Рут 1 разьдзел

 

 

І было ў дні, калі судзілі судзьдзі, і быў голад на зямлі, і пайшоў чалавек з Бэтлеему Юдэйскага жыць на палях Мааву, ён, і жонка ягоная, і два сыны ягоныя.

 

За дневъ судьи единаго, внегда судии справовали людей Ізраилевыхъ, стался ест гладъ в земли Іюдине. И иде мужъ единъ от Вифлиома Іюдина жити до земли Моавское с женою своею и со двема сынми.

І [было] імя чалавека Элімэлех, а імя жонкі — Наомі, а імёны двух сыноў ягоных — Махлон і Кільён з Эфраты, з Бэтлеему Юдэйскага. І прыйшлі яны на палі Мааву, і былі там.

 

Тому же имя бе Елимелехъ, а жене его Ноема; и два сыны его: единъ Маалонъ, а другий — Хелион, Ефратеанина от племеня Іюдина. И пришедше до земли Моавское, живяше ту.

І памёр Элімэлех, муж Наомі, і засталася яна і два сыны ейныя.

 

Потом умеръ ест Елимелехъ, мужъ Ное минъ, она же остала ест со двема сынома своима.

І ўзялі яны сабе жонак Мааўлянак, імя адной — Орпа, а імя другой — Рут. І яны жылі там гадоў дзесяць.

 

Тыи пакъ поняли собе жены Моавлянки, единой было имя Орфа, а второй Руфь, и живя ху ту летъ десеть.

І памерлі таксама Махлон і Кільён, і засталася жанчына без дзяцей і бяз мужа.

 

И умроста оба, Маалонъ и Хели онъ; остала же Ноема сиротою, без мужа и безъ обу сыновъ.

І ўстала яна, і нявесткі яе, і вярнуліся з палёў Мааву, бо пачула яна на палях Мааву, што ГОСПАД наведаў народ Свой і даў ім хлеб.

 

И воста, хотящи ся навратити до земли своея со двема невестъкома своима из земли Моавъское, слышала убо была, яко возрел ест Господь Богъ на людей своих и далъ имъ пищу.

І выйшла яна з месца, у якім была, і дзьве нявесткі ейныя з ёй, і яны пайшлі па дарозе назад у зямлю Юды.

 

Тогда иде от места того, игдеже живяше, и обе невестъце ея с нею. И внегда была на пути, абы навратилася до земли Іюдины,

І сказала Наомі двум нявесткам сваім: «Ідзіце, няхай [кожная] жанчына вернецца ў дом маці сваёй. Няхай зьявіць вам ГОСПАД міласэрнасьць, як вы зьявілі памерлым сваім і мне.

 

рече има: «Идите вы и навратитеся в дом матерей ваших. И да учинить Господь Богъ с вами милосердие, якожъ и вы учинисте со сынми моими мертвыми и со мною.

Няхай дасьць вам ГОСПАД знайсьці спакой жаночы ў доме мужа свайго». І яна пацалавала іх, а яны ўзьнялі голас свой і заплакалі.

 

И дай же вамъ Господь знайти отпочинутие в домехъ мужевъ ваших, яже поимете собе». И поцаловала ест е. Они же возопиша и плакаше,

І сказалі яны ёй: «Мы вернемся з табою да народу твайго».

 

глаголюще: «С тобою пойдемы к людем твоимъ».

І сказала Наомі: «Вяртайцеся, дочкі мае. Навошта вы пойдзеце са мною? Ці ж маю я сыноў ва ўлоньні маім, каб яны сталіся мужамі для вас?

 

И рече к ним Ноеми: «Навратитеся, дщеры моя. Почто со мною хощете ити? Еда ли буду мощи я имети сыны, иже надеетися поняти мужей от мене?

Вяртайцеся, дочкі мае, ідзіце. Бо я занадта старая, каб выйсьці замуж, нават калі б я сказала: “Ёсьць для мяне надзея”, і таксама ў гэту ноч выйшла замуж, і нарадзіла сыноў,

 

Навратитеся жъ, дщеры моавские, и идите в землю свою, се убо состарехся и несмь годна к понятию мужа. Абыхъ пакъ могла и сея нощи зачати и родити сыны,

ці будзеце вы чакаць, пакуль яны вырастуць? Ці дзеля іх вы ня выйдзеце замуж? Не, дочкі мае. Вельмі горка мне з-за вас, бо зьвернута на мяне рука ГОСПАДА».

 

и восхощете ли их ждати даже доростуть летъ? Преждей состареетеся, неже ихъ дождете. Не чините ж того, дщеры моя любезныя, яко беда ваша больши мя мучить, рука бо Господьня противна естъ мне».

І яны ўзьнялі голас свой, і плакалі. І Орпа пацалавала сьвякруху сваю, а Рут засталася з ёю.

 

Тогда опять, воздвигъше гласы своя, начаша плакати. И Орфа, поцеловавши Ноему, свекровъ свою, навратися в домъ свой; Руфъ пакъ остала ест с нею.

І сказала [Наомі]: «Вось, швагерка твая вярнулася да народу свайго і багоў сваіх. Вяртайся і ты за швагеркай тваёй».

 

К ней же рече Ноеми: «Се, навратилася ест приетелка твоя к людемъ своимъ и к богомъ своимъ, иди и ты с нею».

І сказала Рут: «Не прымушай мяне, каб я пакінула цябе і зыйшла ад цябе. Куды ты пойдзеш, туды я пайду, дзе ты будзеш жыць, там я буду жыць. Народ твой будзе народам маім, і Бог твой будзе Богам маім.

 

Отвеща ей Руфъ и рече: «Не против ми ся в томъ, прошу тя, яко не остану тебе и не пойду прочь от тебе, но: игдеже аще ты пойдеши, пойду с тобою, и игде будеши жити, ту и я с тобою.a Людие твои — людие мои и Богъ твой ест Богъ мой.

Дзе ты памрэш, там я памру, і там буду пахаваная. Няхай гэта зробіць мне ГОСПАД і няхай яшчэ дадасьць, бо [толькі] сьмерць аддзеліць мяне ад цябе».

 

И где тебе мертвую похоронять, ту и мене умершу да положать. Сия ми да учинить Господь и сия да приложить, иже ничто иное, толико смерть, мене розлучить от тебе!»

І ўбачыла [Наомі], што [Рут] вырашыла ісьці з ёю, і перастала адгаворваць яе.

 

Видячи же сее Ноеми, иже крепкою мыслию Руфъ с нею умыслила ити, но хотела ей к тому боронити, а ни к людем своимъ навращатися.

І ішлі абедзьве разам, аж прыйшлі ў Бэтлеем. І было, калі прыйшлі ў Бэтлеем, увесь горад узрушыўся, і казалі: «Ці ж гэта Наомі?»

 

И идоша вкупе, и приидоша до Вифлеома. И егда вошли во градъ, и се, по всемъ граде глаголаху жены: «То ли ест тая Ноеми, еже исказуется “красная”?»

А яна казала ім: «Не называйце мяне Наомі, але называйце мяне Мара, бо вялікай горыччу напоўніў мяне Усемагутны.

 

И рече к нимъ Ноеми: «Не зовите мя Ноеми, то ест “красна”, но зовите мя Мара, еже ест “горька”, понеже наполни мя Господь вельми горкостями:

Я выйшла поўная, але пустою вярнуў мяне ГОСПАД. Чаму вы называеце мяне Наомі, калі ГОСПАД выступіў супраць мяне і Усемагутны спаслаў няшчасьце на мяне».

 

вышла есми отселе полна, и празную возврати мя. Прочто жъ ныне зовете мя красною, яко Господь понижил мя и засмутил Вседержитель?»

І вярнулася Наомі, і Рут Мааўлянка, нявестка ейная, з ёю вярнулася з палёў Мааву, і прыйшлі яны ў Бэтлеем на пачатку жніва ячменю.

 

И пришла ест Ноеми з Руфом, невесткою своею, из земли Моавское до Вифлеома Іюдина в начало жатвы ячменя.