Выслоўяў Саламонавых 23 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Яна Станкевіча
Калі сядзеш есьці ежу з валадаром, дык уважай, што перад табою;
Як сядзеш паспытацца ежы зь дзяржаўцам, глядзі ўважліва, што перад табою;
і пастаў заслону ў горле тваім, калі ты ненаедны.
І прыставіш нож да горла свайго, калі ты прагавітая душа;
Не спакушайся ласнымі прысмакамі; гэта — уяўная ежа.
Не жадай ласонікаў ягоных, бо яны ашукны хлеб.
Ня турбуйся пра тое, каб набыць багацьце; адкінь такія думкі твае.
Ня рупся праз тое, каб зьберці багацьце; пакінь сваю думку:
Зьвернеш вочы твае на яго, і — яго ўжо няма; бо яно зробіць сабе крылы і, як арол, паляціць да неба.
Уцямішся на тое, і няма яго, бо напэўна прыладзе сабе крылы, паляціць, як арол, аж да неба.
Не каштуй ежы ў чалавека зайздросьлівага, і не спакушайся ласнымі прысмакамі ягонымі,
Ня спытавай хлеба благога вока і не жадай ласонікаў ягоных;
бо, якія думкі ў душы ў яго, такі і ён сам; «еж і пі», кажа ён табе, а сэрца яго не з табою.
Бо як ён думае ў сэрцу сваім, такі ён: «Еж і пі», кажа ён табе, але сэрца ягонае не з табою;
Кавалак, які ты зьеў, вырыгнеш, і добрыя словы твае ты ўжывеш марна.
Лусту, каторую ты зьеў, зарвець табе, і страціш салодкія словы свае.
У вушы неразумнаму не кажы, бо ён занядбае разумныя словы твае.
Ня гукай у вушы неразумнаму, бо ён пагрэбуе мудрасьцю слоў тваіх.
Не перасоўвай мяжы даўняй і на поле сіротаў не заходзь;
Не адсувай вечнае мяжы і не заходзь на полі сіротаў,
бо Абаронца ў іх моцны; Ён заступіцца за справу іхнюю перад табою.
Бо дужы адкупіцель іх; Ён аправе справу іхную з табою.
Прыхілі сэрца тваё да вучэньня і вушы твае — да разумных слоў.
Зьвярні сэрца свае на навуку і вушы свае да слоў веды.
Не пакідай юнака без пакараньня; калі пакараеш яго дубцом, ён не памрэ:
Ня зьдзержуйся ад зыраньня хлапца: калі ты наб’еш яго дубцом, ён не памрэць;
ты пакараеш яго дубцом і ўратуеш душу яго ад пекла.
Ты наб’еш яго дубцом, уратуеш душу ягоную ад шэолю.
Сыне мой! калі сэрца тваё будзе мудрае, парадуецца і маё сэрца;
Сыну мой! калі сэрца твае будзе мудрае, будзе цешыцца й сэрца мае, і таксама я;
і душа мая будзе радавацца, калі вусны твае будуць казаць слушна.
І будуць цешыцца ныркі мае, як вусны твае будуць гукаць пасьцівасьць.
Хай не зайздросьціць сэрца тваё грэшнікам; а хай будзе яно ва ўсе дні ў страху Гасподнім;
Няхай сэрца твае не завідуе грэшнікам, але будзь ты ў боязьні СПАДАРА ўвесь дзень;
бо ёсьць будучыня, і надзея твая ня страчана.
Бо як ё будучыня, то надзея твая ня будзе страчана.
Слухай, сыне мой, і будзь мудры, і кіруй сэрца тваё на просты шлях.
Слухай ты, сыну мой, і будзь мудры, і кіруй сэрца свае на дарогу.
Ня будзь сярод тых, што ўпіваюцца віном, сярод тых, што аб’ядаюцца мясам:
Ня будзь памеж тых, што жлопаюць віно, жаруць мяса;
бо п’яніца і ненаяда зьбяднеюць, а санлівец апранецца ў рызманы.
Бо п’яніца й жэрлы зьбяднеюць, і ў рызьзё адзенецца санлівы.
Слухайся бацькі твайго: ён спарадзіў цябе; і не пагарджай маці тваёй, калі яна будзе старая.
Будзь паслухмяны айцу свайму: ён нарадзіў цябе, і ня грэбуй маткаю сваёй у старасьці ейнай.
Купі ісьціну, і не прадавай мудрасьці і разумнага вучэньня.
Купляй праўду і не прадавай мудрасьці а навукі а розуму.
Радуецца бацька праведніка, і, хто нарадзіў мудрага — радуецца зь яго.
Будзе вельма цешыцца айцец справядлівага, і хто нарадзіў мудрага, будзе мець радасьць ізь яго.
Хай весяліцца бацька твой і хай радуецца маці твая, якая цябе нарадзіла.
Будуць радавацца айцец твой і маці твая, і цешыцца тая, што нарадзіла цябе.
Сыне мой! аддай сэрца тваё мне, а вочы твае хай сочаць за шляхамі маімі:
Сыну мой, аддай сэрца свае імне, і вочы твае хай зычаць дарогаў маіх.
бо распусьніца — глыбокая прорва, а чужая жонка — вузкі калодзеж;
Бязуля — глыбокая яма, і чужая жонка — вузкая студня;
яна, як разбойнік, сядзіць у засадзе і памнажае сярод людзей здраднікаў.
Яна таксама цікуе, як на здабытак, і множа выступнікаў памеж людзёў.
У каго гора? у каго нядоля? у каго бяспрычынныя раны? у каго чырвоныя вочы?
У каго гора? у каго смутак? у каго вады? у каго пустая гаворка? у каго раны бязь віны? у каго чырвань аччу?
У тых, што доўга сядзяць за віном, што прыходзяць скаштаваць віна неразьведзенага.
У тых, што сядзяць да пазна зь віном, у тых, што ходзяць шукаць мешанага.
Не глядзі на віно, як яно чырванее, як яно прамяніцца ў келіху, як яно роўненька ліецца;
Не глядзі на віно, як яно чырвонае, як яно даець свой колер у чары, гладка зыходзе:
пазьней яно ўкусіць, як зьмей, і ўджаліць, як асьпід;
Наапошку, яно ўкусе, як гад, ужыгале, як атрутны гад;
вочы твае будуць глядзець на чужых жонак, і сэрца тваё загаворыць распуснае;
Вочы твае будуць зьвернены на чужыя, і сэрца твае будзе вымаўляць крутадушнае;
і ты будзеш, як заснулы сярод мора і як на версе мачты.
І будзеш, як тый, што ляжыць сярод мора, або як тый, што ляжыць на версе машты:
І скажаш: «білі мяне, мне не балела, штурхалі мяне, і я не адчуваў. Калі прачнуся, зноў буду рабіць тое самае.»
«Білі мяне, і імне не балела; таўклі мяне, і я ня чуў. Як прачхнуся, ізноў пайду шукаць яго».
