Выслоўяў Саламонавых 23 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Яна Станкевіча
Калі ты ўсеўся, каб есці з кіраўніком, назірай уважліва, што пастаўлена перад тварам тваім,
Як сядзеш паспытацца ежы зь дзяржаўцам, глядзі ўважліва, што перад табою;
і прыстаў нож да свайго горла, калі ты прагны.
І прыставіш нож да горла свайго, калі ты прагавітая душа;
Не жадай ад ежы яго, бо гэта хлеб падманны.
Не жадай ласонікаў ягоных, бо яны ашукны хлеб.
Не клапаціся пра багацце, але адпачывай у разважлівасці сваёй.
Ня рупся праз тое, каб зьберці багацьце; пакінь сваю думку:
Калі павернеш вочы свае да багацця — яго ўжо няма, бо крылы сабе прыправіць; бо зробіць яно сабе крылы, як у арла, і паляціць у неба.
Уцямішся на тое, і няма яго, бо напэўна прыладзе сабе крылы, паляціць, як арол, аж да неба.
Не снедай з чалавекам зайздросным і не жадай ежы яго;
Ня спытавай хлеба благога вока і не жадай ласонікаў ягоных;
бо, як лічыць ён у душы сваёй, — такі і сам ён. «Снедай і пі», — кажа ён табе, а розум яго — не з табою.
Бо як ён думае ў сэрцу сваім, такі ён: «Еж і пі», кажа ён табе, але сэрца ягонае не з табою;
Лусту, што ты з’еў, — вырыгнеш, і дарэмна растраціш прыгожыя размовы свае.
Лусту, каторую ты зьеў, зарвець табе, і страціш салодкія словы свае.
Не гавары ў вушы неразумных, бо пагрэбуюць яны ведамі языка твайго.
Ня гукай у вушы неразумнаму, бо ён пагрэбуе мудрасьцю слоў тваіх.
Не перанось даўнейшай мяжы, на ніву сірот не ўваходзь:
Не адсувай вечнае мяжы і не заходзь на полі сіротаў,
бо ў іх ёсць магутны Збавіцель, і Ён Сам будзе супраць цябе разбіраць справу іх.
Бо дужы адкупіцель іх; Ён аправе справу іхную з табою.
Прывядзі сэрца сваё да ведаў, а вушы свае — да слоў ведаў.
Зьвярні сэрца свае на навуку і вушы свае да слоў веды.
Не пазбаўляй юнака настаўлення; бо калі ўдарыш яго розгаю — не памрэ:
Ня зьдзержуйся ад зыраньня хлапца: калі ты наб’еш яго дубцом, ён не памрэць;
ты ўдарыш яго дубцом і душу яго вызваліш ад пекла.
Ты наб’еш яго дубцом, уратуеш душу ягоную ад шэолю.
Сыне мой, калі мудрым будзе сэрца тваё, будзе цешыцца з табою і маё сэрца,
Сыну мой! калі сэрца твае будзе мудрае, будзе цешыцца й сэрца мае, і таксама я;
і паясніца мая будзе радавацца, калі вусны твае будуць казаць вернае.
І будуць цешыцца ныркі мае, як вусны твае будуць гукаць пасьцівасьць.
Хай не зайздросціць сэрца тваё грэшнікам, але ўвесь дзень жыві ў страху Госпадавым;
Няхай сэрца твае не завідуе грэшнікам, але будзь ты ў боязьні СПАДАРА ўвесь дзень;
бо ёсць будучыня ў цябе, і не аднімецца твая надзея.
Бо як ё будучыня, то надзея твая ня будзе страчана.
Слухай, мой сыне, і будзь мудры, і роўна па дарозе накіроўвай душу тваю.
Слухай ты, сыну мой, і будзь мудры, і кіруй сэрца свае на дарогу.
Не будзь на балях п’яніцаў ані на баляваннях цела,
Ня будзь памеж тых, што жлопаюць віно, жаруць мяса;
бо п’яніца і гуляка збяднеюць, а дрымотны апранецца ў лахманы.
Бо п’яніца й жэрлы зьбяднеюць, і ў рызьзё адзенецца санлівы.
Слухай бацьку свайго, які парадзіў цябе, і не будзь пагардлівы, калі састарэе маці твая.
Будзь паслухмяны айцу свайму: ён нарадзіў цябе, і ня грэбуй маткаю сваёй у старасьці ейнай.
Купляй праўду і не прадавай; купляй мудрасць, і веды, і розум.
Купляй праўду і не прадавай мудрасьці а навукі а розуму.
Узрадуецца радасцю бацька справядлівага; а хто парадзіў мудрага — узвесяліцца ў ім;
Будзе вельма цешыцца айцец справядлівага, і хто нарадзіў мудрага, будзе мець радасьць ізь яго.
хай радуюцца твой бацька і маці твая, хай радуецца тая, што нарадзіла цябе.
Будуць радавацца айцец твой і маці твая, і цешыцца тая, што нарадзіла цябе.
Сыне мой, дай мне сваё сэрца, хай вочы твае зберагуць шляхі мае.
Сыну мой, аддай сэрца свае імне, і вочы твае хай зычаць дарогаў маіх.
Бо яма глыбокая — распусніца, а чужая жанчына — цеснае падзямелле.
Бязуля — глыбокая яма, і чужая жонка — вузкая студня;
бо расстаўляе яна пасткі на дарозе, быццам разбойнік, і памнажае несправядлівых сярод людзей.
Яна таксама цікуе, як на здабытак, і множа выступнікаў памеж людзёў.
У каго: «Гора»? У каго: «Ах»? У каго сваркі? У каго скарга? У каго раны без прычыны? У каго памутненне вачэй?
У каго гора? у каго смутак? у каго вады? у каго пустая гаворка? у каго раны бязь віны? у каго чырвань аччу?
У тых, хто прабывае ў віне і ідзе, каб пакаштаваць змяшанага [віна].
У тых, што сядзяць да пазна зь віном, у тых, што ходзяць шукаць мешанага.
Не глядзі на віно, як яно чырванее, як гожа блішчыць у кубку, як лёгка цячэ праз горла,
Не глядзі на віно, як яно чырвонае, як яно даець свой колер у чары, гладка зыходзе:
бо ўрэшце рэшт — укусіць, як гадзюка, свой яд, як вужака, запусціць.
Наапошку, яно ўкусе, як гад, ужыгале, як атрутны гад;
Вочы твае ўбачаць рэчы дзіўныя, а сэрца тваё будзе гаварыць нясталае;
Вочы твае будуць зьвернены на чужыя, і сэрца твае будзе вымаўляць крутадушнае;
і будзеш ты, як той, што спіць сярод мора, і быццам той, што заснуў на мачце карабля:
І будзеш, як тый, што ляжыць сярод мора, або як тый, што ляжыць на версе машты:
«Пабілі мяне, а мне не было балюча, ударылі мяне, а я нічога не адчуў; калі прачнуся — ізноў буду шукаць гэта».
«Білі мяне, і імне не балела; таўклі мяне, і я ня чуў. Як прачхнуся, ізноў пайду шукаць яго».
