,
Бо яма глыбокая — распусніца, а чужая жанчына — цеснае падзямелле.
бо распусьніца гэта глыбокая яма, а чужая жонка — цесная студня;
бо расстаўляе яна пасткі на дарозе, быццам разбойнік, і памнажае несправядлівых сярод людзей.
яна як разбойнік робіць засадкі і памнажае сярод людзей тых, што не заховываюць закону.
У каго: «Гора»? У каго: «Ах»? У каго сваркі? У каго скарга? У каго раны без прычыны? У каго памутненне вачэй?
У каго гора? У каго стогны? У каго сваркі? У каго крыкі? У каго раны без прычынаў? У каго чырвоныя вочы?
У тых, хто прабывае ў віне і ідзе, каб пакаштаваць змяшанага [віна].
У тых, што доўга сядзяць за віном, што ходзяць, шукаючы прыпраўленага віна.
Не глядзі на віно, як яно чырванее, як гожа блішчыць у кубку, як лёгка цячэ праз горла,
Не заглядайся на віно, як чырвонае яго, як іскрыцца ў кубку, а проста выскаківае;
бо ўрэшце рэшт — укусіць, як гадзюка, свой яд, як вужака, запусціць.
напасьледак яно ўкусіць, як вуж, і ўжаліць, як зьмяя.
Вочы твае ўбачаць рэчы дзіўныя, а сэрца тваё будзе гаварыць нясталае;
Вочы твае будуць глядзець на чужых жонак, а сэрца тваё будзе гаварыць хітрасьці,
і будзеш ты, як той, што спіць сярод мора, і быццам той, што заснуў на мачце карабля:
і будзеш, як той, хто сьпіць сярод мора, як той, што сьпіць на верхавіне машты.
«Пабілі мяне, а мне не было балюча, ударылі мяне, а я нічога не адчуў; калі прачнуся — ізноў буду шукаць гэта».
Скажаш: — білі мяне, а мне ня было больна; штурхалі мяне, а я ня чуў. Калі прачнуся, дык ізноў буду шукаць таго-ж самага.
