Выслоўяў Саламонавых 6 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Яна Станкевіча
Сыне мой! калі ты паручыўся за блізкага свайго і даў руку тваю за другога,
Сыну мой! калі ты паручыўся за прыяцеля свайго, калі ты ўдырыў па руках за другога,
і аблытаў сябе словамі вуснаў тваіх, злоўлены словамі вуснаў тваіх,
Ты лучыў у сець словамі вуснаў сваіх, ты злоўлены словамі вуснаў сваіх.
зрабі ж, сыне мой, вось што: вызваліся, бо ты трапіў у рукі блізкага твайго: ідзі, упадзі да ног і ўмольвай блізкага твайго;
Зрабі ж во гэта, сыну мой, і вывальняйся, бо ты лучыў у руку прыяцеля свайго: ідзі, укарыся й рабі пэўным прыяцеля свайго;
не давай сну вачам тваім і дрымоты вейкам тваім;
Ня дай сну ачом сваім ані дрымоты векам сваім;
ратуйся, як сарна з рукі, і як птушка з рукі птушкалова,
Ратуйся, як алень з рукі, і як птушка з рукі паляўнічага на птушкі.
падыдзі да мурашкі, гультаю, паглядзі на шляхі яе, і будзь мудры.
Пайдзі да мурашкі, ляны, глянь на дарогі яе й стань мудрым:
Няма ў яе ні валадара, ні прыстаўленага, ані ўпраўцы;
Што яна ня мае правадыра ані наглядніка, ані дзяржаўцы;
а яна рыхтуе летам свой хлеб, зьбірае ў час жніва пракорм свой.
Гатуе ўлетку хлеб свой, зьбірае ў жніво еміну сваю.
Дакуль ты, гультаю, будзеш ляжаць? калі ты ўстанеш ад сну твайго?
Пакуль, лянуцька, будзеш ляжаць? калі ўстанеш ад сну свайго?
Крыху пасьпіш, крыху падрэмлеш, крыху склаўшы рукі паляжыш:
Троху сну, троху дрымоты, троху шчапляньня рук да лежні, —
і прыйдзе, нібы валацуга, беднасьць твая, і галеча твая, як разбойнік.
І прыйдзе беднасьць твая, як падарожны, нястача твая, як узброены муж.
Чалавек падступны, чалавек бязбожны ходзіць зь ілжывымі вуснамі,
Чалавек велял, нягоднік тый, што ходзе з ашукнымі вуснамі,
міргае вачыма сваімі, гаворыць нагамі сваімі, дае знакі пальцамі сваімі;
Міргае ачыма сваімі, гукае нагамі сваімі, вуча палцамі сваімі;
хітрына ў сэрцы ў яго, ён намышляе ліхое ва ўсякі час, сее разлад.
Крутадушнасьцяй у сэрцу сваім, выдумляючы ліха кажначасна, сее нязгоду.
Таму зьнянацку прыйдзе пагібель яго, раптам будзе разьбіты — без ацаленьня.
Затым зьнецікі прыйдзе згуба ягоная, якга будзе ён зломлены, і ня будзе ўздараўленьня.
Вось гэтыя шэсьць ненавідзіць Гасподзь, нават сем, — агіда душы Яго:
Гэтта шэсьць, што ненавідзе СПАДАР, нават сем чым брыдзіцца душа Ягоная:
вочы ганарыстыя, язык хлусьлівы і рукі, што праліваюць нявінную кроў,
Пыхатыя вочы, манлівы язык і рукі, што разьліваюць нявінную кроў,
сэрца, якое куе ліхія намыслы, ногі, якія шпарка бягуць да ліхадзейства,
Сэрца, што задумляе нягодныя задумы, ногі, што борзда бягуць да благога,
ілжывы сьведка, які хлусіць, і той, хто сее разлад між братамі.
Хвальшывае сьветчаньне, што разьдзьмухае ману й сее нязгоду памеж братоў.
Сыне мой! захоўвай запаведзі бацькі твайго і не адкідай настаўленьняў маці тваёй;
Заховуй, сыну мой, расказаньні айца свайго і не пакідай права маці свае;
навяжы іх назаўсёды на сэрца тваё, абвяжы імі шыю тваю.
Прывяжы да сэрца свайго на кажны час і завяжы навокал шыі свае.
Калі ты пойдзеш, яны накіруюць цябе; калі ляжаш спаць, будуць ахоўваць цябе; калі прачнешся, гутарыць будуць з табою:
Як пойдзеш, будзе весьці цябе; як ляжаш, будзе сьцерагчы цябе; як прачхнешся, будзе гутарыць із табою;
бо запаведзь ёсьць сьветач, а навука — сьвятло, і павучальныя наказы — дарога жыцьця,
Бо расказаньне — сьветач, а права — сьвятліня, дарога жыцьця — казьнераньне,
каб засьцерагчы цябе ад зласьлівай жанчыны, ад лісьлівага языка чужынкі.
Каб усьцерагчы цябе ад благое жонкі, ад лісьлівага языка чужое.
Не пажадай хараства яе ў сэрцы тваім, і хай не завабіць яна цябе вейкамі сваімі;
Не жадай яе харашыні ў сэрцу сваім, хай ня надзяць цябе яе павеялкі;
бо жанчыне распуснай даюць кавалак хлеба; а замужняя жанчына палюе на дарагую душу.
Бо бязуля даводзе да букаткі хлеба, але чужамужняя жонка да дарагое душы цікаецца.
Хто можа ўзяць агонь запазуху, каб не прагарэла адзежа яго?
Ці можа муж нагарнуць сабе жару ў заўлоньне, і хусьце ягонае не загарыцца?
Хто можа хадзіць па распаленым вугольлі, каб не апаліць ног сваіх?
Ці можа хто хадзіць па жару, і не апячы ног сваіх?
Тое самае бывае і з тым, хто ўваходзіць да жонкі блізкага свайго; хто дакранецца да яе, не застанецца бязь віны.
Так і тый, што прыходзе да жонкі прыяцеля свайго, што датыкаецца да яе, не застанецца нявінны.
Не патураюць злодзею, калі ён крадзе, каб насыціць душу сваю, калі ён галодны;
Не пагрэбуюць злодзеям, калі ён крадзець, каб напоўніць душу сваю, як ён галодны;
але злоўлены, ён заплаціць у сем разоў, аддасьць усю маёмасьць дома свайго.
Але, як зловяць, заплаце сем разоў болей, аддасьць усю маемасьць дому свайго.
А хто пералюбнічае з жанчынаю, у таго няма розуму; той губіць душу сваю, хто робіць такое;
Чужаложніку із жонкаю не стаець розуму, робе яе згубцаю душы свае.
пабоі і ганьбу ён зышча, і ганьба яго не сатрэцца;
Біцьцё а ганьбу знойдзе ён, і сорам ягоны не затрэцца;
бо рэўнасьць — лютасьць мужчыны, і не ўмілажаліцца ён у дзень помсты,
Бо завісьць — шал мужа, і ня зьмілуецца ў дзень помсты,
ня прыме адкупу ніякага, і не захоча, як бы ты ні памножыў гасьцінцы.
Ня прыйме ніякага роду выкупу і не здаволіцца, хоць ты дасі шмат лапаноў.
