Выслоўяў Саламонавых 24 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Яна Станкевіча
Не зайздросці людзям ліхім, не жадай іх таварыства;
Не завідуй благім людзём і ня зыч быць ізь імі;
бо думаюць яны пра гвалт, іх вусны гавораць зласліва.
Бо сэрца іхнае думае праз уціск, і вусны іхныя размаўляюць празь ліха.
Мудрасцю будзе пабудаваны дом, а разважлівасцю — умацуецца.
Мудрасьцяй становяць дом і розумам яго мацуюць;
З ведамі запоўняцца кладоўкі ўсякаю каштоўнаю і найпрыгажэйшаю маёмасцю.
І ведаю пакоі поўняцца ўсялякім дарагім а прыемным багацьцям.
Чалавек мудры — моцны, а вучоны чалавек узмацняе моц [сваю].
Мудрая людзіна дужая, і людзіна веды дужэе.
Бо ты будзеш рыхтаваць для сябе вайну ў адпаведнасці з планамі — і будзе перамога, дзе многія парады.
Дык із мудрай радаю будзеш ваяваць вайну, і помач у множасьці параднікаў.
Завысокая мудрасць — для бязглуздага, у браме вуснаў сваіх не адчыніць.
Высокая дурному мудрасьць; ён не адчыняе вуснаў сваіх ля брамы.
Хто думае зрабіць ліха, таго назавуць зламыснікам.
Хто прыдумляе рабіць ліха, таго назавуць місьцюком.
Думка бязглуздага — грэх, і агіднасць для людзей — паклёпнік.
Замеры дурноты — грэх, і насьміханьнік — агіда людзём.
Калі ты ў дзень няшчасця кволы — паменшыцца твая моц.
Ты млявы ў дзень няшчасьця, сьцісьненая сіла твая.
Ратуй тых, каго вядуць на смерць, і затрымай тых, каго цягнуць на пагібель.
Ратуй узятых на сьмерць, і нягож адмовішся ад тых, што скаўзаюцца да сьмерці?
Ці скажаш: «Я не ведаў гэтага»? Ці ж Той, Хто праглядае сэрца, Сам не разумее? Ведае Той, Хто сочыць за душамі, Ён адплачвае кожнаму за справы яго.
Калі скажаш: «Вось, мы ня знаем гэтага»; Тый, што важа сэрца, не разумее? Тый, што заховуе душу тваю, Ён знае і адплаце людзіне подле ўчынкаў ейных.
Сыне мой, ты ясі мёд, бо ён добры, бо соты — найсаладзейшыя для горла твайго.
Еж, сыну, мёд мой, бо ён смачны, і наўза салодкая паднябеньню твайму;
Так, ведай, ёсць мудрасць для душы тваёй: калі ты знойдзеш яе — будзе ў цябе будучыня і надзея твая не загіне.
Гэтак веданьне мудрасьці душы тваёй, калі ты знашоў яе: і ё будучыня, надзея твая ня будзе страчана.
Не строй падкопы, о нягоднік, дому справядлівага, і не парушай спакою яго.
Ня цікуй, нягодніча, на дом справядлівага, ня глабай месца ягонага, ідзе ён ляжыць;
Бо справядлівы сем разоў упадзе і ўзнімецца; а бязбожнікі ўпадуць у ліха.
Бо сем разоў паваліцца справядлівы і ўстане, але нягодныя спатыкнуцца аб ліха.
Калі гіне непрыяцель твой — не радуйся; і хай не ўзрадуецца ў пагібелі яго сэрца тваё,
Як упадзець непрыяцель твой, ня цешся; і як ён спатыкнецца, няхай не вяселіцца сэрца твае;
каб падчас не ўбачыў Госпад і не спадабаўся ён Яму, і каб не адхіліў Ён гневу Свайго ад яго.
Каб СПАДАР не абачыў, і будзе ліха ў ваччу Ягоным, і каб Ён не адвярнуў гневу Свайго ад яго.
Не абурайся на ліхадзеяў і бязбожнікам не зайздросці,
Не абурайся на ліхадзеяў і не завідуй нягодным;
бо не будзе будучыні ў ліхога і светач бязбожнікаў патухне.
Бо ня будзе будучыні ліхому, сьвечка нягодных згасьне.
Бойся, сыне мой, Госпада і цара, і не далучайся да тых, хто думае інакш,
Бойся, сыну мой, СПАДАРА й караля, ня зьвязуйся зь некажначаснымі;
бо раптам надыдзе пагібель на іх, а пагібель ад іх абаіх хто прадбачыць?
Бо неўспадзеўкі прыйдзе няшчасьце іхнае, зьніжэньне абодвых іх, хто ведае?
І гэта таксама ёсць у мудрых: вылучаць чалавека на судзе — нядобра.
Таксама й гэта мудрым: зварачаць увагу на асобы на судзе ня добра;
Хто кажа бязбожніку: «Ты справядлівы», таго будуць праклінаць народы, таго адхіляць плямёны.
Хто кажа нягоднаму: «Справядлівы ты», таго будуць клясьці люды, тым будуць брыдзіцца народы;
А хто выкрывае яго — будзе праслаўлены, і прыйдзе на іх дабраславенне дабра.
Але ўпікаючым будзе прыемна, і прыйдзе на іх добрае дабраславенства.
У вусны цалуе той, хто адказвае вернымі словамі.
У вусны цалуюць тых, хто адказуе вернымі словамі.
Рыхтуй справу сваю знадворку і старанна выконвай яе на сваёй ніве, каб потым пабудаваць дом свой.
Прыгатуй справу сваю вонках, сконч яе сабе на полю, а потым пастанаві дом свой.
Не будзь сведкам супраць блізкага твайго беспадстаўна і не падманвай нікога вуснамі сваімі.
Ня будзь бяз прычыны сьветкаю на прыяцеля свайго ані зьвядзі вуснамі сваімі;
Не кажы: «Як ён мне зрабіў, так і я адплачу чалавеку за справу яго».
Не кажы: «Як ён зрабіў імне, так і я зраблю яму: адплачу людзіне подле ўчынкаў ейных».
Праходзіў я праз поле лянівага чалавека і праз вінаграднік чалавека, пазбаўленага розуму:
Праходзіў я ля поля лянога і ля вінішча людзіны, спабытае розуму;
і вось — усё запаланіла крапіва, і цярноўнік пакрыў паверхню яго, і агароджа каменная была разбурана;
І, гля, усе яно зарасло церням, стрыкачка пакрыла зьверх яго, і каменная агарожа яго абурана;
калі я гэта ўбачыў, захаваў у сэрцы сваім, я ўбачыў — і вывучыў настаўленне:
І я назіраў, разважаў у сэрцу сваім добра, глядзеў, адзяржаў навуку:
«Крыху паспіш, у меру падрэмлеш, крыху рукі зложыш, каб адпачыць,
«Троху сну, троху дрымоты, троху шчапленьня рук да лежні»;
і прыйдзе да цябе беднасць, як скараход, і галеча — як чалавек узброены».
І прыйдзе, прыйдзе твая беднасьць, і нястача твая, як узброены муж.
