Выслоўяў Саламонавых 14 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Чарняўскага 2017

 
 

Мудрая жонка будуе сабе дом, а неразумная руйнуе яго сваімі рукамі.
 
Мудрая жонка будуе дом свой, а неразумная разбурыць яго сваімі рукамі.

Хто ходзіць проста, той баіцца ГОСПАДА, а хто крывіць шляхі свае, той грэбуе Ім.
 
Таго, хто ідзе вернай дарогай, адцураецца той, хто ідзе ганебным шляхам.

У вуснах неразумнага дубец пыхлівасьці, а вусны мудрых захоўваюць іх.
 
У вуснах бязглуздага — дубец пыхлівасці, а вусны мудрых берагуць іх.

Дзе няма скаціны, там ясьлі пустыя, але багата прыбытку ад сілы вала.
 
Дзе няма быкоў, там стойла пустое; і шмат выгод — у моцы быка.

Сьведка праўдзівы ня схлусіць, а сьведка фальшывы дыхае няпраўдай.
 
Праўдзівы сведка не лжэ, а хітры сведка пашырае хлусню.

Насьмешнік шукае мудрасьці, і яе няма, але веданьне лёгкае для разумнага.
 
Насмешнік шукае мудрасці і не знаходзіць, а для разважлівых веды даступныя.

Адыйдзі ад чалавека дурнога, бо ня знойдзеш вуснаў разумных.
 
Ад бязглуздага чалавека адыдзі, бо не знойдзеш вуснаў разважлівых.

Мудрасьць разумнага — у разуменьні шляху свайго, а неразумнасьць дурняў — у ашуканстве.
 
Мудрасць разумнага — пазнанне свайго шляху, а неразумнасць бязглуздых — блуканне.

Неразумныя сьмяюцца з віны, а пасярод правых — зычлівасьць.
 
Бязглуздыя не звяртаюць увагі на грэх, а сярод справядлівых застанецца ласка.

Сэрца ведае горыч душы сваёй, і ў радасьць ягоную ня ўвойдзе чужынец.
 
Сэрца ведае гаркоту душы сваёй, і ў радасць яго не ўмяшаецца чужы.

Дом бязбожнікаў будзе зьнішчаны, а намёт правых закрасуе.
 
Дом бязбожнікаў разваліцца, а хорамы справядлівых будуць расці.

Ёсьць шлях, які слушны ў вачах чалавека, але канец яго — шляхі сьмерці.
 
Ёсць дарога, што здаецца чалавеку справядлівай, але ўрэшце рэшт вядзе яна да смерці.

І ў часе сьмеху баліць сэрца, і заканчэньне радасьці — смутак.
 
Сэрца змешваецца з сумам нават у час смеху, а смутак захоплівае канец радасці.

Падступны сэрцам насыціцца шляхамі сваімі, а добры чалавек — сваімі.
 
Шляхамі сваімі будзе задаволены бязглузды, а чалавек добры будзе вышэй за іх.

Неразумны верыць кожнаму слову, а разумны разважае пра крокі свае.
 
Легкаверны верыць кожнаму слову, а разважлівы абдумвае крокі свае.

Мудры баіцца і адварочваецца ад зла, а дурны гняўлівы і самаўпэўнены.
 
Мудры баіцца і пазбягае зла, а бязглузды злоўжывае і разлічвае на сябе.

Скоры на гнеў робіць дурасьць, а чалавек зламысны зьненавіджаны.
 
Нецярплівы зробіць бязглуздасць, а чалавек хітры — нявідны.

Неразумныя атрымліваюць у спадчыну дурасьць, а разумныя ўкарануюцца веданьнем.
 
Легкаверныя авалодваюцца бязглуздасцю, а разважлівыя вызначаюцца ведамі.

Ліхія паклоняцца перад добрымі, а бязбожнікі — каля брамаў праведнікаў.
 
Ліхія схіляюцца перад добрымі, а бязбожнікі — перад дзвярамі справядлівых.

Бедны зьненавіджаны нават бліжнім сваім, але шмат тых, хто любіць багатага.
 
Бедны будзе нявідны нават для свайго самага блізкага, а ў багатых — шмат сяброў.

Хто цураецца бліжняга свайго, той грашыць, а хто літуецца над бедным, той шчасьлівы.
 
Хто адцураецца блізкага свайго — грашыць, а хто шкадуе бедных — шчасны.

Ці ж не заблукалі тыя, якія задумляюць зло? Але міласэрнасьць і праўда будзе тым, якія задумляюць добрае.
 
Ці не блукаюць тыя, што чыняць ліха? Міласэрнасць і праўда — для тых, хто робіць дабро.

З кожнае працы будзе прыбытак, а ад пустых словаў — толькі нястача.
 
Ва ўсялякай працы будзе прыбытак, а слова вуснаў накіроўвае толькі да беднасці.

Карона мудрых — багацьце іхняе, а вянок дурняў — глупства іхняе.
 
Вянок мудрых — іх багацце, а неразумнасць бязглуздых — глупства.

Сьведка праўдзівы ратуе душы, а хлусьлівы дыхае няпраўдай.
 
Верны сведка вызваляе душы, а крывадушнік — пашырае хлусню.

У страху перад ГОСПАДАМ моцная пэўнасьць, і для сыноў Сваіх Ён будзе прыстанішчам.
 
У шанаванні Госпада — цвёрдая ўпэўненасць, і сынам Яго будзе надзея.

Страх перад ГОСПАДАМ — крыніца жыцьця, каб пазьбегнуць пастак сьмерці.
 
Шанаванне Госпада — крыніца жыцця, што ўхіляецца ад путаў смерці.

У мностве народу веліч валадара, а ў малалікасьці людзей — загуба князя.
 
У мностве народа — годнасць цара, у невялікай колькасці народа — пагібель валадара.

У павольнага на гнеў багата розуму, а запальчывы выяўляе дурасьць.
 
Хто цярплівы, тым кіруе вялікая разважлівасць; хто нецярплівы — павялічвае бязглуздасць.

Лагоднае сэрца — жыцьцё для цела, а зайздрасьць — парахненьне косткам.
 
Жыццё для цела — здароўе сэрца, зайздрасць — гніенне касцей.

Хто прыгнятае ўбогага, той зьневажае Творцу ягонага, але шануе Яго той, хто літуецца над бедным.
 
Хто гоніць беднага — той упікае яго Творцу; шануе Яго той, хто шкадуе бедных.

Бязбожнік будзе адкінуты за ліхоцьце сваё, а праведнік і пры сьмерці сваёй мае надзею.
 
Уласнай сапсаванасцю будзе забіты бязбожнік, а справядлівы спадзяецца на несапсаванасць сваю.

У сэрцы разумнага жыве мудрасьць, і паміж дурняў яна вядомая.
 
У сэрцы разважлівага знаходзіцца мудрасць, а сярод бязглуздых яна знойдзецца?

Праведнасьць узвышае народ, а грэх — ганьба для народаў.
 
Справядлівасць узвышае народ, а несправядлівасць — грэх народаў.

Зычлівы валадар да слугі разумнага, але абурэньне ягонае на таго, хто асаромлівае яго.
 
Дапушчаны да цара — разумны слуга, а гнеў выклікае той, хто дзейнічае ганебна.