Выслоўяў Саламонавых 1 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Антонія Бокуна
Прыпавесці Саламона, сына Давідава, цара Ізраэльскага,
Прыповесьці Салямона, сына Давіда, валадара Ізраіля,
каб спасцігнуць мудрасць і настаўленне, каб зразумець словы мудрасці;
каб спазнаць мудрасьць і настаўленьне, зразумець словы розуму,
каб атрымаць веды ў навучанні: справядлівасць, прыказанне і законнасць;
каб атрымаць настаўленьні ў разважлівасьці, праведнасьці, судзе і справядлівасьці,
каб простым людзям прыдаць кемлівасці, юнаку — ведаў і развагі.
каб неразумным даць разумнасьць, юнаку — веды і разважлівасьць.
Мудры слухае і павялічвае веды, а разумны прыдбае ўмеласць:
Мудры няхай слухае і павялічвае веды, а разумны няхай прыдбае мудрыя думкі,
зверне ўвагу на прытчу і алегорыю, словы мудрых і іх загадкі.
каб зразумець выслоўе і прыповесьць, словы мудрых і загадкі іхнія.
Шанаванне Госпада ёсць аснова ведаў. Мудрасці і навучання адцураюцца бязглуздыя.
Страх перад ГОСПАДАМ — пачатак веданьня. Неразумныя пагарджаюць мудрасьцю і настаўленьнем.
Сыне мой, слухай перасцярогі бацькі свайго і не адхіляй запавету маці сваёй,
Сыне мой, паслухай перасьцярогаў бацькі твайго і не адкідай настаўленьняў маці тваёй,
бо яны — вянок годнасці на галаве тваёй і каралі на шыі тваёй.
бо яны — прывабны вянок на галаве тваёй і каштоўныя каралі на шыі тваёй.
Сыне мой, калі цябе будуць прыцягваць грэшнікі, не прыставай да іх.
Сыне мой, калі б цябе намаўлялі грэшнікі, не далучайся да іх.
Калі яны скажуць: «Пойдзем з намі! Наладзім засаду дзеля забойства, наставім прыхавана пасткі на бязвіннага;
Калі яны скажуць: «Хадзем з намі! Зробім засаду дзеля праліцьця крыві; наставім без прычыны пастку на нявіннага;
праглынём іх, як пекла: тых, што жывуць, і здаровых, як тых, што сыходзяць у магілу;
праглынем іх жыўцом, як пекла, і цалкам, як тых, што зыходзяць у магілу;
знойдзем усякую каштоўную маёмасць, запоўнім дамы свае здабыткамі;
знойдзем усялякія каштоўнасьці, напоўнім дамы свае здабычаю.
далучы долю сваю да нашай, хай будзе адна кішэнь для ўсіх нас»;
Жэрабя сваё кідай разам з намі, няхай адзін мех будзе для нас усіх».
сыне мой, не хадзі з імі, утрымай нагу сваю ад іх сцежак.
Сыне мой, не хадзі з імі, устрымай нагу тваю ад сьцежкі іхняй,
Бо ногі іх бягуць да злачынства і спяшаюцца, каб праліць кроў.
бо ногі іхнія бягуць да злачынства і сьпяшаюцца на праліцьцё крыві.
Дарэмна закідваецца сетка перад вачамі мноства птушак.
Бо надарэмна настаўляецца сетка на вачах усяго птаства.
Яны наладжваюць засаду дзеля ўласнага забойства і задумваюць злачынствы супраць сваіх душ.
А яны цікуюць на ўласную кроў, робяць засаду супраць душы сваёй.
Такі шлях у кожнага, хто імкнецца да нарабаванага: захоплівае яно душу таго, хто валодае ім.
Такія вось сьцежкі кожнага, хто прагне чужога даброцьця; яно забірае душу таго, хто завалодае ім.
Мудрасць гукае па плошчах, на вуліцах падымае голас свой,
Мудрасьць гукае на вуліцах, на плошчах узьнімае голас свой,
на важнейшым месцы дарог шматлюдных крычыць, каля ўваходу ў гарадскую браму гучаць яе словы:
на скрыжаваньнях шумлівых дарог кліча, у брамах гарадзкіх гучаць яе словы:
«Дакуль жа, невукі, будзеце любіць невуцтва, а насмешнікі — жадаць для сябе высмейвання, і недасведчаныя — ненавідзець навукі?
«Дакуль, неразумныя, будзеце любіць неразумнасьць; дакуль, насьмешнікі, будзеце захапляцца насьмешкамі сваімі, а невукі — пагарджаць веданьнем?
Звярніцеся да майго выкрывання: вось, удыхну ў вас дух мой і выкажу вам словы мае.
Зьвярніцеся да настаўленьня майго, і я выльлю на вас духа майго, і абвяшчу вам словы мае.
Бо вось, я клікала, а вы адмовіліся, працягнула руку сваю, але не было нікога, хто заўважыў бы яе.
Вось жа я клікала, але вы адмаўляліся, працягвала руку сваю, але ніхто не зьвярнуў увагі.
Вы пагрэбавалі ўсякаю маёю парадаю і адхілілі мае папрокі.
Вы ўзгардзілі радай маёю і адкінулі дакараньні мае.
Такім чынам, і я буду смяяцца з вашай пагібелі і кпіць буду, калі прыйдзе да вас трывога.
Дык і я буду сьмяяцца з падзеньня вашага, і насьміхацца буду, калі прыйдзе на вас жах.
Калі накінецца, як бура, страх, і пагібель узнікне, быццам віхура, калі апануе вас бяда і цесната.
Калі нахлыне жах, як бура, і загуба ваша, быццам віхура, калі прыйдуць на вас трывога і гора,
Тады прызываць будуць мяне, а не выслухаю, рупліва шукаць мяне будуць, а не знойдуць мяне.
тады будуць клікаць мяне, але я не адкажу, будуць шукаць мяне, і ня знойдуць мяне.
З-за таго, што настаўленне ненавідзелі і не выбралі страх Госпадаў,
Бо яны зьненавідзелі веданьне і ня выбралі для сябе страху перад ГОСПАДАМ,
не згадзіліся з маёю парадаю і пагрэбавалі ўсім маім выкрываннем.
і не пайшлі за парадамі маімі, і ўзгардзілі перасьцярогамі маімі.
І вось, хай яны спажываюць плён свайго шляху, насычаюцца сваімі парадамі.
Дык няхай ядуць яны плады шляху свайго і насыцяцца намерамі сваімі.
Адступніцтва невукаў заб’е іх, а нядбаласць бязглуздых загубіць іх.
Бо адступніцтва неразумных заб’е іх, бяздумнасьць дурняў загубіць іх.
А той, хто слухае мяне, і прытулак ад страху знойдзе, і спакойны будзе, пазбавіўшыся страху перад ліхімі людзьмі».
А хто слухае мяне, будзе жыць бясьпечна, будзе спакойны, не баючыся зла».
