Выслоўяў Саламонавых 26 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Чарняўскага 2017

 
 

Як сьнег улетку, а дождж у жніво, так дурню не пасуе слава.
 
Як снег улетку, а дажджы ў жніво, так слава непрыстойная для бязглуздага.

Як птушка пераляціць і як ластаўка паляціць, так праклён беспрычынны ня збудзецца.
 
Як птушка, што пералятае да іншага, і ластаўка, што пырхае, так не здзейсніцца праклён, што казалі дарэмна.

Пуга — для каня, аброць — для асла, а кій — на сьпіну дурня.
 
Бізун для каня, і для асла аброць, а розга — для спіны бязглуздых.

Не адказвай дурню паводле дурасьці ягонай, каб ня стаўся ты падобным да яго.
 
Не адказвай бязглуздаму па яго бязглуздасці, каб ты не стаў да яго падобны;

Адказвай дурню паводле дурасьці ягонай, каб ня стаўся ён мудрым у вачах сваіх.
 
бязглуздаму адказвай на яго бязглуздасць, каб не здавалася яму, што ён мудры.

Падцінае сабе ногі і п’е шкоду сваю той, хто праз рукі дурня слова пасылае.
 
Ногі сабе адсякае і робіць шкоду сабе той, хто пасылае вестку з дапамогай бязглуздага.

Няроўныя ногі кульгавага, таксама прыказка ў вуснах дурня.
 
Як нямоцныя косці ў кульгавага, так прыслоўе — у вуснах бязглуздага.

Як прывязваць камень да вяроўкі, так аддаваць пашану дурню.
 
Як той, хто хавае камень у кучу, — так той, хто аддае пашану нямудраму.

Як калючка ў руцэ п’янага, так прыказка ў вуснах дурня.
 
Церні, што растуць у руцэ п’янага, — гэта прыслоўі ў вуснах бязглуздых.

Вяльможны робіць усё: і дурня наймае, і мінака наймае.
 
Стралок, які цаляе ва ўсё, — гэта той, хто наймае бязглуздага, і той, хто наймае валацугаў.

Як сабака вяртаецца да ванітаў сваіх, так дурань паўтарае дурасьць сваю.
 
Як сабака, які вяртаецца да сваёй ірвоты, — бязглузды, што паўтарае бязглуздасць сваю.

Ці бачыў ты чалавека, мудрага ў вачах сваіх? На дурня большая надзея, чым на такога.
 
Бачыў ты чалавека, што самому сабе мудрым здаецца? Больш бязглузды будзе спадзявацца на гэта.

Гультай кажа: «Леў на шляху! Леў на плошчы!»
 
Гультай кажа: «Львіца на дарозе, і леў на плошчах».

Дзьверы варочаюцца на завесах сваіх, а гультай — на ложку сваім.
 
Верцяцца дзверы на круку сваім, а гультай — у ложку сваім.

Гультай хавае руку сваю ў місе, і яму цяжка падняць яе да вуснаў сваіх.
 
Апускае гультай руку ў місу сваю, ды цяжка яму паднесці яе да вуснаў сваіх.

Гультай мудрэйшы ў вачах сваіх за сямёх, што адказваюць з разуменьнем.
 
Гультай здаецца сабе мудрэйшым за сем чалавек, што выказваюць меркаванні.

Хапае сабаку за вушы той, хто мяшаецца ў чужую спрэчку.
 
Хапае сабаку, праходзячы міма, за вушы той, хто ўблытваецца ў сварку іншага.

Як вар’ят, які кідае агонь, стрэлы і сьмерць,
 
Як шалее той, хто пускае стрэлы і дзіды ў смерць, —

так чалавек, які падманвае бліжняга свайго і кажа: «Гэта я жартую».
 
так чалавек, што падманвае сябра свайго і кажа: «Ці не жартам зрабіў я гэта?»

Калі няма дроваў, агонь гасьне, калі няма пляткара, звадка сьціхае.
 
Калі не хапае дроў, тухне агонь; і, калі прагнаны пляткар, сваркі ўціхаюць.

Вугаль — для жару, дровы — для агню, а чалавек сварлівы — для распальваньня спрэчкі.
 
Як вугалі — для жару, а дровы — для агню, так сварлівы чалавек — для таго, каб распаляць сваркі.

Словы пляткара — як прысмакі, яны зыходзяць у глыб нутра.
 
Словы паклёпніка — як салодкае, і самі прасочваюцца ўглыб нутра.

Як гліна, паліваная срэбрам з жужалем, так гарачыя вусны і ліхое сэрца.
 
Як срэбра, што ўпрыгожвае брудную пасудзіну з гліны, — так пяшчотныя вусны і ліхое сэрца.

Ненавісьнік прыкрываецца вуснамі сваімі, а ў нутры сваім рыхтуе ашуканства.
 
За вуснамі сваімі непрыяцель схаваецца, калі ў сэрцы задумвае хітрасці:

Калі ён робіць лагодным голас свой, ня вер яму, бо сем брыдотаў у сэрцы ягоным.
 
не давярай яму, калі змякчае ён голас свой, бо сем агіднасцей — у сэрцы яго;

[Чыя] нянавісьць прыхоўваецца ашуканствам, таго ліхота выявіцца перад грамадою.
 
вераломна затоіць ён нянавісць, а каварства яго выявіцца ў сходцы.

Хто капае яму, той уваліцца ў яе, і хто пакоціць камень, на таго ён вернецца.
 
Хто капае яму, той упадзе ў яе; і хто скідвае камень, да таго ён вернецца.

Брахлівы язык ненавідзіць пакрыўджаных ім, і вусны лісьлівыя вядуць да загубы.
 
Ілжывы язык не любіць праўду, і вусны няпэўныя рыхтуюць пагібель.