Выслоўяў Саламонавых 19 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Чарняўскага 2017

 
 

Лепш бедны, які ходзіць у беззаганнасьці сваёй, чым крывадушны вуснамі сваімі, і да таго ж дурны.
 
Лепшы бедны, што ходзіць у чыстасардэчнасці сваёй, чым той, хто крывіць вусны, і той, хто неразумны.

Таксама нядобра душы бяз ведаў, і хто сьпяшаецца нагамі [сваімі], саграшыць.
 
Дзе няма ведаў, душы няма дабра, і хто паспешлівы ў нагах — памыляецца.

Неразумнасьць чалавека крывіць шлях ягоны, але сэрца ягонае гневаецца на ГОСПАДА.
 
Бязглуздасць чалавека дае падножку крокам яго, і душою сваёю ён кіпіць супраць Госпада.

Маёмасьць дадае шматлікіх сяброў, а ўбогага пакідае бліжні ягоны.
 
Багацце дабаўляе многіх сяброў; а беднага пакідае і сябар яго.

Сьведка фальшывы не пазьбегне пакараньня, і хто дыхае няпраўдай, не ўратуецца.
 
Ілжэсведка не будзе беспакараны, а хто гаворыць ману — не пазбегне [кары].

Шмат хто паніжаецца перад магнатам, і кожны сябруе з чалавекам, які [дае] падарункі.
 
Многія ліслівяць у прысутнасці магутнага чалавека, і ўсе — сябры таму, хто дае падарункі.

Усе браты беднага ненавідзяць яго, тым больш сябры ягоныя аддаляюцца ад яго; той бяжыць, каб паразмаўляць, але іх няма.
 
Усе браты беднага чалавека ненавідзяць яго, звыш таго, і сябры далёка адыходзяць ад яго; хто імкнецца толькі да размоў — не будзе мець нічога.

Хто набывае розум, той любіць душу сваю, хто шукае разважлівасьці — знаходзіць дабро.
 
А хто з’яўляецца валадаром разважлівасці — любіць душу сваю, і знойдзе дабро вартаўнік разважлівасці.

Сьведка фальшывы не пазьбегне пакараньня, і хто дыхае няпраўдай, загіне.
 
Ілжэсведка не будзе беспакараны, а хто гаворыць ману — загіне.

Не пасуе дурню раскоша, тым больш слузе мець уладу над князямі.
 
Не ўпрыгожвае бязглуздага раскоша, і не слузе кіраваць кіраўнікамі.

Розум чалавека стрымлівае гнеў ягоны, і слава яго — у прабачэньні правінаў.
 
Веды чалавека ўціхамірваюць гнеў яго, а слава яго праходзіць міма несправядлівага.

Гнеў валадара — як рыканьне ільва, а зычлівасьць ягоная — як раса на траве.
 
Як рыканне льва — так гнеў цара, і як раса на траве — так і ласка яго.

Неразумны сын — загуба для бацькі, а сварлівая жонка — як няспыннае капаньне [праз дах].
 
Загуба для бацькі — сын бязглузды, а жонка сварлівая — дах, што няспынна працякае.

Дом і маёмасьць — спадчына ад бацькоў, але разумная жонка — ад ГОСПАДА.
 
Дом і багацце — спадчына бацькоў, а жонка разважлівая — ад Госпада.

Лянота кідае ў сон, і нядбайная душа будзе цярпець голад.
 
Лянота агортвае моцным сном, і душа нядбайная галадае.

Хто захоўвае прыказаньні — захоўвае душу сваю, хто не шануе шлях Яго — памрэ.
 
Хто беражэ настаўленне — беражэ душу сваю, а хто не клапоціцца аб дарозе сваёй — памрэ.

Хто літуецца над убогім, той пазычае ГОСПАДУ, за дабрадзейства Ён аднагародзіць яму.
 
Пазычае Госпаду — хто шкадуе бедных, і ў сваю чаргу вернецца яму.

Карай сына свайго, пакуль ёсьць надзея, і няхай не спрычыніцца да загубы яго душа твая.
 
Карай сына свайго, пакуль ёсць надзея, ды не праймайся крыкам яго.

Зласьлівы няхай атрымае пакараньне, бо калі пашкадуеш яго, яшчэ больш павялічыш [кару].
 
Хто нецярплівы — вытрымае кару, а калі жадаеш выратаваць яго — іншае дадасі.

Слухай парады і прыймай настаўленьне, каб стаўся ты мудрым пры канцы [дзён].
 
Слухайся розуму і прымай настаўленне, каб быць мудрым у канцы жыцця свайго.

Шмат думак у сэрцы чалавека, але збудзецца намер ГОСПАДА.
 
Многа намераў у сэрцы чалавека, а ласка Госпада застанецца.

Пажаданая для чалавека міласэрнасьць ягоная, і бедны лепшы за чалавека хлусьлівага.
 
Жаданае ад чалавека — міласэрнасць яго, і бедны чалавек лепшы за лгуна.

Страх перад ГОСПАДАМ [вядзе] да жыцьця, і такі [чалавек] будзе жыць, і насыціцца, і зло не наведае яго.
 
Страх Госпадаў вядзе да жыцця, і застанецца чалавек з дастаткам і без з’яўлення ліха.

Гультай хавае руку сваю ў місе, але нават да вуснаў сваіх не падымае яе.
 
Гультай хавае руку сваю ў місе і не прысоўвае яе да вуснаў сваіх.

Бі насьмешніка, і неразумны паразумнее, дакарай разумнага, і ён здабудзе веданьне.
 
Калі насмешнік збіты, то і просты чалавек паразумнее; а калі ўпікнеш мудраму, ён зразумее настаўленне.

Руйнуе бацьку, выганяе маці сын, які прыносіць сорам і ганьбу.
 
Хто чыніць шкоду бацьку і выганяе маці — сын несумленны і бессаромны.

Перастань, сыне мой, слухаць настаўленьні, якія адводзяць ад словаў веданьня.
 
Знайдзі ўцеху ў тым, сыне, каб атрымліваць веды і не праходзь міма разважных размоў.

Сьведка нягодны насьміхаецца над судом, і вусны бязбожнікаў глытаюць злачынства.
 
Сведка несправядлівы здзекуецца з законнасці, і вусны бязбожнікаў глытаюць несправядлівасць.

Падрыхтаваныя прысуды для насьмешнікаў, а хвастаньне — на плечы дурняў.
 
Дубцы падрыхтаваны для насмешнікаў, а пабоі — для цел бязглуздых.