Выслоўяў Саламонавых 14 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Антонія Бокуна

 
 

Мудрая жонка будуе дом свой, а неразумная разбурыць яго сваімі рукамі.
 
Мудрая жонка будуе сабе дом, а неразумная руйнуе яго сваімі рукамі.

Таго, хто ідзе вернай дарогай, адцураецца той, хто ідзе ганебным шляхам.
 
Хто ходзіць проста, той баіцца ГОСПАДА, а хто крывіць шляхі свае, той грэбуе Ім.

У вуснах бязглуздага — дубец пыхлівасці, а вусны мудрых берагуць іх.
 
У вуснах неразумнага дубец пыхлівасьці, а вусны мудрых захоўваюць іх.

Дзе няма быкоў, там стойла пустое; і шмат выгод — у моцы быка.
 
Дзе няма скаціны, там ясьлі пустыя, але багата прыбытку ад сілы вала.

Праўдзівы сведка не лжэ, а хітры сведка пашырае хлусню.
 
Сьведка праўдзівы ня схлусіць, а сьведка фальшывы дыхае няпраўдай.

Насмешнік шукае мудрасці і не знаходзіць, а для разважлівых веды даступныя.
 
Насьмешнік шукае мудрасьці, і яе няма, але веданьне лёгкае для разумнага.

Ад бязглуздага чалавека адыдзі, бо не знойдзеш вуснаў разважлівых.
 
Адыйдзі ад чалавека дурнога, бо ня знойдзеш вуснаў разумных.

Мудрасць разумнага — пазнанне свайго шляху, а неразумнасць бязглуздых — блуканне.
 
Мудрасьць разумнага — у разуменьні шляху свайго, а неразумнасьць дурняў — у ашуканстве.

Бязглуздыя не звяртаюць увагі на грэх, а сярод справядлівых застанецца ласка.
 
Неразумныя сьмяюцца з віны, а пасярод правых — зычлівасьць.

Сэрца ведае гаркоту душы сваёй, і ў радасць яго не ўмяшаецца чужы.
 
Сэрца ведае горыч душы сваёй, і ў радасьць ягоную ня ўвойдзе чужынец.

Дом бязбожнікаў разваліцца, а хорамы справядлівых будуць расці.
 
Дом бязбожнікаў будзе зьнішчаны, а намёт правых закрасуе.

Ёсць дарога, што здаецца чалавеку справядлівай, але ўрэшце рэшт вядзе яна да смерці.
 
Ёсьць шлях, які слушны ў вачах чалавека, але канец яго — шляхі сьмерці.

Сэрца змешваецца з сумам нават у час смеху, а смутак захоплівае канец радасці.
 
І ў часе сьмеху баліць сэрца, і заканчэньне радасьці — смутак.

Шляхамі сваімі будзе задаволены бязглузды, а чалавек добры будзе вышэй за іх.
 
Падступны сэрцам насыціцца шляхамі сваімі, а добры чалавек — сваімі.

Легкаверны верыць кожнаму слову, а разважлівы абдумвае крокі свае.
 
Неразумны верыць кожнаму слову, а разумны разважае пра крокі свае.

Мудры баіцца і пазбягае зла, а бязглузды злоўжывае і разлічвае на сябе.
 
Мудры баіцца і адварочваецца ад зла, а дурны гняўлівы і самаўпэўнены.

Нецярплівы зробіць бязглуздасць, а чалавек хітры — нявідны.
 
Скоры на гнеў робіць дурасьць, а чалавек зламысны зьненавіджаны.

Легкаверныя авалодваюцца бязглуздасцю, а разважлівыя вызначаюцца ведамі.
 
Неразумныя атрымліваюць у спадчыну дурасьць, а разумныя ўкарануюцца веданьнем.

Ліхія схіляюцца перад добрымі, а бязбожнікі — перад дзвярамі справядлівых.
 
Ліхія паклоняцца перад добрымі, а бязбожнікі — каля брамаў праведнікаў.

Бедны будзе нявідны нават для свайго самага блізкага, а ў багатых — шмат сяброў.
 
Бедны зьненавіджаны нават бліжнім сваім, але шмат тых, хто любіць багатага.

Хто адцураецца блізкага свайго — грашыць, а хто шкадуе бедных — шчасны.
 
Хто цураецца бліжняга свайго, той грашыць, а хто літуецца над бедным, той шчасьлівы.

Ці не блукаюць тыя, што чыняць ліха? Міласэрнасць і праўда — для тых, хто робіць дабро.
 
Ці ж не заблукалі тыя, якія задумляюць зло? Але міласэрнасьць і праўда будзе тым, якія задумляюць добрае.

Ва ўсялякай працы будзе прыбытак, а слова вуснаў накіроўвае толькі да беднасці.
 
З кожнае працы будзе прыбытак, а ад пустых словаў — толькі нястача.

Вянок мудрых — іх багацце, а неразумнасць бязглуздых — глупства.
 
Карона мудрых — багацьце іхняе, а вянок дурняў — глупства іхняе.

Верны сведка вызваляе душы, а крывадушнік — пашырае хлусню.
 
Сьведка праўдзівы ратуе душы, а хлусьлівы дыхае няпраўдай.

У шанаванні Госпада — цвёрдая ўпэўненасць, і сынам Яго будзе надзея.
 
У страху перад ГОСПАДАМ моцная пэўнасьць, і для сыноў Сваіх Ён будзе прыстанішчам.

Шанаванне Госпада — крыніца жыцця, што ўхіляецца ад путаў смерці.
 
Страх перад ГОСПАДАМ — крыніца жыцьця, каб пазьбегнуць пастак сьмерці.

У мностве народа — годнасць цара, у невялікай колькасці народа — пагібель валадара.
 
У мностве народу веліч валадара, а ў малалікасьці людзей — загуба князя.

Хто цярплівы, тым кіруе вялікая разважлівасць; хто нецярплівы — павялічвае бязглуздасць.
 
У павольнага на гнеў багата розуму, а запальчывы выяўляе дурасьць.

Жыццё для цела — здароўе сэрца, зайздрасць — гніенне касцей.
 
Лагоднае сэрца — жыцьцё для цела, а зайздрасьць — парахненьне косткам.

Хто гоніць беднага — той упікае яго Творцу; шануе Яго той, хто шкадуе бедных.
 
Хто прыгнятае ўбогага, той зьневажае Творцу ягонага, але шануе Яго той, хто літуецца над бедным.

Уласнай сапсаванасцю будзе забіты бязбожнік, а справядлівы спадзяецца на несапсаванасць сваю.
 
Бязбожнік будзе адкінуты за ліхоцьце сваё, а праведнік і пры сьмерці сваёй мае надзею.

У сэрцы разважлівага знаходзіцца мудрасць, а сярод бязглуздых яна знойдзецца?
 
У сэрцы разумнага жыве мудрасьць, і паміж дурняў яна вядомая.

Справядлівасць узвышае народ, а несправядлівасць — грэх народаў.
 
Праведнасьць узвышае народ, а грэх — ганьба для народаў.

Дапушчаны да цара — разумны слуга, а гнеў выклікае той, хто дзейнічае ганебна.
 
Зычлівы валадар да слугі разумнага, але абурэньне ягонае на таго, хто асаромлівае яго.