Выслоўяў Саламонавых 14 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Васіля Сёмухі

 
 

Мудрая жонка будуе сабе дом, а неразумная руйнуе яго сваімі рукамі.
 
Мудрая жонка ўладкуе свой дом, а неразумная разбурыць яго сваімі рукамі.

Хто ходзіць проста, той баіцца ГОСПАДА, а хто крывіць шляхі свае, той грэбуе Ім.
 
Хто ідзе простаю дарогаю, баіцца Госпада; а чые дарогі крывыя, той ня дбае пра Яго.

У вуснах неразумнага дубец пыхлівасьці, а вусны мудрых захоўваюць іх.
 
У вуснах у немысьля — біч на яго ганарыстасьць; а вусны мудрых ахоўваюць самыя сябе.

Дзе няма скаціны, там ясьлі пустыя, але багата прыбытку ад сілы вала.
 
Дзе няма валоў, там — ясьлі пустыя; а багата ж прыбытку ад сілы валоў.

Сьведка праўдзівы ня схлусіць, а сьведка фальшывы дыхае няпраўдай.
 
Верны сьведка ня хлусіць, а ілжу пашырае сьведка ілжывы.

Насьмешнік шукае мудрасьці, і яе няма, але веданьне лёгкае для разумнага.
 
Распусны шукае мудрасьці і не знаходзіць; а разумны лёгка набывае веды.

Адыйдзі ад чалавека дурнога, бо ня знойдзеш вуснаў разумных.
 
Адыдзі ад чалавека пустога, у якога ты ня бачыш разумных вуснаў.

Мудрасьць разумнага — у разуменьні шляху свайго, а неразумнасьць дурняў — у ашуканстве.
 
Мудрасьць разумнага — што ён зважае на дарогу сваю, а дурасьць немысьляў — толькі ашука.

Неразумныя сьмяюцца з віны, а пасярод правых — зычлівасьць.
 
Неразумныя сьмяюцца з грэху, а сярод праведных — Божая мілата.

Сэрца ведае горыч душы сваёй, і ў радасьць ягоную ня ўвойдзе чужынец.
 
Сэрца ведае горыч сваю, і чужынец ня дзеліць радасьці ягонай.

Дом бязбожнікаў будзе зьнішчаны, а намёт правых закрасуе.
 
Дом беззаконных зруйнуецца, а жытлішча праведных расьцьвіце.

Ёсьць шлях, які слушны ў вачах чалавека, але канец яго — шляхі сьмерці.
 
Ёсьць шляхі, якія здаюцца чалавеку простымі; але канец іх — шлях сьмерці.

І ў часе сьмеху баліць сэрца, і заканчэньне радасьці — смутак.
 
І ад сьмеху часам баліць сэрца, і канцом радасьці бывае смутак.

Падступны сэрцам насыціцца шляхамі сваімі, а добры чалавек — сваімі.
 
Чалавек з разбэшчаным сэрцам насыціцца ад дарог сваіх, і добры — ад сваіх.

Неразумны верыць кожнаму слову, а разумны разважае пра крокі свае.
 
Немысель верыць кожнаму слову, а разумны зважае на крокі свае.

Мудры баіцца і адварочваецца ад зла, а дурны гняўлівы і самаўпэўнены.
 
Мудры баіцца і ўнікае зла, а неразумны раздражнёны і саманадзейны.

Скоры на гнеў робіць дурасьць, а чалавек зламысны зьненавіджаны.
 
Запальчывы можа ўчыніць глупства; а чалавек, які наўмысна чыніць благое, ненавісны.

Неразумныя атрымліваюць у спадчыну дурасьць, а разумныя ўкарануюцца веданьнем.
 
Невукі спадкуюць дурасьць, а разумных увенчваюць веды.

Ліхія паклоняцца перад добрымі, а бязбожнікі — каля брамаў праведнікаў.
 
Схіляцца ліхія перад добрымі, і бязбожныя — каля варот праведніка.

Бедны зьненавіджаны нават бліжнім сваім, але шмат тых, хто любіць багатага.
 
Беднага ненавідзіць, бывае, нават блізкі яго, а ў багатага многа сяброў.

Хто цураецца бліжняга свайго, той грашыць, а хто літуецца над бедным, той шчасьлівы.
 
Хто пагарджае блізкім сваім, той грэшыць; а мілажальны да бедных, той шчасны.

Ці ж не заблукалі тыя, якія задумляюць зло? Але міласэрнасьць і праўда будзе тым, якія задумляюць добрае.
 
Ці не памыляюцца тыя, што намышляюць ліхое? Мілажаль і вернасьць у тых, што намышляюць добрае.

З кожнае працы будзе прыбытак, а ад пустых словаў — толькі нястача.
 
Ад усякае працы ёсьць прыбытак, а ад пустаслоўя толькі пахіба.

Карона мудрых — багацьце іхняе, а вянок дурняў — глупства іхняе.
 
Вянок мудрых — багацьце іхняе, а дурасьць невукаў дурасьць і ёсьць.

Сьведка праўдзівы ратуе душы, а хлусьлівы дыхае няпраўдай.
 
Верны сьведка ратуе душы, а ілжывы нагаворвае шмат ілжы.

У страху перад ГОСПАДАМ моцная пэўнасьць, і для сыноў Сваіх Ён будзе прыстанішчам.
 
У страху перад Госпадам — надзея цьвёрдая, і сынам сваім Ён прыстанішча.

Страх перад ГОСПАДАМ — крыніца жыцьця, каб пазьбегнуць пастак сьмерці.
 
Страх Гасподні — крыніца жыцьця, што аддаляе ад сетак сьмерці.

У мностве народу веліч валадара, а ў малалікасьці людзей — загуба князя.
 
У мностве народу — веліч цара, а пры малалюдзтве — бяда ўладару.

У павольнага на гнеў багата розуму, а запальчывы выяўляе дурасьць.
 
У цярплівага чалавека багата розуму, а ў палкага многа дурасьці.

Лагоднае сэрца — жыцьцё для цела, а зайздрасьць — парахненьне косткам.
 
Ціхмянае сэрца — жыцьцё целу, а зайздрасьць — гнілізна касьцям.

Хто прыгнятае ўбогага, той зьневажае Творцу ягонага, але шануе Яго той, хто літуецца над бедным.
 
Хто ўціскае беднага, той ганіць Творцу яго; а хто шануе Яго, той творыць дабро беднаму.

Бязбожнік будзе адкінуты за ліхоцьце сваё, а праведнік і пры сьмерці сваёй мае надзею.
 
За ліха сваё бязбожны будзе адкінуты, а праведны і пры сьмерці сваёй мае надзею.

У сэрцы разумнага жыве мудрасьць, і паміж дурняў яна вядомая.
 
Мудрасьць у сэрцы ў разумнага, і сярод неразумных яна адкрываецца.

Праведнасьць узвышае народ, а грэх — ганьба для народаў.
 
Праведнасьць узвышае народ, а беззаконьне — ганьба народаў.

Зычлівы валадар да слугі разумнага, але абурэньне ягонае на таго, хто асаромлівае яго.
 
Ласка царова — рабу разумнаму, а гнеў цара — супроць таго, хто ганьбіць яго.