Выслоўяў Саламонавых 22 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Яна Станкевіча

 
 

Лепш імя добрае, чым вялікае багацце, лепш ласка добрая, чым срэбра і золата.
 
Валей імя, чымся вялікае багацьце; валей ласка, як срэбра а золата.

Сустракаюцца багаты і бедны: абодвух іх Творца — Госпад.
 
Багаты й бедны сустракаюцца разам, СПАДАР стварыў іх усіх.

Разважлівы бачыць ліха і хаваецца; легкаверныя ідуць туды, і ім чыніцца шкода.
 
Разважлівы перадбача ліха і хаваецца, але простыя йдуць і бываюць караны.

Узнагарода пакорлівасці — страх Госпадаў, багацце і слава, і жыццё.
 
Надгародаю за пакору — боязьнь СПАДАРА, багацьце а чэсьць а жыцьцё.

Калючкі і пасткі на дарозе нясталага; а хто вартаўнік душы сваёй — далёка адыходзіць ад іх.
 
Цернь, пасадкі на дарозе ізрадлівага; хто сьцеражэць душу сваю, здаляецца ад іх.

Настаўляй юнака ў пачатку дарогі яго; нават калі састарэе, ён не сыдзе з яе.
 
Узгадуй малца на дарозе ягонай, і, як ён застараецца, ён не адхінецца ад яе.

Багаты распараджаецца беднымі; а хто прымае пазычанае — раб таго, хто пазычае.
 
Багаты радзе бедных, і даўжбіт слуга пазычэньніка.

Хто сее несправядлівасць, той збярэ ліха, і розга гневу яго скончыцца.
 
Хто сее бяспраўе, пажнець марнасьць, і дубцом гневу свайго ён будзе зьнішчаны.

Будзе дабраславёны той, хто мае добрае вока, бо з хлеба свайго дае беднаму.
 
Добрае вока будзе дабраславёнае, бо яно даець галечы з хлеба свайго.

Прагані насмешніка — і знікне разам з ім сварка; спыняцца спрэчкі і ганьба.
 
Пражані насьміханьніка, і шчэзьне нязгода; тады перастануць вада і ўпікі.

Хто любіць чысціню сэрца, той будзе мець сябрам цара з-за ласкі вуснаў сваіх.
 
Хто любе чыстае сэрца й ласкавасьць вуснаў сваіх, таго прыяцель кароль.

Вочы Госпадавы берагуць веды, а словы несправядлівага скідваюць.
 
Вочы СПАДАРОВЫ крыюць веду, але Ён ськідае словы выступніка.

Гультай кажа: «Леў знадворку, прападу я на сярэдзіне вуліцы».
 
Кажа ляны: «Леў вонках, пасярод вуліцаў буду забіты».

Глыбокая яма — вусны жонкі чужой; на каго загневаецца Госпад, той упадзе ў іх.
 
Глыбокая яма вусны чужое; тый, кім брыдзіцца СПАДАР, уваліцца ў яе.

У сэрцы юнака змяшчаецца бязглуздасць, і розга настаўлення прагоніць яе.
 
Дурата прывязаная да сэрца дзяцюка; казьнерачая розка аддале яе зь яго.

Ты прыгнятаеш беднага? Сам ён павялічыць сваё багацце. Ты дарыш багацейшаму? Сам збяднееш.
 
Хто ўціскае галечу, каб памножыць сабе, і даець багатаму, напэўна прыйдзе да нястачы.

Нахілі вуха сваё і слухай словы мудрых; а сэрца сваё прыкладзі да маіх ведаў,
 
Нахіні вуха свае, і паслухай слоў мудрыцоў, і абярні сэрца свае да веды мае;

бо будуць яны вельмі прыгожыя, калі зберажэш іх у чэраве тваім, і разальюцца яны на вуснах тваіх.
 
Бо яны прыемныя, калі ты захаваеш іх у нутру сваім, усі будуць гатовыя на вуснах тваіх.

Каб была ў Госпадзе надзея твая, я гавару табе сёння аб гэтым.
 
Каб надзея твая была на СПАДАРА, я наўчу сядні нават цябе.

Ці не апісваў я табе гэта заўчора ў намерах і ведах,
 
Ціж я ня пісаў табе трэйчы парады а ведамкі,

каб паказаць табе трываласць слоў праўды, каб адказаў ты таму, хто паслаў цябе?
 
Каб мог паведаміць табе вернасьць слоў праўды, каб ты мог перадаць словы праўды тым, што пасылаюць цябе?

Не чыні гвалту беднаму, таму што ён бедны, і не зневажай таго, хто жыве ў галечы,
 
Ня глабай галечы, бо ён галеча; ня ўціскай няшчаснага ў браме,

бо Госпад будзе разбіраць справу іх і пазбавіць Ён жыцця рабаўнікоў.
 
Бо СПАДАР будзе бараніць справу іхную й паглабае душу глабаньнікаў іхных.

Не будзь сябрам чалавеку гняўліваму і не хадзі з чалавекам нястрыманым,
 
Ня прыязьніся зь людзіною гняўліваю і зь людзіною апрыскліваю не хадзі,

каб выпадкова не навучыцца сцежкам яго і не атрымаць спакусы для душы сваёй.
 
Каб не наўчыцца дарогаў ейных і ня прывесьці пасадкі на душу сваю.

Не будзь з тымі, што даюць сваю заруку і што прапануюць сябе паручыцелямі за даўгі.
 
Ня будзь із тых, што даюць руку, з тых, што ручаюць за даўгі.

Бо калі не маеш адкуль пакрываць [доўг], то ў чым прычына таго, каб узялі ложак твой з-пад цябе?
 
Калі ты ня маеш чым заплаціць, то чаму мелі б узяць пасьцелю тваю спад цябе?

Не перанось межы старадаўнія, якія вызначылі бацькі твае.
 
Не адсувай вечнае мяжы, каторую правялі бацькі твае.

Бачыш чалавека, руплівага ў сваёй справе: будзе ён стаяць перад царамі, а не перад людзьмі простымі.
 
Ці назіраў ты чалавека борздага ў занятку сваім? яго пастановяць перад каралямі, ён ня стане перад простымі.